Cơ chế “giữ chân người dùng” của Meta và TikTok

Ngày 14/5, Tòa án Thương mại Milan đã mở phiên điều trần đầu tiên trong vụ kiện chấn động giữa Phong trào Phụ huynh Ý (MOIGE) và hai "gã khổng lồ" công nghệ Meta và TikTok. Đây được xem là bước leo thang mới nhất trong cuộc đối đầu gay gắt tại châu Âu nhằm siết chặt kỷ cương của các nền tảng mạng xã hội đối với vấn đề bảo vệ trẻ vị thành niên.

Trong đơn kiện, MOIGE đại diện cho quyền lợi của khoảng 3,5 triệu trẻ em từ 7 đến 14 tuổi tại Italy - nhóm đối tượng đang sử dụng mạng xã hội dù chưa đạt độ tuổi tối thiểu theo quy định. Các bậc phụ huynh yêu cầu tòa án buộc Meta (chủ quản Facebook, Instagram) và TikTok phải thiết lập hệ thống xác minh danh tính nghiêm ngặt hơn, đồng thời gỡ bỏ các thuật toán có tính chất “thao túng tâm lý”.

Đáng chú ý, các nguyên đơn cáo buộc các Big Tech này đã cố tình thiết kế những tính năng gây nghiện như: cơ chế cuộn vô tận (endless scrolling), video tự động phát, thông báo dồn dập và hệ thống đề xuất nội dung cá nhân hóa. MOIGE cũng cung cấp nhiều tài liệu chứng minh rằng, dù nhận thức rõ các nguy cơ tiêu cực nhưng các nền tảng này vẫn ưu tiên duy trì các cơ chế giữ chân người dùng càng lâu càng tốt, bất chấp sức khỏe tinh thần của trẻ em bị đe dọa.

Nguyên đơn cáo buộc Meta và Tiktok thiết kế "thuật toán gây nghiện", ảnh hưởng tiêu cực tới trẻ vị thành niên. (Ảnh minh họa)

Phản hồi từ Tiktok và Meta

Đáp trả những cáo buộc từ phía các bậc phụ huynh, đội ngũ pháp lý của Meta và TikTok đã đưa ra những phản hồi đầy cứng rắn ngay tại phiên điều trần. Các luật sư không chỉ bác bỏ thẩm quyền xét xử của tòa án đối với vụ việc mà còn phủ nhận giá trị pháp lý của loạt tài liệu mới mà phía nguyên đơn cung cấp.

Về phía TikTok, đại diện nền tảng này khẳng định luôn ưu tiên bảo vệ sức khỏe tâm thần và hành vi người dùng thông qua việc thực thi nghiêm ngặt bộ Nguyên tắc Cộng đồng. TikTok cho biết đã chủ động gỡ bỏ hơn 99% nội dung vi phạm và đang tiếp tục đổ vốn đầu tư vào các giải pháp an toàn. "Chúng tôi không ngừng đa dạng hóa nội dung đề xuất, ngăn chặn các tìm kiếm độc hại và nỗ lực kết nối nhóm người dùng dễ bị tổn thương với các nguồn hỗ trợ phù hợp," người phát ngôn TikTok nhấn mạnh.

Trong khi đó, Meta tập trung minh chứng cho nỗ lực bảo vệ giới trẻ bằng hàng loạt công cụ thực tế, tiêu biểu là tính năng "Teen Accounts" (Tài khoản thanh thiếu niên) với các lớp bảo mật và giới hạn đặc quyền. "Chúng tôi thấu hiểu nỗi lo của các bậc phụ huynh về an toàn trực tuyến. Đó là lý do Meta liên tục cải tiến để tạo ra một môi trường số an toàn hơn cho thế hệ trẻ," đại diện Meta khẳng định.

Vụ kiện tại Milan không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là mắt xích quan trọng trong làn sóng siết chặt quản lý mạng xã hội đang bùng nổ trên toàn cầu. Mới đây, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã hé lộ kế hoạch xây dựng Đạo luật Công bằng Kỹ thuật số (DFA), một "gọng kìm" pháp lý mới tập trung triệt tiêu các thiết kế gây nghiện và thao túng hành vi.

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh châu Âu về AI và trẻ em, bà von der Leyen cảnh báo rằng những tính năng như autoplay hay cuộn vô tận đang trực tiếp đẩy trẻ em vào trạng thái lệ thuộc, kéo theo hệ lụy nghiêm trọng về lo âu và mất ngủ. Bên cạnh DFA, EU cũng đang cân nhắc một cơ chế giới hạn độ tuổi chung cho toàn khối với hệ thống xác minh bảo mật cấp độ cao. Cùng với xu hướng thắt chặt quy định tại Úc và nhiều nước châu Âu khác, rõ ràng thế giới đang bước vào một giai đoạn mới, giai đoạn mà sự an toàn của trẻ em được đặt lên trên lợi nhuận của các tập đoàn công nghệ tỷ đô.

Thúy Hằng (theo Reuters)