Ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn giúp thị trường phát triển bền vững. Ảnh minh hoạ

Ngày càng nhiều doanh nghiệp và cơ quan quản lý tại Việt Nam áp dụng công nghệ để phòng ngừa tình trạng hàng giả, hàng nhái. Theo báo cáo của Người Lao Động, các công cụ như QR Code, NFC và chip RFID đã trở thành “công cụ truy vết” hiệu quả, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra nguồn gốc sản phẩm ngay trên điện thoại. 

Một trong những giải pháp nổi bật là hệ thống VNIDCheck tích hợp trên nền tảng VNeID, cho phép định danh và truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất thông qua tem điện tử có QR Code và được hỗ trợ bằng công nghệ blockchain. Khi người dùng quét QR Code, họ có thể kiểm tra thông tin như tên nhà sản xuất, ngày sản xuất, nơi sản xuất và lộ trình phân phối thông tin được lưu trữ an toàn và minh bạch nhờ blockchain. 

Không chỉ các cơ quan Nhà nước, nhiều doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam cũng tham gia phát triển các giải pháp truy xuất nguồn gốc. Ví dụ, Công ty CP Công nghệ Checkee đã xây dựng hệ thống theo dõi chuỗi cung ứng bằng QR + IoT + AI + blockchain; trong khi các công ty như TraceVerified, VTRACE, VN Check cũng đang sử dụng công nghệ cao để số hóa dữ liệu sản xuất, giám sát chất lượng sản phẩm từ đầu đến cuối. 

Tuy nhiên, quá trình áp dụng vẫn gặp nhiều rào cản. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa e ngại đầu tư vì chi phí triển khai cao. Theo Checkee, việc gắn mã QR hay chip cũng chưa đủ - người dùng khi quét đôi khi chỉ được dẫn tới website hoặc fanpage, mà chưa xem được toàn bộ lịch sử sản xuất, kiểm định chất lượng. Quan trọng hơn, việc vận hành blockchain an toàn và dữ liệu chuẩn hóa đòi hỏi nguồn lực lớn về công nghệ và nhân sự.

Các chuyên gia cho rằng, để giải pháp công nghệ chống hàng giả thực sự hiệu quả, cần có sự đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nhà nước có thể hỗ trợ hạ tầng công nghệ dùng chung, khung pháp lý cần rõ ràng hơn; doanh nghiệp cần chọn công nghệ phù hợp với khả năng; người tiêu dùng nên hình thành thói quen quét mã, kiểm tra xuất xứ trước khi mua hàng. 

Thanh Huyền (tổng hợp)