Chuyển đổi số vẫn còn những "điểm nghẽn"

Tại “Hội nghị tổng kết công tác năm và triển khai các giải pháp trọng tâm thực hiện nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đề án 204 của Ban Bí thư và đề án 06 của Chính phủ” vào ngày 14/1/2026, TP. Hồ Chí Minh đã thể hiện rõ quyết tâm đưa “chính quyền số” vận hành trên nền dữ liệu sạch, dùng chung và được quản trị thống nhất trong giai đoạn 2026-2030.

“Siêu đô thị đặc biệt” TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số và khoa học -công nghệ để đưa “chính quyền số” phục vụ người dân và doanh nghiệp thực chất hơn (ảnh: Thanh Chiêu)

Theo Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang, chuyển đổi số là công cụ để bộ máy động hoạt hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hơn. Việc này đang triển khai mạnh mẽ từ trên xuống dưới, từ Trung ương đến địa phương. Tuy nhiên, tại TP. Hồ Chí Minh vẫn còn nhiều hạn chế, do đó yêu cầu phải làm rõ những “điểm nghẽn” để đưa ra giải pháp thực hiện trong năm 2026.

“Nếu TP. Hồ Chí Minh không nhanh chân khắc phục những hạn chế chỉ ra thì sẽ chậm so với Trung ương và các địa phương khác trong chuyển đổi số và phát triển khoa học - công nghệ”, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Năm 2025 ghi dấu ấn rõ nét đối với đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước như TP. Hồ Chí Minh, trong đó, chuyển đổi số đã đi vào thực chất, đo đếm được bằng kết quả phục vụ. Theo báo cáo của UBND TP. Hồ Chí Minh cho thấy, 100% thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính, tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt trên 80% với 1.636 thủ tục, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt gần 96%, riêng cấp xã lên tới hơn 99%.

Những con số này không chỉ phản ánh nỗ lực cải cách hành chính, mà còn cho thấy sự thay đổi căn bản trong phương thức điều hành. Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong triển khai Nghị quyết 57 tại TP. Hồ Chí Minh, chuyển mạnh từ “tư duy quản lý” sang “tư duy kiến tạo phát triển”, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt. Nghị quyết số 57-NQ/TW đã khẳng định vai trò là khung định hướng chiến lược, giúp thành phố từng bước hình thành mô hình phát triển mới dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu, tạo tiền đề quan trọng để bước sang giai đoạn phát triển cao hơn trong nhiệm kỳ 2025-2030.

“Các nghị quyết và đề án không còn dừng ở khẩu hiệu, mà đã tạo ra những thay đổi thực chất trong cách thức điều hành của chính quyền và đời sống của người dân,” Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên nền tảng số, cùng các mô hình sáng tạo như Trạm Công dân số, Robot - Kiosk AI phục vụ hành chính công, đã giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm chi phí và thời gian.

Quyết tâm xây dựng dữ liệu: Đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất và dùng chung

Phát động chiến dịch xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành trên địa bàn thành phố, ông Đặng Minh Thông - Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, từ mệnh lệnh thực tiễn nhằm đưa chuyển đổi số thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế.

Đồng thời, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đổi mới phương thức quản trị phù hợp với không gian phát triển của “siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh”. Qua đó, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và đáp ứng mong mỏi chính đáng của cộng đồng doanh nghiệp.

Lãnh đạo chính quyền TP. Hồ Chí Minh nhấn nút Phát động chiến dịch xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành trên địa bàn thành phố (ảnh: Vân Anh/VGP)

Việc tạo lập, làm sạch, làm giàu dữ liệu là mệnh lệnh từ thực tiễn, nhằm đưa chuyển đổi số thực sự trở thành động lực tăng trưởng và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Theo Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh, các cơ sở dữ liệu phải đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu, bởi “mất dữ liệu là mất thông tin”.

Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài nguyên chiến lược, việc TP. Hồ Chí Minh xác định đưa nhiệm vụ dữ liệu vào tiêu chí đánh giá cán bộ, công chức cho thấy một bước tiến quan trọng về tư duy quản trị. Dữ liệu không còn là phần việc kỹ thuật của riêng ngành công nghệ, mà trở thành trách nhiệm chính trị của toàn bộ hệ thống.

Ở góc độ bảo đảm an ninh, Đại tá Nguyễn Đình Dương - Phó Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh cho biết, năm 2026 được xác định là năm đưa Đề án 06 và Nghị quyết 57 lên tầm cao mới, với trọng tâm là hoàn thiện nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo vệ tuyệt đối an toàn dữ liệu của người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, nhân rộng các mô hình phục vụ trực tiếp người dân như trạm công dân số, ứng dụng sinh trắc học và kết nối camera an ninh với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Khoa học - công nghệ là nền tảng của chính quyền số

Năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đã bố trí 12.705 tỷ đồng cho khoa học - công nghệ chiếm 4,16% tổng chi ngân sách. Con số này phù hợp với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2026-2030 đề ra.

Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, năm 2026, thành phố xác định là năm tăng tốc, với mục tiêu các hoạt động khoa học - công nghệ và chuyển đổi số phải tạo ra sản phẩm cụ thể, đo lường được, đóng góp trực tiếp cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Trọng tâm lấy doanh nghiệp làm trung tâm, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, huy động nguồn lực xã hội và ưu tiên các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

TP.Hồ Chí Minh đưa ứng dụng khoa học – công nghệ vào phục vụ người dân và doanh nghiệp tại các Trung tâm phục vụ hành chính công (ảnh: Lê Thoa/PLO)

Ngoài ra, TP. Hồ Chí Minh cũng đề xuất hàng loạt nhiệm vụ mang tính đột phá như hình thành sàn giao dịch công nghệ, xây dựng Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế, thí điểm cho vay bằng tài sản trí tuệ, thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm có vốn Nhà nước, thí điểm sandbox quản lý tài sản số, tiền số tại Trung tâm Tài chính quốc tế.

Song song đó, thành phố tiếp tục đầu tư mạnh cho hạ tầng số như mở rộng độ phủ 5G từ 70% lên 80% dân số, phát triển hạ tầng IoT và camera thông minh, công bố thêm khu công nghệ số, xây dựng kiến trúc dữ liệu mới của “siêu đô thị” TP. Hồ Chí Minh. Đặc biệt, việc phối hợp Bộ Công an triển khai Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 2 và Trung tâm Giám sát an toàn thông tin thành phố, cho thấy chuyển đổi số tại TP. Hồ Chí Minh được đặt song hành với bảo đảm an ninh, an toàn không gian mạng.

Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh, con đường nhanh nhất để hướng tới tương lai phát triển là dựa vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết 57 đã chạm đến tư duy, ý thức và hành động của đội ngũ cán bộ, công chức, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

“Do đó, đội ngũ cán bộ, công chức của TPHCM phải tin mình hơn, dám vượt qua khó khăn, dám nghĩ, biết làm và dám chịu trách nhiệm để triển khai thực hiện các nhiệm được giao. Đồng thời, phải đặt niềm tin vào nhà khoa học, tin doanh nghiệp, tin những người khởi nghiệp hơn nữa. Chỉ khi đặt niềm tin vào họ, TPHCM mới có tiếp những kỳ lân công nghệ”, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Luật Dữ liệu khẳng định dữ liệu là "tư liệu sản xuất mới", là tài nguyên chiến lược cần huy động nguồn lực để làm giàu thành tài sản, nguồn lực; là đầu vào trọng yếu phục vụ sự thành công của công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Có dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung thì mới có Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và công dân số.

Sỹ Đồng