Bộ Công an đang chủ trì xây dựng Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng. Đây là yêu cầu đặt ra từ cả cơ sở chính trị, pháp lý lẫn thực tiễn, trong bối cảnh không gian mạng ngày càng trở thành địa bàn chiến lược, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, thách thức đối với an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội cũng như quá trình phát triển kinh tế số, xã hội số của đất nước.
 |
| Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm, làm việc tại Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao. |
Dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, đây cũng là bước tiếp theo để triển khai Luật An ninh mạng năm 2025, trong đó đã xác lập khuôn khổ cơ bản về lực lượng bảo vệ an ninh mạng và giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức, hoạt động, cơ chế phối hợp, huy động lực lượng cũng như chế độ, chính sách liên quan.
Trong bối cảnh các hoạt động tấn công mạng, gián điệp mạng, lộ lọt dữ liệu và tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp tục diễn biến phức tạp, yêu cầu xây dựng một lực lượng bảo vệ an ninh mạng đủ mạnh, chính quy, hiện đại, có tổ chức thống nhất và cơ chế vận hành hiệu quả đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Theo hướng đó, việc ban hành Nghị định không chỉ nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý mà còn góp phần nâng cao năng lực tác chiến, khả năng phòng ngừa, phát hiện, xử lý sớm các nguy cơ mất an ninh mạng.
Xác lập rõ cấu trúc lực lượng, tăng khả năng phối hợp và huy động nguồn lực
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là việc xác định rõ cấu trúc lực lượng bảo vệ an ninh mạng theo ba thành tố cơ bản. Trong đó, lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ theo chức năng được giao, bảo đảm tính chỉ huy tập trung và năng lực xử lý chuyên sâu đối với các tình huống phức tạp.
Bên cạnh đó là lực lượng thường trực bảo vệ an ninh mạng tại các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức có hệ thống thông tin quan trọng. Đây là bộ phận có ý nghĩa trực tiếp trong việc chủ động phòng ngừa, phát hiện, ứng phó ban đầu và xử lý các nguy cơ mất an ninh mạng ngay từ cơ sở. Việc quy định rõ trách nhiệm của lực lượng này cho thấy cách tiếp cận theo hướng tăng khả năng tự bảo vệ của từng cơ quan, đơn vị, song song với bảo đảm sự phối hợp thống nhất trong toàn hệ thống.
Thành tố thứ ba là lực lượng dự bị và lực lượng tham gia rộng rãi, bao gồm doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo và cá nhân có chuyên môn phù hợp. Các lực lượng này có thể được huy động thông qua cơ chế hợp đồng hoặc trong tình huống khẩn cấp theo quy định của pháp luật. Cách thiết kế này cho thấy tư duy mở trong xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh mạng: lấy lực lượng nhà nước làm nòng cốt nhưng đồng thời chủ động huy động, kết nối và sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội trong bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia trên không gian mạng.
Chính sách đặc thù để thu hút nhân lực chất lượng cao, tạo lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp
 |
| Lực lượng an ninh mạng tham gia Diễn tập An ninh mạng quốc gia 2025. |
Một điểm đáng chú ý khác của dự thảo là định hướng xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù đối với lực lượng bảo vệ an ninh mạng. Theo đó, các chính sách được thiết kế theo hướng gắn với vị trí việc làm, mức độ rủi ro và hiệu quả công việc, bao gồm tiền lương, phụ cấp, tiền thưởng; đồng thời chú trọng điều kiện làm việc, trang thiết bị kỹ thuật, môi trường an toàn thông tin, chế độ đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Dự thảo cũng mở ra cơ chế thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước tham gia thực hiện các nhiệm vụ chiến lược với chế độ đãi ngộ tương xứng. Đây là hướng đi phù hợp với đặc thù của lĩnh vực an ninh mạng, nơi yếu tố con người, trình độ công nghệ và khả năng phản ứng nhanh đóng vai trò quyết định. Nếu không có cơ chế đủ mạnh để thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao, rất khó xây dựng được một lực lượng bảo vệ an ninh mạng đủ năng lực đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Ở góc độ rộng hơn, Nghị định không chỉ phục vụ yêu cầu tổ chức lực lượng thực thi nhiệm vụ mà còn mang lại tác động tích cực đối với người dân và doanh nghiệp. Với người dân, Nghị định góp phần nâng cao mức độ bảo vệ dữ liệu cá nhân, giảm nguy cơ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, tăng độ an toàn khi sử dụng dịch vụ số, tài chính số và các nền tảng trực tuyến. Với doanh nghiệp, văn bản này tạo hành lang pháp lý rõ ràng để tham gia vào hoạt động bảo vệ an ninh mạng, thúc đẩy hợp tác, chia sẻ thông tin, cảnh báo sớm rủi ro và phát triển các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trong nước.
Có thể thấy, trong bối cảnh không gian mạng ngày càng trở thành “mặt trận mới”, việc xây dựng Nghị định quy định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng là tạo lập nền tảng thể chế, tổ chức và nguồn lực để hình thành hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia hiện đại, đồng bộ, có khả năng ứng phó hiệu quả trước các mối đe dọa ngày càng gia tăng. Đây cũng là điều kiện quan trọng để bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu an ninh và mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của kinh tế số, xã hội số trong giai đoạn mới.
Thu Uyên