Một báo cáo mới trên arXiv, với tiêu đề “Your Brain on ChatGPT: Accumulating Cognitive Debt When Using AI Assistants for Essays”, đã khảo sát tác động của AI đối với não bộ khi người dùng viết luận. Nghiên cứu chia người tham gia thành ba nhóm: nhóm chỉ sử dụng khả năng của bản thân, nhóm dùng công cụ tìm kiếm và nhóm sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Kết quả cho thấy:

• Nhóm tự suy nghĩ có hoạt động não mạnh nhất.

• Nhóm dùng tìm kiếm có mức hoạt động trung bình.

• Nhóm sử dụng LLM có mức hoạt động não thấp nhất.

Những người dựa vào LLM cũng cho thấy ít cảm giác gắn kết với sản phẩm của mình, gặp khó khăn trong trích dẫn nội dung và đạt kết quả thấp hơn về kỹ năng ngôn ngữ lẫn kết nối thần kinh.

Nghiên cứu còn đánh giá cách ChatGPT ảnh hưởng tới ngôn ngữ giao tiếp. Bằng cách phân tích hơn 22 triệu từ ngẫu nhiên, nhóm nghiên cứu ghi nhận số lượng từ được AI ưu tiên sử dụng đã xuất hiện ngày càng nhiều trong giao tiếp tự nhiên của con người. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng phong cách ngôn ngữ cá nhân có thể dần bị “đồng nhất hóa” theo AI.

Các chuyên gia tâm lý cho rằng việc dạy học sinh kỹ năng tư duy nền tảng vẫn đóng vai trò then chốt. Khả năng tự học, thích nghi, tự giải quyết vấn đề và học từ sai lầm là những kỹ năng quan trọng để phát triển não bộ. Nếu AI thực hiện toàn bộ quá trình suy nghĩ, người học sẽ mất đi cơ hội rèn luyện tư duy độc lập.

Trong bối cảnh AI ngày càng mạnh mẽ, nghiên cứu trên arXiv một lần nữa đặt ra cảnh báo: cần sử dụng ChatGPT và các công cụ AI một cách cân bằng và có kiểm soát, để tránh phụ thuộc và bảo vệ khả năng tư duy lâu dài của con người.

(tổng hợp)