Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Thời gian gần đây, cơ quan công an liên tục triệt phá nhiều đường dây lừa đảo quy mô lớn chuyên nhắm vào người cao tuổi. Kẻ gian thường giả danh nhân viên cơ quan công quyền, nhân viên điện lực, ngân hàng hoặc công ty bảo hiểm để tạo lòng tin. Trong nhiều trường hợp, chúng gọi điện thông báo chưa thấy ghi nhận tiền điện, yêu cầu nạn nhân kết bạn Zalo để gửi hóa đơn gần nhất. Ngay khi có được kết nối, kẻ gian gửi đường link “kiểm tra tình trạng thanh toán”. Nếu nạn nhân nhấn vào, điện thoại sẽ bị chiếm quyền điều khiển và nguy cơ mất tài sản là rất lớn.

Một số nhóm tội phạm còn núp bóng doanh nghiệp, giả làm nhân viên y tế hoặc bệnh viện dinh dưỡng, gọi điện qua phần mềm giấu số để tư vấn, tặng quà, giới thiệu sản phẩm. Sau đó, chúng dụ dỗ nạn nhân đóng các khoản phí để nhận khuyến mại hoặc tham gia quay thưởng online nhiều cấp, rồi chiếm đoạt toàn bộ số tiền. Các thủ đoạn đều được tổ chức chuyên nghiệp, sử dụng công nghệ cao và kịch bản có chuẩn bị kỹ lưỡng để chiếm được lòng tin của nạn nhân.

Theo các chuyên gia tâm lý, có nhiều yếu tố khiến người cao tuổi dễ bị kẻ gian lợi dụng. Thứ nhất là tâm lý “sợ phiền hà”. Nhiều cụ lo ngại va chạm pháp lý hoặc ảnh hưởng đến danh dự gia đình nên khi nhận được cuộc gọi đe dọa “có liên quan đến vụ án rửa tiền” có liên quan đến người thân và “nếu không chuyển tiền sẽ bị công an xử lý”, người cao tuổi thường làm theo để “cho xong chuyện”.

Thứ hai là sự cô đơn. Người già sống một mình, ít giao tiếp xã hội, ít cập nhật thông tin mới nên dễ tin vào những lời quan tâm, hỏi han, thậm chí cả từ người lạ qua điện thoại. Kẻ gian nắm rõ điều này, thường xuyên nhắn tin, gọi điện để tạo niềm tin, rồi dần dần thao túng tâm lý và hành vi của nạn nhân.

Thứ ba là hạn chế về khả năng phân tích. Tuổi tác khiến trí nhớ và sự nhạy bén giảm sút, việc phân biệt thật - giả, đặc biệt khi bị dồn dập thúc giục, trở nên khó khăn hơn. Khi kẻ lừa đảo đưa ra áp lực “chuyển tiền ngay để tránh rắc rối”, nạn nhân rất dễ rơi vào bẫy lừa đảo.

Các chuyên gia an ninh mạng và tâm lý đều nhấn mạnh rằng bảo vệ người cao tuổi trước tội phạm lừa đảo công nghệ cao không chỉ là trách nhiệm của cơ quan công an mà còn là nhiệm vụ của gia đình và cộng đồng.

Người thân cần thường xuyên trao đổi, hướng dẫn người cao tuổi nhận diện các cuộc gọi bất thường, không nhấn vào đường link lạ, không cung cấp thông tin cá nhân qua điện thoại. Việc quản lý tài sản hợp lý cũng rất quan trọng: chia nhỏ khoản tiết kiệm theo từng mục đích, tránh để người già một lần chuyển toàn bộ số tiền lớn khi bị lừa.

Cơ quan chức năng cũng khuyến nghị người dân chủ động cập nhật thông tin cảnh báo từ Bộ Công an, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao. Khi nhận thấy dấu hiệu nghi vấn, cần báo ngay cho công an địa phương để kịp thời ngăn chặn.

Người cao tuổi là trụ cột tinh thần trong mỗi gia đình, nhưng cũng là nhóm dễ bị tổn thương nhất trước những thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi. Khi xã hội cùng chung tay nâng cao nhận thức, những chiếc “bẫy công nghệ” giăng ra nhắm vào người già mới dần bị hóa giải, bảo vệ được an toàn, giữ gìn những giá trị mà người cao tuổi đã dành cả đời để có được.

An Lâm