72 năm đã trôi qua kể từ ngày lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” tung bay trên nóc hầm tướng De Castries, nhưng Chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn mãi là bản hùng ca bất tử của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX.

Ảnh tư liệu chiến tranh Điện Biên Phủ

“Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”

Ngày 7/5/1954 đã đi vào lịch sử dân tộc như một trong những mốc son chói lọi nhất của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam. Sau 56 ngày đêm chiến đấu kiên cường, quân và dân ta đã đập tan tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ – pháo đài quân sự mạnh nhất của thực dân Pháp ở Đông Dương lúc bấy giờ, buộc Chính phủ Pháp phải ký Hiệp định Geneva, chấm dứt chiến tranh xâm lược ở Việt Nam.

Trong lịch sử hiện đại, hiếm có chiến thắng nào của một dân tộc thuộc địa lại tạo tiếng vang lớn trên toàn thế giới như Điện Biên Phủ. Từ châu Á, châu Phi đến Mỹ Latinh, chiến thắng của quân dân Việt Nam đã trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc chống chủ nghĩa thực dân.

Các nhà nghiên cứu lịch sử nhận định, Điện Biên Phủ không đơn thuần là sự thất bại quân sự của thực dân Pháp, mà còn là sự sụp đổ của tư tưởng thực dân cũ. Từ sau năm 1954, làn sóng giành độc lập dân tộc bùng nổ mạnh mẽ ở nhiều quốc gia thuộc địa trên thế giới.

Chiến thắng ấy được làm nên bằng lòng yêu nước, ý chí quật cường và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của cả dân tộc. Hàng chục vạn dân công hỏa tuyến đã vượt núi băng rừng, vận chuyển lương thực, đạn dược bằng đôi vai trần, xe đạp thồ và sức người để phục vụ chiến dịch. Những hình ảnh “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” đã trở thành biểu tượng cho sức mạnh phi thường của chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Dân công hỏa tuyến vận chuyển lương thực ra mặt trận

Điện Biên Phủ cũng cho thấy tầm nhìn chiến lược và nghệ thuật quân sự tài tình của Đảng và  Chủ tịch Hồ Chí Minh. Một trong những quyết định mang tính bước ngoặt của chiến dịch là chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Sự thay đổi ấy thể hiện bản lĩnh và tư duy quân sự linh hoạt của Bộ Chỉ huy chiến dịch, góp phần tạo nên thắng lợi cuối cùng.

Trong ký ức lịch sử dân tộc, những tên tuổi như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tô Vĩnh Diện, Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn… đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Họ cùng hàng vạn chiến sĩ vô danh đã viết nên thiên anh hùng ca bất tử giữa núi rừng Tây Bắc.

Không chỉ là chiến thắng của súng đạn và chiến thuật, Điện Biên Phủ còn là chiến thắng của lòng dân. Đó là kết quả của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng; là minh chứng cho chân lý: một dân tộc dù nhỏ bé nhưng nếu có khát vọng độc lập, tự do và ý chí kiên cường thì có thể chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược.

Giá trị trường tồn của tinh thần Điện Biên Phủ

72 năm sau chiến thắng lịch sử, tinh thần Điện Biên Phủ vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Nhiều tài liệu tuyên truyền và nghiên cứu lịch sử đều khẳng định, Điện Biên Phủ là biểu tượng của bản lĩnh Việt Nam, của khát vọng hòa bình, độc lập và phát triển.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, bài học về tinh thần tự lực, tự cường từ Chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn mang ý nghĩa thời sự sâu sắc. Đó là bài học về phát huy sức mạnh toàn dân tộc; về tinh thần đoàn kết; về ý chí vượt khó; về khát vọng vươn lên để bảo vệ chủ quyền và xây dựng đất nước hùng cường.

Nếu trong chiến tranh, tinh thần Điện Biên Phủ được thể hiện bằng ý chí quyết chiến quyết thắng nơi chiến trường, thì trong thời bình hôm nay, tinh thần ấy được thể hiện bằng quyết tâm phát triển kinh tế, làm chủ khoa học công nghệ, bảo vệ chủ quyền quốc gia và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Điện Biên Phủ còn nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình. Hàng vạn người con ưu tú đã ngã xuống để đất nước có được độc lập, tự do. Vì thế, việc giữ gìn hòa bình, ổn định để phát triển đất nước chính là cách thiết thực nhất để tri ân những hy sinh to lớn của cha ông.

Những năm gần đây, tỉnh Điện Biên đã trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Các di tích như hầm De Castries, đồi A1, cầu Mường Thanh, Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ… thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu lịch sử.

Trong dòng chảy hội nhập và phát triển, ký ức về Điện Biên Phủ không chỉ được lưu giữ trong các trang sử, mà còn hiện diện trong đời sống tinh thần của người Việt Nam như một biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước.

Chiến thắng ấy đã chứng minh một chân lý lớn của thời đại: sức mạnh vật chất dù lớn đến đâu cũng không thể khuất phục được một dân tộc đoàn kết, có lý tưởng và khát vọng độc lập tự do.

Điện Biên Phủ không chỉ là chiến thắng của riêng Việt Nam, mà còn là chiến thắng của các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới; là biểu tượng sáng ngời của ý chí đấu tranh chống áp bức, bất công và chủ nghĩa thực dân.

72 năm đã qua, âm vang của chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” vẫn còn vang vọng. Tinh thần Điện Biên Phủ sẽ mãi là nguồn động lực để dân tộc Việt Nam vững bước trên con đường phát triển, xây dựng đất nước phồn vinh, hùng cường và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Đăng Khoa