(Ảnh minh họa do AI tạo ra)

Định hướng tập trung vào các công nghệ lõi, nền tảng

Ngày 30/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược. Văn bản này xác lập 10 nhóm công nghệ trọng điểm, đóng vai trò then chốt trong tiến trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức của Việt Nam.

Danh mục được xây dựng với mục tiêu tập trung nguồn lực quốc gia vào các lĩnh vực công nghệ lõi, có khả năng tạo đột phá về năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực tự chủ công nghệ. Đây cũng là cơ sở để hoạch định chính sách đầu tư, nghiên cứu và phát triển trong dài hạn.

Trong 10 nhóm công nghệ, công nghệ số giữ vai trò trung tâm, bao gồm các trụ cột như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và chuỗi khối. Đây được xem là nền tảng của nền kinh tế số, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trên diện rộng trong các ngành, lĩnh vực.

Bên cạnh đó, các nhóm công nghệ khác cũng được xác định có vai trò chiến lược gồm: mạng di động thế hệ sau (5G/6G), robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, công nghệ năng lượng và vật liệu mới, công nghệ chip bán dẫn, công nghệ an ninh mạng và lượng tử, công nghệ biển – đại dương – lòng đất, công nghệ hàng không vũ trụ và công nghệ đường sắt tốc độ cao.

Việc lựa chọn các lĩnh vực này cho thấy định hướng rõ ràng của Việt Nam trong việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đón đầu các xu hướng công nghệ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Tạo động lực tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ

Không chỉ dừng lại ở việc xác định lĩnh vực ưu tiên, danh mục công nghệ chiến lược còn gắn với hệ thống sản phẩm cụ thể nhằm thúc đẩy thương mại hóa và ứng dụng thực tiễn. Trong đó, nhiều sản phẩm đã được xác định như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, nền tảng điện toán đám mây, hệ thống blockchain, robot công nghiệp hay chip chuyên dụng.

Đáng chú ý, nhiều công nghệ mới mang tính đột phá như hydrogen xanh, hệ thống lưu trữ năng lượng, công nghệ lượng tử hay vệ tinh quỹ đạo thấp cũng được đưa vào định hướng phát triển. Điều này phản ánh nỗ lực của Việt Nam trong việc tiếp cận các lĩnh vực công nghệ tiên tiến trên thế giới.

(Ảnh minh họa do AI tạo ra)

Theo các chuyên gia, việc xác lập danh mục công nghệ chiến lược không chỉ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an ninh quốc gia. Các lĩnh vực như bán dẫn, an ninh mạng, lượng tử hay hàng không vũ trụ đều có vai trò đặc biệt trong bảo vệ chủ quyền và nâng cao vị thế quốc gia.

Bên cạnh đó, chính sách này cũng góp phần tạo động lực cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu – phát triển, từng bước chuyển dịch từ gia công sang sáng tạo và làm chủ công nghệ.

Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và sẽ được rà soát, cập nhật định kỳ để phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội từng giai đoạn.

Việc ban hành danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược không chỉ là một bước đi chính sách, mà còn là tuyên bố về tầm nhìn phát triển dài hạn của Việt Nam. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, việc xác định đúng trọng tâm và đầu tư hiệu quả sẽ là chìa khóa để Việt Nam bứt phá, tiến nhanh trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng nền kinh tế số bền vững.

Đăng Khoa