Điểm chung dễ nhận thấy là chuyển đổi số không còn dừng ở việc “ứng dụng công nghệ”, mà đã trở thành một quá trình tái cấu trúc toàn diện - nơi dữ liệu, hệ sinh thái và trải nghiệm khách hàng đóng vai trò trung tâm trong việc định hình ngân hàng thế hệ mới.

Chuyển đổi số điều kiện sống còn

Tại mùa Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, nhiều ngân hàng đã dành trọng tâm đáng kể cho chiến lược chuyển đổi số toàn diện. Tuy nhiên, trong bối cảnh rủi ro an ninh mạng và dữ liệu gia tăng, bài toán đặt ra không chỉ là “đi nhanh”, mà là “đi chắc”.

Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, nhiều ngân hàng chú trọng đến chuyển đổi số

Một trong những ví dụ điển hình là SHB, khi ngân hàng này vừa công bố nhận diện thương hiệu mới, vừa đẩy mạnh chiến lược công nghệ theo hướng có kiểm soát. Không chỉ là thay đổi hình ảnh, bộ nhận diện mới được xem như một dấu mốc chiến lược, tái khẳng định định vị “Future Bank” - ngân hàng thế hệ mới gắn với khát vọng quốc gia và năng lực công nghệ.

“Quá trình chuyển đổi của SHB được xây dựng trên 5 trụ cột gồm Data + AI First, People First, Cloud First, Security First và Mobile First,” ông Đỗ Quang Vinh – Phó Chủ tịch HĐQT HSB nhấn mạnh.

Theo đó, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành nền tảng cho mọi quyết định, trong khi bảo mật được đặt ở vị trí tiên quyết nhằm đảm bảo niềm tin và phát triển bền vững.

Đáng chú ý, việc SHB hợp tác chiến lược với Huawei cho thấy cách tiếp cận linh hoạt nhưng thận trọng. Thay vì triển khai đại trà, ngân hàng này lựa chọn giải pháp phù hợp và liên tục tham vấn Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng Bộ Công an Việt Nam để đảm bảo an toàn dữ liệu và an ninh quốc gia.

Song song đó, SHB vẫn duy trì hợp tác với các tập đoàn công nghệ trong nước như FPT, CMC và Viettel. Cách tiếp cận “đa trụ” này phản ánh rõ chiến lược cân bằng giữa hội nhập quốc tế và làm chủ công nghệ.

Xu hướng “làm chủ công nghệ” đang trở thành định hướng chung trong toàn ngành. Trong đó, ABBank đang theo đuổi chiến lược này một cách bài bản, với trọng tâm là hạ tầng linh hoạt, dữ liệu và phân tích. Ngân hàng này xác định công nghệ không chỉ hỗ trợ vận hành, mà là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí và phát triển sản phẩm dịch vụ mới.

Trong khi đó, MB đang chuyển mình thành một tập đoàn công nghệ tài chính, thay định vị một ngân hàng truyền thống với mục tiêu đưa doanh thu từ kênh số chiếm tới 60% tổng doanh thu.

Do đó, việc rót vốn mạnh mẽ vào AI không chỉ là xu hướng thời thượng mà là giải pháp căn cơ để giải quyết bài toán năng suất lao động với kỳ vọng tăng 10-20% mỗi năm. Đồng thời, công nghệ sẽ là mũi nhọn để ngân hàng này thực hiện tái cơ cấu danh mục tín dụng, thâm nhập sâu hơn vào phân khúc khách hàng cá nhân và doanh nghiệp siêu nhỏ (SME) – những khu vực đòi hỏi tốc độ xử lý hồ sơ nhanh và cá nhân hóa trải nghiệm cao.

Còn MSB và một số ngân hàng khác lấy sự hài lòng của của khách hàng bằng những điểm chạm thông qua nền tảng số. Việc ra mắt đồng thời MSB Business Banking và MSB Digital Bank cho thấy chiến lược của MSB rõ ràng tách biệt nhưng tối ưu hóa trải nghiệm cho từng nhóm khách hàng. “Ngân hàng số không còn là ứng dụng, mà là một hệ sinh thái tài chính ‘all-in-one’ xoay quanh từng khách hàng,” đại diện MSB cho biết.

