 |
Từ ngày 1/4/2026, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn siết chặt hơn về quản lý và an toàn hệ thống, khi Thông tư 30/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chính thức có hiệu lực. Đây là văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 15/2024/TT-NHNN, với trọng tâm là chuẩn hóa thông tin tài khoản và tăng cường kiểm soát rủi ro trong giao dịch.
Theo quy định mới, tên tài khoản thanh toán của khách hàng bắt buộc phải trùng khớp với thông tin trên Căn cước công dân hoặc Thẻ căn cước. Các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải thực hiện kiểm tra, đối chiếu lệnh thanh toán một cách chặt chẽ, đảm bảo đầy đủ các yếu tố như số tài khoản, tên tài khoản đúng theo thỏa thuận đã đăng ký. Đồng thời, các thông tin này phải được hiển thị chính xác trên chứng từ giao dịch, góp phần tăng tính minh bạch và hạn chế tranh chấp.
Một điểm thay đổi đáng chú ý là việc chấm dứt dịch vụ đặt biệt danh (nickname/iNick) cho tài khoản thanh toán. Trước đây, tính năng này được nhiều người dùng lựa chọn nhờ sự tiện lợi, giúp cá nhân hóa và dễ ghi nhớ khi chuyển – nhận tiền. Tuy nhiên, việc tồn tại song song giữa tên thật và biệt danh đã bộc lộ những rủi ro nhất định, đặc biệt là tình trạng chuyển nhầm hoặc bị lợi dụng trong các hành vi gian lận, lừa đảo ngày càng tinh vi.
Việc dừng iNick không ảnh hưởng đến số tài khoản gốc, số dư hay các quyền sử dụng của khách hàng. Các tiện ích ngân hàng điện tử vẫn được duy trì bình thường. Tuy nhiên, người dùng sẽ phải chuyển hoàn toàn sang sử dụng số tài khoản chính thức trong mọi giao dịch, đồng thời cần chủ động cập nhật lại thông tin nhận tiền trên các nền tảng, ứng dụng hoặc với đối tác, bạn bè để tránh gián đoạn trong quá trình thanh toán.
Không chỉ dừng lại ở việc chuẩn hóa thông tin, thông tư mới còn bổ sung quy trình xử lý đối với các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Cụ thể, khi phát hiện dấu hiệu tội phạm, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán phải kịp thời tố giác tới cơ quan có thẩm quyền, đồng thời báo cáo bằng văn bản cho Ngân hàng Nhà nước và thông báo cho khách hàng về tình trạng xử lý tra soát, khiếu nại. Trường hợp cơ quan chức năng kết luận không có yếu tố tội phạm, trong vòng 15 ngày kể từ khi có kết luận, các bên sẽ phối hợp với khách hàng để thống nhất phương án xử lý phù hợp.
Trên thực tế, một số ngân hàng đã chủ động triển khai các điều chỉnh từ sớm để đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý. Đơn cử như VPBank, ngân hàng này cho biết sẽ chính thức ngừng cung cấp dịch vụ iNick từ ngày 1/4/2026. Sau thời điểm này, các giao dịch sử dụng biệt danh tài khoản có thể không thực hiện được hoặc bị từ chối nếu người gửi vẫn sử dụng thông tin cũ. Ngân hàng cũng khẳng định việc dừng dịch vụ không phát sinh chi phí, không ảnh hưởng tới số dư và toàn bộ quá trình được thực hiện tự động.
Có thể thấy, việc Thông tư 30/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 15/2024/TT-NHNN không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà còn phản ánh xu hướng siết chặt quản lý trong bối cảnh các rủi ro gian lận tài chính ngày càng gia tăng. Việc chuẩn hóa dữ liệu định danh, loại bỏ các yếu tố dễ gây nhầm lẫn như nickname được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao mức độ an toàn, bảo vệ người dùng và củng cố niềm tin vào hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt trong thời gian tới.
Thu Hương
Bình luận