Cục Hàng không yêu cầu tạo điều kiện tối đa cho hành khách khi điều chỉnh lịch bay vì sự cố kỹ thuật

Cục Hàng không Việt Nam cho biết 81/169 máy bay A320/A321 đang khai thác trong nước phải thực hiện cập nhật phần mềm theo chỉ lệnh khẩn từ Airbus, dẫn đến khả năng điều chỉnh lịch bay trong các ngày 30/11 và 1/12.​

Airbus ngày 28/11 đã phát cảnh báo khẩn cấp toàn cầu, yêu cầu khoảng 6.000 máy bay A320/A321 trên thế giới cập nhật hệ thống điều khiển bay ELAC do nguy cơ bức xạ mặt trời cao làm nhiễu dữ liệu. Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu (EASA) đồng thời ban hành EAD 2025-0268-E, áp dụng từ chuyến bay đầu tiên sau 23h59 UTC ngày 29/11 (6h59 ngày 30/11 giờ Việt Nam).

ELAC là hệ thống điều khiển độ cao và hướng bay. Lệnh này bắt buộc các hãng phải thay thiết bị hoặc cập nhật phần mềm trước mỗi chuyến. Tại Việt Nam, phần lớn 81 máy bay thuộc diện ảnh hưởng thuộc Vietnam Airlines và Vietjet. Cục Hàng không đã họp khẩn đêm 28/11, nhận báo cáo lúc 5h30 sáng 29/11.

Sự cố xuất phát từ chuyến bay JetBlue ngày 30/10 tại Mỹ, khi A320 lao xuống đột ngột do lỗi dữ liệu ELAC bị bức xạ mặt trời làm hỏng. Phi công phải hạ cánh khẩn cấp tại Tampa, gây thương tích cho nhiều hành khách. Airbus yêu cầu rà soát toàn bộ hơn 11.300 máy bay A320 đang hoạt động, đây là một trong những đợt triệu hồi lớn nhất lịch sử hãng.

Dòng A320 thân hẹp là máy bay chủ lực của các hãng Việt Nam nhờ tiết kiệm nhiên liệu, linh hoạt trên đường bay ngắn-trung bình với 150-180 ghế. Mỗi máy bay cần 1-3 giờ cập nhật, buộc dừng khai thác hoàn toàn, gây xáo trộn dây chuyền đặc biệt vào cao điểm cuối tuần.

Lãnh đạo một hãng hàng không cho biết đã họp xuyên đêm, bổ sung vật tư, thiết bị và tăng nhân lực kỹ thuật để rút ngắn thời gian. "Chúng tôi điều chỉnh kế hoạch khai thác hạn chế tối đa ảnh hưởng, nhưng chắc chắn có đổi giờ hoặc hủy chuyến," vị này trao đổi với báo chí rạng sáng 29/11.

Cục Hàng không chỉ đạo các hãng thông báo kịp thời qua mọi kênh, không thu phí đổi chuyến, hoàn vé hoặc bố trí chuyến gần nhất. Tổng công ty Cảng hàng không (ACV), Cảng Vân Đồn và Tổng công ty Quản lý bay (VATM) phối hợp đảm bảo an toàn, hỗ trợ hành khách tối đa.

Trên toàn cầu, nhiều sân bay cảnh báo gián đoạn diện rộng do lịch bay dày đặc. Cục Hàng không khuyến cáo hành khách theo dõi thông tin từ hãng qua app, tin nhắn, hotline để được hỗ trợ kịp thời. Các đơn vị báo cáo khó khăn để Cục chỉ đạo, đảm bảo an toàn và thông suốt vận tải hàng không.

Khôi Nguyên