Chiều 3/4, tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chính thức phát động cuộc thi toàn quốc “Học sinh An ninh mạng 2026” dành cho học sinh trung học cơ sở. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong giáo dục và đời sống xã hội, kéo theo yêu cầu ngày càng cấp thiết về việc trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng sử dụng Internet an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.

Cuộc thi do Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo bảo trợ, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia chủ trì, phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) cùng các đơn vị thuộc ngành giáo dục triển khai.

Không chỉ phổ biến kiến thức, mà đưa học sinh vào tình huống thực tế

Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng cộng nghệ cao, Bộ Công an.

Trao đổi bên lề sự kiện, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng cộng nghệ cao, Bộ Công an cho biết, thời gian qua Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã triển khai nhiều hoạt động phối hợp với các bộ, ban, ngành, cơ quan, tổ chức và nhà trường, đặc biệt trong công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, mục tiêu xuyên suốt là tạo điều kiện để trẻ em được phát triển lành mạnh trong môi trường số, được thụ hưởng những lợi ích mà công nghệ mang lại, đồng thời biết cách tránh xa các nguy cơ, rủi ro và hành vi xâm hại trên không gian mạng.

Ông nhấn mạnh, điểm đáng chú ý của cuộc thi năm nay là không dừng ở việc tuyên truyền hay truyền đạt lý thuyết, mà hướng tới việc đưa học sinh vào các tình huống cụ thể để trực tiếp trải nghiệm và thực hành. Thông qua các phần thi, các em không chỉ biết thêm kiến thức về an ninh mạng mà còn từng bước hình thành kỹ năng xử lý tình huống, nâng cao khả năng tự bảo vệ mình trong môi trường số.

Cách tiếp cận này đặc biệt cần thiết với lứa tuổi học sinh THCS nhóm đang trong giai đoạn phát triển nhận thức, bắt đầu sử dụng Internet và mạng xã hội nhiều hơn, nhưng khả năng tự phòng vệ trước các rủi ro trên không gian mạng vẫn còn hạn chế. Trong bối cảnh thủ đoạn lừa đảo, dụ dỗ, xâm hại hay phát tán nội dung độc hại trên mạng ngày càng tinh vi, việc trang bị kỹ năng số an toàn cho học sinh từ sớm không chỉ là yêu cầu giáo dục, mà còn là yêu cầu bảo vệ trẻ em trong tình hình mới.

Cần sự đồng hành liên tục của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và toàn xã hội

Từ thực tế nhiều vụ việc lừa đảo trực tuyến, xâm hại trẻ em và các hành vi tiêu cực trên không gian mạng thời gian qua, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân cho rằng việc tổ chức những cuộc thi, chương trình giáo dục kỹ năng an toàn số cho học sinh là hết sức cần thiết và cần được duy trì thường xuyên.

Theo ông, các mối nguy trên môi trường mạng không đứng yên mà liên tục thay đổi về hình thức, phương thức, thủ đoạn. Vì vậy, công tác tuyên truyền, giáo dục kỹ năng cho học sinh cũng phải được cập nhật liên tục để các em có thể nhận diện, thích ứng và phòng ngừa hiệu quả hơn trước các rủi ro mới. Ông ví điều này như việc tiêm vaccine: khi xuất hiện những “biến chủng” mới thì cũng cần có sự thích ứng mới; trên không gian mạng cũng vậy, trẻ em phải được trang bị thường xuyên để đủ sức chống chọi với những thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Không chỉ nhìn cuộc thi như một hoạt động mang tính phong trào, lãnh đạo A05 bày tỏ kỳ vọng từ sân chơi này sẽ hình thành sự chung tay mạnh mẽ hơn giữa các cơ quan chức năng, ngành giáo dục, phụ huynh, doanh nghiệp công nghệ, nhà cung cấp dịch vụ và toàn xã hội trong xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ em.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không thể là nhiệm vụ của riêng một lực lượng. Chỉ khi có sự đồng hành đồng bộ giữa quản lý nhà nước, giáo dục, công nghệ và gia đình, học sinh mới thực sự được sống, học tập và phát triển trong một môi trường số an toàn hơn, văn minh hơn và giàu giá trị tích cực hơn.

Với cách tiếp cận gắn kiến thức với trải nghiệm, gắn tuyên truyền với rèn luyện kỹ năng, cuộc thi “Học sinh An ninh mạng 2026” được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức, bồi đắp bản lĩnh số cho học sinh THCS, từ đó hình thành một thế hệ công dân số biết sử dụng Internet an toàn, có trách nhiệm và chủ động tự bảo vệ mình trước các nguy cơ trên không gian mạng.

Thu Uyên