Song song đó, yếu tố bảo mật được nâng lên thành lợi thế cạnh tranh, với các lớp xác thực đa tầng, sinh trắc học và tích hợp hệ thống định danh - tạo ra “lá chắn” cho tài sản số trong môi trường giao dịch ngày càng phức tạp.

Chuyển đổi số gắn chặt với an ninh mạng

Nếu giai đoạn trước, chuyển đổi số trong ngân hàng chủ yếu xoay quanh việc số hóa quy trình và mở rộng kênh giao dịch. Hiện nay, cuộc chơi của hệ thống ngân hàng đã bước sang một cấp độ hoàn toàn khác, không còn là câu chuyện “làm nhanh hơn” hay “tiện hơn”, mà là trở thành một thực thể mới trong hệ sinh thái số.

Nhìn tổng thể, chiến lược của các ngân hàng Việt Nam đang dần hội tụ vào ba trục cốt lõi: công nghệ làm nền tảng (AI, dữ liệu, cloud), hệ sinh thái làm đòn bẩy (đối tác, tài sản số, chuỗi giá trị) và trải nghiệm khách hàng làm trung tâm.

Mỗi ngân hàng đang chọn một “lối đi chiến lược” khác nhau. Có tổ chức tận dụng hợp tác quốc tế để rút ngắn thời gian tiếp cận công nghệ; có ngân hàng đầu tư mạnh để làm chủ hạ tầng và dữ liệu; trong khi một số khác lại tìm cách mở rộng biên độ tăng trưởng thông qua hệ sinh thái và các lớp tài sản mới như tài sản số.

Điều đang diễn ra không chỉ là sự thay đổi bên trong từng ngân hàng, mà là sự dịch chuyển cấu trúc hệ thống ngành ngân hàng. Trong đó, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở sản phẩm đơn lẻ hay quy mô tài sản, mà ở khả năng trở thành một “nút trung tâm” trong hệ sinh thái - nơi dòng tiền, dữ liệu và nhu cầu khách hàng hội tụ và được xử lý theo thời gian thực.

Điều này cũng đặt ra một áp lực lớn, ngân hàng không chỉ phải nhanh, mà phải đúng. Nhanh trong triển khai công nghệ, nhưng phải đúng trong kiến trúc hệ thống; nhanh trong mở rộng dịch vụ, nhưng phải đúng trong kiểm soát rủi ro và tuân thủ pháp lý.

Ở góc độ an ninh mạng, khi các dịch vụ tài chính được “nhúng” vào hệ sinh thái số, từ thương mại điện tử, viễn thông đến nền tảng số… ranh giới bảo mật truyền thống của ngân hàng gần như bị xóa bỏ. Mô hình “phòng thủ chu vi” (perimeter security) không còn đủ hiệu quả, được thay vào đó, các kiến trúc mới như “zero trust” hay bảo mật đa lớp trở thành yêu cầu bắt buộc.

Do đó, câu hỏi đặt ra là ngân hàng có bao nhiêu sản phẩm hay tăng trưởng bao nhiêu phần trăm, mà là hệ thống đó có đủ khả năng chống chịu trước các kịch bản tấn công ngày càng tinh vi hay không?.

Một thực tế, công nghệ không chỉ là công cụ tăng trưởng, mà còn là nguồn rủi ro lớn nhất nếu không được kiểm soát đúng cách. Mỗi quyết định triển khai AI, cloud hay tích hợp đối tác đều đồng nghĩa với việc mở thêm một “cửa” trong hệ thống và đều có thể trở thành điểm xâm nhập.

Điều này buộc các ngân hàng phải thay đổi tư duy, an ninh mạng không còn là lớp bảo vệ phía sau, mà phải được thiết kế ngay từ đầu - “security by design”. Không chỉ bảo vệ hệ thống, mà còn bảo vệ dữ liệu, hành vi người dùng và toàn bộ chuỗi giá trị số.

Trong cuộc đua tái định nghĩa ngân hàng, tốc độ triển khai công nghệ có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh ngắn hạn. Nhưng về dài hạn, yếu tố quyết định sẽ là khả năng kiểm soát rủi ro và duy trì niềm tin số - thứ tài sản vô hình nhưng mang tính sống còn trong lĩnh vực tài chính.

Sỹ Đồng