Ảnh minh họa. Nguồn Verpex

Những thủ đoạn tinh vi gây thiệt hại lớn

Một báo cáo của Juniper Research cho thấy tổn thất từ lừa đảo thương mại điện tử toàn cầu sẽ tăng từ khoảng 44,3 tỷ USD (năm 2024) lên tới 107 tỷ USD vào năm 2029, tăng 141%. Bản báo cáo cho biết, nguyên nhân chính của sự bùng nổ gian lận thương mại điện tử là các tội phạm đã tận dụng AI để tạo deepfake, giả danh người bán hay tạo hồ sơ và thương hiệu giả, nhằm vượt qua các hệ thống xác thực.

Một trong những mạng lưới lừa đảo lớn nhất được ghi nhận là nhóm tội phạm BogusBazaar, tạo dựng hơn 75.000 trang web giả mạo bán hàng trong ba năm qua, giả danh các nhãn hiệu nổi tiếng, nhằm thu thập dữ liệu thẻ tín dụng và chiếm đoạt các đơn hàng nhưng không giao sản phẩm.

Sự phát triển năng động và mạnh mẽ của thương mại điện tử ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng khiến lừa đảo trong lĩnh vực thương mại điện đạt đến mức độ báo động. Một số các báo cáo gần đây đã ghi lại những tình huống điển hình.

Singapore - Gia tăng gian lận hoàn tiền “Friendly fraud”

Theo Cơ quan An ninh mạng Singapore (CSA), chỉ trong quý I/2025 đã có hơn 500 báo cáo về các vụ gian lận hoàn tiền. Kẻ gian đặt mua sản phẩm rồi giả vờ không nhận được hàng để yêu cầu hoàn tiền. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ bị ảnh hưởng nặng nề, vì thiếu bằng chứng để phản bác yêu cầu hoàn tiến, khiến doanh thu và uy tín suy giảm.

Hong Kong bắt giữ 118 đối tượng lừa đảo thương mại điện tử

Cảnh sát Hong Kong mới đây triệt phá một đường dây lừa đảo trực tuyến, bắt giữ 118 người liên quan đến 120 vụ mua sắm online với tổng thiệt hại hơn 5,2 triệu đô la Hong Kong (khoảng 636.940 USD). Đáng chú ý, trong 3 tháng đầu năm 2025, số vụ lừa mua sắm online tại đây đã tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng gia tăng nhanh chóng của loại tội phạm này.

Úc - Hàng loạt website giả mạo thương hiệu lớn

Tại Úc, Ủy ban Cạnh tranh và Tiêu dùng (ACCC) cảnh báo sự lan rộng của các website giả mạo thương hiệu thời trang, điện tử nổi tiếng để dụ khách hàng mua hàng thanh toán trước. Năm 2025, đã có hơn 1.200 báo cáo về những vụ lừa đảo dạng này, với thiệt hại ước tính gần 4,7 triệu USD. Nhiều người tiêu dùng mất tiền mà không nhận được sản phẩm, một số khác nhận phải hàng giả, hàng kém chất lượng.

Các giải pháp ngăn chặn và giảm thiểu rủi ro

Các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến không chỉ gây tổn thất tài chính mà còn làm xói mòn lòng tin vào thương mại điện tử, lĩnh vực đang là trụ cột của nền kinh tế số. Báo cáo của Juniper Research cho thấy mức thiệt hại toàn cầu sẽ tiếp tục leo thang trong những năm tới nếu các quốc gia không triển khai kịp thời các biện pháp ngăn chặn hiệu quả.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, để giảm thiểu rủi ro, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Các nền tảng thương mại phải đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm phát hiện sớm hành vi bất thường, như đơn hàng trả lại không hợp lý hoặc giao dịch phát sinh từ địa chỉ đáng ngờ. Người tiêu dùng nên thận trọng kiểm tra tên miền, thông tin liên hệ, đồng thời tuyệt đối tránh giao dịch ngoài kênh chính thức. Ưu tiên các phương thức thanh toán an toàn hoặc qua dịch vụ trung gian bảo đảm cũng là một lớp phòng vệ quan trọng.

Đồng thời, ở cấp độ quốc gia, các cơ quan chức năng cần tăng cường hợp tác quốc tế nhằm truy quét các “scam factories” - những trung tâm lừa đảo xuyên biên giới - và xử lý mạnh mẽ các mạng lưới website giả mạo. Chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, người dùng và nhà quản lý, thương mại điện tử mới duy trì được niềm tin và sự phát triển bền vững.

An Lâm (Theo Cyber Security Agency of Singapore (CSA); South China Morning Post)