Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu tập trung nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ cao và công nghệ lõi; đồng thời đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển đất nước.
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng (ảnh: báo Chính phủ) |
Ngày 22/4, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ về tình hình thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương và các kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo của Chính phủ.
Tại cuộc làm việc, Thủ tướng nhấn mạnh đây là lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, đòi hỏi việc tổ chức thực hiện phải quyết liệt, thực chất và hiệu quả hơn nữa.
Theo các báo cáo và ý kiến tại cuộc họp, việc triển khai Nghị quyết 57 thời gian qua đã được thúc đẩy tích cực, bước đầu tạo chuyển biến rõ rệt và nhận được sự ghi nhận từ người dân, cộng đồng doanh nghiệp. Trong năm 2025 và quý I/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu trình Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 10 luật, 1 nghị quyết, 35 nghị định và 60 quyết định liên quan đến lĩnh vực này.
Tạo chuyển biến rõ nét nhưng vẫn còn nhiều điểm nghẽn
Bức tranh phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đã ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý. Việt Nam đã ban hành 11 nhóm công nghệ chiến lược với 35 sản phẩm công nghệ chiến lược; có 53 tổ chức khoa học và công nghệ đạt trình độ khu vực và quốc tế; duy trì 6 khu công nghệ cao; tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt gần 50%. Cùng với đó, Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, còn hệ sinh thái khởi nghiệp đứng thứ 55 thế giới.
Ở lĩnh vực hạ tầng số, đến cuối tháng 3/2026, tỷ lệ phủ sóng 5G theo dân số đạt 91,9% với hơn 22,4 triệu thuê bao. Tốc độ Internet di động của Việt Nam đứng thứ 14 thế giới, Internet cố định xếp thứ 9 và hạ tầng IPv6 đứng thứ 7 thế giới. Kinh tế số cũng tiếp tục mở rộng khi số doanh nghiệp công nghệ số tăng thêm 1.394 doanh nghiệp; xuất khẩu sản phẩm công nghệ số ước đạt trên 45 tỷ USD, tăng 32,2%; tổng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số ước đạt 172 tỷ USD; quy mô thương mại điện tử đạt 36 tỷ USD, gấp 3 lần so với năm 2020.
Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều tồn tại cần sớm khắc phục. Một số nhiệm vụ còn triển khai chậm; thể chế, cơ chế, chính sách ở một số lĩnh vực vẫn bất cập; nhiều văn bản hướng dẫn chưa được ban hành kịp thời. Cơ chế huy động nguồn lực xã hội, hợp tác công - tư, đặt hàng, giao nhiệm vụ, khoán chi và sử dụng các quỹ vẫn còn vướng. Đáng chú ý, mối liên kết giữa nghiên cứu, ứng dụng, đào tạo và thị trường chưa chặt chẽ; việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và thị trường khoa học, công nghệ chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.
Theo Thủ tướng, các điểm nghẽn lớn hiện nay còn nằm ở hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, công nghệ chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao. Hệ sinh thái dữ liệu, chia sẻ dữ liệu và khai thác dữ liệu phục vụ quản trị, điều hành, phát triển kinh tế - xã hội vẫn thiếu đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.
Tập trung vào công nghệ lõi, đổi mới cơ chế và hành động đột phá trong năm 2026
Định hướng thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu ưu tiên nguồn lực, nâng tỷ trọng chi cho phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ cao và công nghệ lõi trong tổng chi ngân sách hằng năm dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tinh thần xuyên suốt là đổi mới tư duy quản lý, chuyển từ hỗ trợ đầu vào sang hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra; đồng thời tháo gỡ các rào cản về cơ chế tài chính, đầu tư, tăng quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ, chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu.
 |
| Toàn cảnh cuộc họp giữa Thủ tướng và Bộ Khoa học và Công nghệ (ảnh: báo Chính phủ) |
Người đứng đầu Chính phủ cũng nhấn mạnh yêu cầu làm chủ công nghệ lõi, ưu tiên tiếp thu, chuyển giao và làm chủ các công nghệ nền tảng, công nghệ tiên tiến, công nghệ chiến lược và công nghệ số. Song song với đó là thúc đẩy phát triển tài sản số, tiền kỹ thuật số theo hướng lành mạnh, hiệu quả; đẩy mạnh chuyển đổi số, nhất là kinh tế số, với mục tiêu tỷ trọng kinh tế số trong GDP đạt 30%, trên 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo và tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử duy trì ở mức 23-25%. Mục tiêu 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình cũng được đặt ra cùng với nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để tạo chuyển biến ngay trong năm nay, Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thành 16 nhiệm vụ đang quá hạn trong tháng 4/2026; sớm trình ban hành các nghị định, quyết định hướng dẫn Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo; rà soát, hoàn thiện danh mục công nghệ chiến lược và lựa chọn ngay một số nhiệm vụ trọng tâm gắn với các bài toán lớn của quốc gia để triển khai với lộ trình cụ thể, có thể đo lường kết quả. Cùng với đó là thành lập tổ công tác điều phối liên ngành, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, tái cấu trúc hạ tầng nghiên cứu, xây dựng chiến lược chuyển đổi số quốc gia đến năm 2035 và chiến lược chuyển đổi trí tuệ nhân tạo quốc gia.
Thủ tướng yêu cầu năm 2026 phải có những hành động đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; lấy kết quả thực chất làm thước đo, lấy công khai đánh giá, xếp hạng định kỳ làm công cụ thúc đẩy thi đua, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện.
Đăng Khoa