Ngày 8/1/2026 tại Hà Nội, Trường Đại học FPT chính thức công bố Cuộc thi AI Young Guru, đồng thời ra mắt website và hệ thống khóa học trực tuyến miễn phí trang bị kiến thức, kỹ năng AI cho thí sinh. Sự kiện thu hút sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, cơ quan quản lý, tổ chức đoàn thể, chuyên gia giáo dục - công nghệ, giáo viên, học sinh và đông đảo cơ quan báo chí, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của xã hội đối với giáo dục AI trong nhà trường.

AI Young Guru được xác định là hoạt động hưởng ứng trực tiếp các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, Nghị quyết 57-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu tạo đột phá về khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, còn Nghị quyết 71-NQ/TW đặt mục tiêu đổi mới căn bản giáo dục - đào tạo để thích ứng với bối cảnh kinh tế số. Việc một cuộc thi AI được thiết kế riêng cho học sinh THPT và Trung cấp nghề, triển khai trên phạm vi toàn quốc, cho thấy nỗ lực “đi trước một bước” trong chuẩn bị nguồn nhân lực số từ sớm.

Không dừng ở tinh thần phong trào, AI Young Guru được xây dựng với cấu trúc bài bản, gắn đào tạo với thi đấu, học tập với ứng dụng và sản phẩm đầu ra. Thí sinh không chỉ “thi cho vui”, mà buộc phải trải qua quá trình học AI có hệ thống, thực hành trên các bài toán cụ thể và trình bày giải pháp một cách rõ ràng, có thể đánh giá được giá trị thực tiễn.

Không cấm AI, mà dạy học sinh dùng AI đúng cách, có trách nhiệm

Một trong những thông điệp xuyên suốt của AI Young Guru là quan điểm giáo dục mới đối với trí tuệ nhân tạo: không cấm đoán, mà định hướng sử dụng đúng. Phát biểu tại lễ công bố, Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học FPT, nhấn mạnh AI đã và đang tác động sâu rộng tới đời sống, đặc biệt là thị trường lao động tương lai. Trong bối cảnh đó, nếu giáo dục chỉ dừng ở cảnh báo rủi ro hoặc né tránh AI, học sinh sẽ tự học, tự dùng theo cách thiếu định hướng, tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

TS Lê Trường Tùng - Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT phát biểu tại lễ công bố cuộc thi.

Theo ông Lê Trường Tùng, AI Young Guru được chuẩn bị trong thời gian dài, nằm trong các chương trình phổ cập AI và đổi mới phương pháp dạy học của Khối Giáo dục FPT. Cuộc thi hướng tới mô hình “học - ứng dụng - thử nghiệm”, trong đó học sinh được tiếp cận AI từ những vấn đề quen thuộc trong học tập, đời sống và xã hội, thay vì chỉ học khái niệm hay kỹ thuật rời rạc.

Ông Phạm Ngọc Thưởng - Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại lễ công bố cuộc thi.

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng thuận từ cơ quan quản lý giáo dục. Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, đánh giá AI vừa là cơ hội lớn, vừa là thách thức với công tác quản lý và đào tạo. Nếu quá thận trọng, giáo dục có thể bỏ lỡ cơ hội hình thành năng lực số cho thế hệ trẻ; nhưng nếu buông lỏng, nguy cơ lạm dụng, gian lận học tập hoặc lệ thuộc AI cũng rất rõ ràng.

Theo ông Phạm Ngọc Thưởng, AI Young Guru có thể trở thành mô hình tham khảo cho giáo dục AI trong trường học nhờ ba điểm nổi bật: tính phổ cập và công bằng khi mở cho học sinh trên toàn quốc; cách đánh giá không chỉ dựa trên kết quả cuối cùng mà cả quá trình học tập và ứng dụng; và đặc biệt là định hướng sử dụng AI liêm chính, hiệu quả, có trách nhiệm.

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) phát biểu tại lễ công bố cuộc thi.

Ở góc độ an toàn và đạo đức số, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cảnh báo AI có thể bị lợi dụng cho nhiều mục đích xấu nếu người dùng thiếu hiểu biết và chuẩn mực. Việc đồng hành cùng AI Young Guru được xem là cách tiếp cận sớm, giúp học sinh hình thành tư duy sử dụng AI đúng pháp luật, hướng thiện và an toàn ngay từ trong môi trường học đường.

Thi AI gắn bài toán thật, hướng tới sản phẩn có thể dùng trong đời sống

Ông Bùi Hoàng Phương - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại lễ công bố cuộc thi.

Không chỉ dừng ở định hướng giáo dục, AI Young Guru còn được thiết kế như một sân chơi công nghệ thực thụ, nơi học sinh được thử sức với các bài toán thực tế và hướng tới sản phẩm đầu ra có giá trị ứng dụng. Bùi Hoàng Phương, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, đánh giá cuộc thi là minh chứng cụ thể cho việc thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, khi khuyến khích chuyển ý tưởng thành giải pháp phục vụ đời sống.

Các đại biểu ấn nút chính thức công bố cuộc thi AI Young Guru - sân chơi ứng dụng AI dành cho học sinh THPT và Trung cấp nghề toàn quốc.

Theo thiết kế, AI Young Guru 2026 gồm ba vòng thi. Ở vòng đầu, thí sinh bắt buộc phải hoàn thành tối thiểu ba khóa học AI trực tuyến miễn phí do Trường Đại học FPT biên soạn. Đây được coi là bước “phổ cập nền tảng”, giúp học sinh có chung mặt bằng kiến thức trước khi bước vào phần thi ý tưởng. Sau đó, các đội lựa chọn một vấn đề trong học tập, công việc hoặc đời sống để đề xuất giải pháp, sử dụng các công cụ AI miễn phí và trình bày sản phẩm một cách có hệ thống.

Vòng “Sàn đấu” được tổ chức trực tiếp tại năm cơ sở của Trường Đại học FPT trên cả nước, tạo điều kiện để học sinh các vùng miền tiếp cận môi trường thi đấu công bằng. Trong thời gian giới hạn, các đội phải sử dụng AI để giải bài toán thực tế, được đánh giá dựa trên độ chính xác, tốc độ và khả năng ứng dụng.

Điểm nhấn của cuộc thi là vòng “Thực chiến” với hackathon 24 giờ, nơi các đội có cơ hội hoàn thiện giải pháp, sau đó tranh biện, thuyết trình và demo sản phẩm tại Đài Truyền hình Việt Nam. Việc đưa chung kết lên trường quay truyền hình không chỉ nâng tầm cuộc thi, mà còn giúp lan tỏa thông điệp về học AI đúng cách tới đông đảo xã hội.

Bên cạnh giải thưởng tiền mặt, học bổng dài hạn và cơ hội trải nghiệm quốc tế, AI Young Guru còn mang ý nghĩa dài hạn hơn: tạo động lực để học sinh tiếp cận AI sớm, có định hướng nghề nghiệp rõ ràng và hình thành năng lực thích ứng trong môi trường học tập, làm việc của tương lai.

Với cách tiếp cận bài bản, gắn chính sách - giáo dục - công nghệ - an toàn xã hội, AI Young Guru 2026 được kỳ vọng không chỉ là một cuộc thi, mà là bước thử nghiệm quan trọng cho mô hình giáo dục AI trong trường học Việt Nam, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực số ngay từ bậc phổ thông.

Thu Uyên