Bộ trưởng Bộ KH và CN Việt Nam Vũ Hải Quân chụp ảnh lưu niệm cùng Tiến sĩ Jitendra Singh, Bộ trưởng KH và CN Ấn Độ (ảnh: TTTT KH&CN)

Quan hệ Việt Nam – Ấn Độ đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi hai nước xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những lĩnh vực hợp tác ưu tiên trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện tăng cường.

Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai bên đã thống nhất thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác về công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo động lực mới cho quan hệ song phương trong thập niên tiếp theo.

4 trọng tâm hợp tác trọng tâm

Trong cuộc làm việc giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam với phía Ấn Độ, hai bên khẳng định khoa học công nghệ là một trong những trụ cột ưu tiên thúc đẩy nhân dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Ấn Độ.

Theo đó, Việt Nam và Ấn Độ sẽ tập trung hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ số, khai thác và chế biến khoáng sản thiết yếu, đặc biệt là đất hiếm. Hai bên cũng nhấn mạnh nhu cầu xây dựng các trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo chung và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp công nghệ của hai nước.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Vũ Hải Quân đã đề xuất bốn hướng hợp tác trọng tâm gồm trao đổi chuyên gia và nhà nghiên cứu; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách nghiên cứu cơ bản và thương mại hóa công nghệ; đẩy mạnh cơ chế đồng tài trợ nghiên cứu; mở rộng chia sẻ hạ tầng nghiên cứu và phòng thí nghiệm.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc hai nước ký Bản ghi nhớ hợp tác về công nghệ số giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ. Nội dung hợp tác tập trung vào AI, bán dẫn, hạ tầng số và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Phía Ấn Độ cũng cam kết chia sẻ kinh nghiệm triển khai nền tảng India Stack – hệ thống định danh và thanh toán số quốc gia được đánh giá là một trong những mô hình thành công nhất thế giới về thúc đẩy kinh tế số.

Tạo động lực mới cho quan hệ song phương

Các chuyên gia nhận định, việc đưa khoa học công nghệ trở thành trọng tâm hợp tác phản ánh xu hướng mới trong quan hệ quốc tế, khi năng lực đổi mới sáng tạo ngày càng quyết định sức mạnh cạnh tranh và vị thế quốc gia.

Ấn Độ hiện là một trong những trung tâm công nghệ hàng đầu thế giới, nổi bật trong các lĩnh vực phần mềm, AI, công nghệ số và công nghiệp bán dẫn. Trong khi đó, Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, đồng thời thúc đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế tri thức.

Theo Tuyên bố chung Việt Nam – Ấn Độ, hai bên đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030, đồng thời tăng cường liên kết chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu. Trong định hướng này, khoa học công nghệ được xem là động lực mới giúp mở rộng hợp tác kinh tế theo chiều sâu.

Không chỉ dừng ở hợp tác nghiên cứu, hai nước còn thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường trao đổi sinh viên, giảng viên và chuyên gia giữa các trường đại học, viện nghiên cứu. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành mạng lưới hợp tác lâu dài trong các ngành công nghệ chiến lược.

Việc Việt Nam và Ấn Độ nâng tầm quan hệ lên “Đối tác Chiến lược toàn diện tăng cường” không chỉ mang ý nghĩa chính trị ngoại giao, mà còn cho thấy quyết tâm của hai nước trong việc đồng hành trước những thay đổi lớn của kinh tế và công nghệ toàn cầu. Trong đó, hợp tác khoa học công nghệ được kỳ vọng sẽ trở thành lĩnh vực tiên phong, tạo đột phá cho giai đoạn phát triển mới của quan hệ song phương.

Đăng Khoa