Phát biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sáng 6/4, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn, xứng đáng với trọng trách Hiến định trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
 |
| Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (ảnh: VTV) |
Sáng 6/4, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã khai mạc trọng thể tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Tham dự phiên khai mạc có Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cùng nhiều đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các vị khách quốc tế.
Trước giờ khai mạc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đại biểu Quốc hội đã vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ.
Diễn ra ngay sau thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới được nhìn nhận không chỉ mang ý nghĩa thủ tục mở đầu nhiệm kỳ, mà còn là dấu mốc định hình tinh thần hành động, phương thức vận hành và chất lượng quyết sách của cả chặng đường 5 năm tới.
Theo chương trình dự kiến, kỳ họp diễn ra trong khoảng 11 ngày, chia làm 2 đợt, xem xét, quyết định công tác tổ chức bộ máy, nhân sự; 8 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật; cùng 5 nhóm nội dung về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, giám sát và các vấn đề quan trọng khác.
Quốc hội phải thực sự là nơi chuyển hóa chủ trương thành sức mạnh thực tiễn
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm chúc mừng kết quả rất tốt đẹp của cuộc bầu cử vừa qua, đồng thời ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp quan trọng của Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2020-2025. Theo Tổng Bí thư, trong nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội và HĐND các cấp đã nỗ lực đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát, quyết định nhiều vấn đề hệ trọng, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước.
Tuy nhiên, bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra với thể chế, mô hình tăng trưởng, chất lượng quản trị quốc gia, năng lực phản ứng chính sách và kỷ luật thực thi đều cao hơn, nhanh hơn, quyết liệt hơn. Trong bối cảnh đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách Hiến định của mình. Quốc hội, theo nhấn mạnh của người đứng đầu Đảng, là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân; là nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước; đồng thời là nơi chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn.
 |
| Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc vào sáng 6/4 tại Hà Nội (ảnh VTV) |
Từ yêu cầu đó, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện thật tốt 4 nhiệm vụ lớn. Trước hết là đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển. Quốc hội cần nâng cao hơn nữa năng lực thể chế hóa, cụ thể hóa nghị quyết của Đảng thành chính sách và pháp luật; rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, khắc phục tình trạng chồng lấn, “luật bó”, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật; bảo đảm luật ban hành ra phải đi được vào cuộc sống, để người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng.
Đáng chú ý, Tổng Bí thư yêu cầu đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới, kiến tạo tương lai, tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Mỗi đạo luật phải xuất phát từ lợi ích quốc gia - dân tộc, từ lợi ích chính đáng của nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ và lấy hiệu quả thực thi, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.
Nâng tầm giám sát, quyết sách kịp thời và xây dựng Quốc hội gần dân
Cùng với lập pháp, Tổng Bí thư đề nghị nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Hoạt động giám sát của Quốc hội nhiệm kỳ này cần tập trung vào những vấn đề lớn, những lĩnh vực then chốt, những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong phát triển, cũng như những nội dung cử tri và nhân dân đặc biệt quan tâm. Mỗi nội dung giám sát phải gắn với trách nhiệm cụ thể, thời hạn cụ thể, sản phẩm cụ thể, kết quả cụ thể; dựa trên dữ liệu, bằng chứng và các chỉ số định lượng rõ ràng.
 |
| Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện thật tốt 4 nhiệm vụ lớn (ảnh VTV) |
Ở phương diện quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Tổng Bí thư nhấn mạnh Quốc hội không chỉ cần quyết định đúng, mà còn phải quyết định trúng và kịp thời, bởi chậm một quyết sách có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược. Các vấn đề về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công, chương trình mục tiêu quốc gia hay các dự án quan trọng quốc gia đều phải được xem xét toàn diện, khoa học, thận trọng, nhưng tuyệt đối không để sự chậm trễ trở thành điểm nghẽn của phát triển. Mỗi quyết sách phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, trong bối cảnh quốc tế biến động nhanh và trong yêu cầu bảo đảm độc lập, tự chủ, an ninh, an toàn và phát triển bền vững.
Một nội dung khác được Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh là tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Quốc hội cần nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa, linh hoạt hóa các hình thức hoạt động; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, hình thức trực tuyến và hệ sinh thái số để nâng cao tính kịp thời, chủ động, hiệu quả trong xem xét, quyết định chính sách. Song song với đó là yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của từng đại biểu, nhất là đại biểu chuyên trách; phát huy vai trò các Đoàn đại biểu Quốc hội để thực sự là cầu nối chặt chẽ giữa Quốc hội với cử tri và nhân dân.
Thông điệp xuyên suốt được đặt ra tại phiên khai mạc là Quốc hội phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân, mở rộng các kênh tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của cử tri, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học; đồng thời tăng cường công khai, minh bạch trong toàn bộ hoạt động. Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI vì thế không chỉ khởi đầu cho một nhiệm kỳ mới, mà còn mở ra kỳ vọng về một Quốc hội hành động, kiến tạo, quyết liệt hơn trong hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực giám sát và ban hành những quyết sách kịp thời cho chặng đường phát triển mới của đất nước.
Đăng Khoa