Chuyến công tác nước ngoài đầu tiên trên cương vị mới của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines (từ ngày 7 đến 8/5) đã khép lại với những kết quả hết sức quan trọng và thực chất.
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Phiên Toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 (ảnh: VGP) |
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra trong bối cảnh khu vực châu Á - Thái Bình Dương và toàn cầu đang đối diện với nhiều biến chuyển lớn và phức tạp, nổi bật là tình hình khủng hoảng tại khu vực Trung Đông. Nhận thức rõ những thách thức này, đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thể hiện sự chủ động, tích cực và có những đóng góp quan trọng vào các giải pháp chung nhằm củng cố đoàn kết, nâng cao sự tự cường của ASEAN.
Thông điệp xuyên suốt của Việt Nam là ưu tiên bảo đảm một môi trường hòa bình, ổn định để thúc đẩy phát triển bao trùm, bền vững, chú trọng chuyển đổi số, phát triển xanh và đảm bảo người dân được thụ hưởng mọi thành quả của ASEAN.
Nâng cao tự cường và những sáng kiến định hình tương lai ASEAN
Tại Phiên họp toàn thể, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh rằng trước những thách thức mang tính liên thông và đa chiều, ASEAN phải tìm ra cách ứng phó cùng nhau thay vì chỉ tự hỏi có bị ảnh hưởng hay không. Để trả lời cho vấn đề này, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đã đưa ra 3 đề xuất lớn nhằm nâng cao khả năng chống chịu của khu vực:
Thứ nhất, ASEAN cần tập trung nguồn lực để đảm bảo các nhu cầu an ninh thiết yếu bao gồm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người. Thủ tướng đề nghị phê chuẩn và thực thi hiệu quả Hiệp định An ninh Dầu khí ASEAN, Kế hoạch Hành động Hợp tác Năng lượng ASEAN giai đoạn 2026 – 2030, cũng như Lưới điện và Hệ thống đường ống dẫn khí ASEAN. Đặc biệt, Việt Nam khẳng định luôn sẵn sàng hỗ trợ lương thực trong các tình huống khẩn cấp và chia sẻ kinh nghiệm với các nước thành viên.
Thứ hai, Hiệp hội cần thúc đẩy hợp tác thực chất nhằm tăng cường năng lực nội tại và khả năng chống chịu. Điều này đòi hỏi phải triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) và nhanh chóng hoàn tất Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA).
Thứ ba, Thủ tướng kêu gọi tăng cường phối hợp và đoàn kết nội khối. ASEAN cần nâng cao hiệu quả tham vấn, điều phối liên ngành trong các tình huống khẩn cấp và phát huy hơn nữa vai trò điều phối của Ban Thư ký ASEAN.
 |
| Toàn cảnh Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 (ảnh: VOV) |
Bước sang Phiên họp hẹp, Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp tục mang đến 3 đề xuất trọng tâm, nhấn mạnh ASEAN phải "đi trước, dẫn dắt, và định hình thay đổi" trong một môi trường chiến lược bất định.
Một là ASEAN phải tiên phong giữ vững luật lệ, củng cố niềm tin và thượng tôn pháp luật quốc tế, góp phần duy trì an ninh, an toàn hàng hải và hàng không. Đối với Biển Đông, ASEAN và Trung Quốc cần thực hiện đầy đủ DOC và sớm đạt được COC thực chất, hiệu lực, phù hợp với UNCLOS 1982.
Hai là ASEAN cần chủ động phòng ngừa và quản lý khủng hoảng từ những bài học thực tế như ở Trung Đông. Việc khai thác hiệu quả các cơ chế của Hiến chương ASEAN và Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác (TAC) là cần thiết để giải quyết khác biệt và thúc đẩy đối thoại.
Ba là ASEAN phải nâng cao tự chủ chiến lược và giữ vững vai trò trung tâm trước sức ép chọn bên và cạnh tranh nước lớn. Các đề xuất này của Việt Nam đã được các nhà lãnh đạo hoan nghênh, đánh giá cao, góp phần hình thành Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các Hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực nhằm ứng phó với các hệ lụy từ Trung Đông.
Thúc đẩy hợp tác thực chất và mở rộng không gian phát triển mới
Bên cạnh thành công tại các phiên họp đa phương, chuyến công tác còn đánh dấu bước tiến lớn trong quan hệ song phương thông qua hàng loạt cuộc tiếp xúc của Thủ tướng với các nhà lãnh đạo ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN và Giám đốc Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB). Các cuộc gặp gỡ này tuy ngắn gọn nhưng đi thẳng vào thực chất, giúp giải quyết các vướng mắc tồn tại và tăng cường sự tin cậy chính trị sâu sắc.
Với các đối tác như Tổng thống Philippines, Quốc vương Brunei, hay Thủ tướng Malaysia, các nhà lãnh đạo đã thống nhất đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, an ninh - quốc phòng, du lịch, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới giàu tiềm năng như kết nối hạ tầng, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Trong cuộc trao đổi ba bên, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone đã nhất trí chỉ đạo triển khai kết quả cuộc gặp của ba Người đứng đầu ba Đảng (tháng 2/2026), kiến tạo không gian phát triển mới và đưa hợp tác ba nước chuyển biến về chất.
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone ăn sáng và làm việc. (ảnh: TTXVN) |
Các đối tác quốc tế đều bày tỏ sự coi trọng đặc biệt đối với vai trò của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế và ASEAN. Chủ tịch ADB cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, đáp ứng tốt hơn nhu cầu nguồn lực cho Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới. Trong khi đó, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cũng khẳng định sự thịnh vượng của Việt Nam – một trong những thành viên chủ chốt, sẽ là sự đóng góp vô cùng quan trọng cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN vững mạnh.
Chuyến công tác đa phương kết hợp song phương đầu tiên của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã kết thúc thắng lợi, truyền tải thông điệp mạnh mẽ về một Việt Nam độc lập, tự chủ, năng động, chân thành và trách nhiệm. Những đóng góp nổi bật của đoàn Việt Nam không chỉ củng cố vị thế quốc gia, mà còn mở ra nhiều tiền đề thuận lợi để thúc đẩy hợp tác đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực cho nền hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng của cả khu vực.
Đăng Khoa