Cuộc đua trí tuệ nhân tạo giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt hơn bao giờ hết, khi chỉ trong vòng chưa đầy 10 ngày cuối tháng 4/2026, hàng loạt mô hình AI mới liên tiếp được tung ra từ hai phía.

Ngày 16/4, Anthropic công bố Claude Opus 4.7 - mô hình AI được hãng mô tả là bước tiến lớn về lập trình, xử lý hình ảnh và tác vụ tác nhân AI (AI agent). Một tuần sau, OpenAI tiếp tục giới thiệu GPT-5.5, phiên bản nâng cấp được đánh giá có khả năng xử lý đa nhiệm và suy luận mạnh hơn thế hệ trước. 

Chỉ vài giờ sau khi GPT-5.5 xuất hiện, startup AI Trung Quốc DeepSeek lập tức tung ra DeepSeek V4, động thái được giới công nghệ xem như lời đáp trả trực diện từ phía Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh AI toàn cầu.

DeepSeek tiếp tục theo đuổi chiến lược "AI giá rẻ"

Khác với OpenAI hay Anthropic vốn phát triển mô hình theo hướng thương mại hóa khép kín, DeepSeek tiếp tục chọn mô hình mã nguồn mở với giấy phép MIT. Điều này cho phép doanh nghiệp và cộng đồng phát triển tự triển khai hoặc chỉnh sửa mô hình theo nhu cầu riêng.

Theo VentureBeat, DeepSeek V4-Pro sử dụng kiến trúc Mixture-of-Experts với tổng cộng 1,6 nghìn tỷ tham số và hỗ trợ ngữ cảnh lên tới 1 triệu token - thuộc nhóm cao nhất trên thị trường hiện nay. 

Tuy nhiên, điều khiến DeepSeek gây chú ý mạnh nhất lại nằm ở chi phí vận hành. Trên Reddit, nhiều lập trình viên nhận định DeepSeek đang tạo sức ép lớn lên các hãng AI Mỹ khi mang tới mô hình có hiệu năng tiệm cận nhưng giá thấp hơn đáng kể. 

DeepSeek cho biết phiên bản V4-Pro chỉ tiêu tốn khoảng 1,74 USD cho một triệu token đầu vào và 3,48 USD cho một triệu token đầu ra, trong khi GPT-5.5 và Claude Opus 4.7 có mức giá cao hơn nhiều. Một số phân tích cho thấy chi phí sử dụng GPT-5.5 có thể cao gấp nhiều lần DeepSeek V4 trong các tác vụ dài hoặc xử lý dữ liệu quy mô lớn. 

Điều khiến DeepSeek gây chú ý mạnh nhất lại nằm ở chi phí vận hành.  (Nguồn: Internet)

Mỹ vẫn dẫn trước về chất lượng mô hình

Theo các bài đánh giá chuyên môn, Claude Opus 4.7 hiện được đánh giá rất cao trong các bài kiểm tra lập trình thực tế và tác vụ tác nhân AI, trong khi GPT-5.5 nổi bật ở khả năng suy luận, xử lý đa phương thức và thực hiện công việc dài nhiều bước. 

DeepSeek V4 dù có hiệu năng mạnh nhưng vẫn bị đánh giá thấp hơn đôi chút ở các tác vụ lập trình nâng cao, xử lý hình ảnh và suy luận nhiều bước. Tuy nhiên, khoảng cách này đang dần thu hẹp. Một số bài kiểm tra độc lập cho thấy DeepSeek V4 đạt hiệu quả rất cao ở khả năng lập trình cạnh tranh, xử lý ngữ cảnh dài và truy xuất thông tin trong tài liệu lớn.

Các chuyên gia đánh giá mô hình AI của Mỹ vẫn giữ lợi thế về chất lượng

Cuộc chiến mở rộng sang chip AI và hạ tầng công nghệ

Không chỉ cạnh tranh mô hình, Mỹ và Trung Quốc hiện còn bước vào cuộc chiến về chip AI và chuỗi cung ứng công nghệ. Reuters cho biết DeepSeek V4 là mô hình đầu tiên của hãng được tối ưu để hoạt động trên chip Ascend của Huawei thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào GPU Nvidia. Đây được xem là nỗ lực giúp Trung Quốc giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ trong bối cảnh Washington tiếp tục siết xuất khẩu chip AI sang Bắc Kinh. Trong khi đó, Mỹ cũng gia tăng sức ép với các công ty AI Trung Quốc khi đưa ra cáo buộc rằng một số mô hình có thể đã được huấn luyện dựa trên dữ liệu hoặc kết quả đầu ra từ các hệ thống AI của Mỹ.

Nếu giai đoạn 2023–2024 chứng kiến các công ty Mỹ gần như thống trị AI tạo sinh, thì năm 2026 đang cho thấy Trung Quốc bắt đầu thu hẹp khoảng cách nhanh hơn dự đoán. Sự xuất hiện liên tiếp của GPT-5.5, Claude Opus 4.7 và DeepSeek V4 cho thấy cuộc đua AI giờ đây không chỉ còn là ai tạo ra mô hình mạnh nhất, mà còn là cuộc cạnh tranh về giá thành, khả năng thương mại hóa, mã nguồn mở và tự chủ hạ tầng công nghệ.

Thúy Hằng