AI được cho là có thể tạo ra năng suất làm việc lớn cho người sử dụng.

AI sẽ thay thế nhiều ngành nghề truyền thống

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến hàng loạt ngành nghề đối mặt với nguy cơ bị xóa sổ. Ngành công nghệ toàn cầu hiện chứng kiến một làn sóng cắt giảm nhân sự quy mô lớn dưới tác động trực tiếp từ AI, khi máy móc và thuật toán dần thay thế vai trò của con người trong nhiều lĩnh vực. Không chỉ Mỹ mà tại Hàn Quốc và nhiều quốc gia khác, tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ tăng nhanh, với tình hình việc làm sụt giảm liên tục suốt bốn quý liên tiếp – mức tệ nhất trong gần mười năm qua.

Điều này đã làm rấy lên câu hỏi: "Khi AI phát triển đến một ngưỡng nhất định, liệu con người có còn chỗ đứng trong thị trường lao động?" Các chuyên gia nhận định, chắc chắn sẽ có nhiều nghề bị xóa sổ, và những kỹ năng cần thiết để sinh tồn trong “kỷ nguyên AI” cũng đang nhanh chóng thay đổi.

Tỷ phú Elon Musk từng tuyên bố thẳng thắn trên nền tảng X rằng “AI và robot sẽ thay thế toàn bộ công việc của con người”. Trong khi đó, Sam Altman – nhà sáng lập OpenAI, cũng dự đoán “nhiều nhóm nghề nghiệp sẽ hoàn toàn biến mất trong tương lai gần”.

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo phát triển như hiện này, các chuyên gia về công nghệ cho rằng, AI không còn giới hạn trong các nhiệm vụ lặp lại. Những hệ thống AI coding agent đã có thể viết mã, khắc phục lỗi và điều hành dự án phần mềm phức tạp mà không cần lập trình viên. Bên cạnh đó, robot tích hợp AI có khả năng cảm nhận môi trường và phản ứng linh hoạt theo thời gian thực đang được hoàn thiện, mở rộng đáng kể phạm vi những công việc có thể bị đe dọa bởi tự động hóa.

Tuy vậy, vẫn còn đó một số nhà lãnh đạo công nghệ khác lại tỏ ra lạc quan hơn. Jensen Huang, CEO của Nvidia, nhấn mạnh rằng “mọi công việc sẽ thay đổi, nhưng không có nghĩa là biến mất”. Theo ông, tương tự như thời kỳ máy tính cá nhân ra đời, AI có thể trở thành động lực giúp tăng năng suất và mở ra hàng loạt nghề nghiệp hoàn toàn mới.

Các chuyên gia chỉ ra rằng những vị trí văn phòng ít tương tác trực tiếp với khách hàng như kế toán, nhân sự hoặc nhập liệu sẽ là nhóm chịu tác động đầu tiên. Thực tế cho thấy, trong đợt sa thải hơn 14.000 nhân viên của Amazon, phần lớn là lao động hành chính. CEO Andy Jassy thừa nhận, “AI tạo sinh sẽ khiến quy mô nhân viên văn phòng giảm mạnh trong vài năm tới”. Báo cáo của Microsoft cũng chỉ ra rằng các công việc mang tính lặp lại như nhập dữ liệu, tóm tắt tài liệu hay hỗ trợ hành chính nằm trong nhóm dễ bị thay thế nhất.

Dù vậy, các lãnh đạo công nghệ đều thống nhất quan điểm: con người sẽ không bị AI thay thế, mà sẽ bị loại bỏ bởi những người biết tận dụng AI hiệu quả hơn.

Làm thế nào để không bị đào thải trong thời đại AI?

Chìa khóa nằm ở việc phát triển những kỹ năng mà AI chưa thể thay thế. Trong số đó, kỹ năng tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề phức tạp và kỹ năng giao tiếp hiệu quả được xem là thế mạnh của con người trước công nghệ máy móc. Chẳng hạn, khả năng hiểu và xử lý các yếu tố cảm xúc, đồng cảm, hoặc tinh tế trong đàm phán vẫn là điều AI rất khó có thể bắt chước được.

Bên cạnh đó, việc chủ động làm quen, học hỏi và tận dụng công cụ AI để phục vụ công việc cũng đóng vai trò quan trọng. Người biết vận dụng AI như một trợ thủ đắc lực, kết hợp cùng kiến thức chuyên môn sâu rộng sẽ là những người có thể đứng vững và dẫn đầu trong thời đại số.

Cũng theo các chuyên gia, những nghề nghiệp có tính sáng tạo, mang yếu tố con người cao như giáo dục, nghệ thuật, tư vấn chuyên sâu hay các ngành chăm sóc sức khỏe dự kiến sẽ ít bị ảnh hưởng trực tiếp bởi AI. Đây là lựa chọn an toàn cho những ai muốn tránh khỏi nguy cơ bị đào thải.

Đáng chú ý, nhiều lãnh đạo công nghệ nhấn mạnh rằng AI không phải là mối đe dọa nếu con người biết phối hợp tốt và liên tục đổi mới bản thân. Jensen Huang, CEO Nvidia, từng khẳng định: “Chúng ta không bị AI thay thế, mà bị thay thế bởi người biết sử dụng AI tốt hơn”.

AI không chỉ lấy đi công việc, mà còn tạo ra nhiều lĩnh vực mới. Ông Belchamy Shankarlingam – Giám đốc sản phẩm của Zoom – nhấn mạnh rằng “AI không chỉ lấy đi công việc mà còn tạo ra những ngành nghề mới như an ninh AI, quản lý AI agent hay kỹ sư đạo đức AI”. Microsoft cũng khẳng định sẽ tiếp tục tuyển dụng, song song với việc tích hợp công cụ AI vào quy trình làm việc nhằm nâng cao năng suất tổng thể.

Sự trỗi dậy của AI có thể khiến thị trường lao động toàn cầu biến động sâu sắc, nhưng đồng thời mở ra một kỷ nguyên mới của sáng tạo và cơ hội. Về bản chất, người chiến thắng trong thời đại này sẽ không phải là người tránh AI, mà là người biết khai thác và làm chủ nó để phát triển bản thân và tạo ra giá trị mới.

Khôi Nguyên