Khi Internet trở thành “không gian sống thứ hai”...

Internet đã trở thành nền tảng không thể thiế trong phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, cùng với sự bùng nổ của nền tảng số và AI những thách thức ngày càng gia tăng như gian lận trực tuyến, thông tin sai lệch và tấn công mạng, các hình thức tinh vi gây tổn thường cho người dùng.

Sự kiện Internet Day 2025 với chủ đề "Kiến tạo không gian số tin cậy - Internet Must Be Safer" cam kết xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và đáng tin cậy. 

Ông Vũ Hoàng Liên - Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam phát biểu khai mạc sự kiện Internet Day 2025.

Phát biểu khai mạc Internet Day 2025, ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam nhận định, với gần 80 triệu người dùng Internet, người Việt Nam hiện dành trung bình khoảng 7 giờ mỗi ngày để sống, làm việc và tương tác trên không gian số. Internet không còn đơn thuần là một công cụ hỗ trợ mà đã trở thành một phần cấu thành đời sống xã hội hiện đại.

Tuy nhiên, theo ông Vũ Hoàng Liên, Internet Việt Nam đang thay đổi rất nhanh, và sự thay đổi lớn nhất hiện nay không ở tốc độ hay công nghệ, mà ở yêu cầu phải kiến ​​trúc tạo ra một không gian số an toàn. Chưa bao giờ ranh giới giữa “thật” và “giả” lại mong manh như hiện tại. Công nghệ AI, deepfake và các thành phần khoa học - công nghệ đáng giá của nhân loại đang được lợi ích để thao túng tâm lý, dẫn dụ và trục lợi với tốc độ ngày càng tinh vi.

Thực tế đáng lo là rất nhiều nạn nhân của lừa đảo trực tuyến chính là những người từng tin rằng “việc đó chắc chắn sẽ không xảy ra với mình”. Khi niềm tin bị đánh mất, điểm cốt tử nhất của người dùng là hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn hại tài chính chính, mà còn là sự mất niềm tin vào toàn bộ không gian số. Người dùng trở về nên dè dặt trước mỗi cú click chuột; doanh nghiệp chần chừ trong quá trình chuyển đổi số vì bị mất toàn bộ dữ liệu. Theo ông Liên, nếu trạng thái này kéo dài, mục tiêu kinh tế sử dụng 30% GDP vào năm 2030, đóng góp vào tăng trưởng hai con số, sẽ trở thành mục tiêu thành công rất khó đạt tới.

Ông Phạm Đức Long - Thứ trưởng Bộ Khoa học và  Công Nghệ phát biểu tại sự kiện.

Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Phạm Đức Long, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định, Internet đã trở thành một phần không thể thiếu của đời sống kinh tế - xã hội. Việt Nam hiện đã vươn lên nhóm 10 quốc gia có chất lượng Internet cao trên thế giới, song tốc độ phát triển nhanh cần đi kèm với yêu cầu bảo đảm an toàn và tin cậy. Trong bối cảnh 80% doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong khu vực coi nền tảng trực tuyến là yếu tố then chốt cho sự thành công, niềm tin số không còn là số lựa chọn mang tính bổ sung hỗ trợ, mà đã trở thành điều kiện bắt lực để doanh nghiệp tồn tại tại và phát triển.

Ông cho biết, Nghị quyết 57 của Bộ chính trị nhấn mạnh an toàn Internet là trụ cột quan trọng để phát triển quốc gia. Ông cho rằng, để phát triển cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, khu vực tư nhân và các cơ sở giáo dục, nghiên cứu… đóng vai trò then chốt. Ngoài ra chỉ thông qua hành động tập thể, chúng ta mới có thể kiến tạo một hệ sinh thái số tin cậy, công bằng và bền vững - nơi các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa có thể phát triển mà không phải lo ngại, và nơi niềm tin số trở thành một phần không thể thiếu trong mọi chiến lược kinh doanh.

Digital Trust - trụ cột cho kinh tế số, báo chí và hạ tầng Internet Việt Nam

Ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ tại sự kiện. Ảnh Đăng Khoa

Trong tham luận “Báo chí và niềm tin công chúng”, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, đã tiếp cận vấn đề niềm tin dưới góc độ truyền thông. Ông cho rằng, sự suy giảm niềm tin xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó nổi bật là sự phân cực chính trị ở nhiều quốc gia, đặc biệt là tại các nước đa đảng, khiến báo chí bị cuốn vào tranh cãi và chia rẽ. Bên cạnh đó là xu hướng “né tránh tin tức”, nhất là trong giới trẻ - những người ngày càng ít đọc báo, xem truyền hình hay theo dõi các kênh thông tin chính thống. 

Ngoài ra ông cho rằng, niềm tin đối với báo chí không bị “sụp đổ” mà đang có sự “chuyển dịch”. Những cơ quan báo chí làm tốt, minh bạch, đổi mới sáng tạo vẫn được công chúng tin tưởng.

Ông Lê Quốc Minh khẳng định, báo chí phải đi trước AI, chủ động thích ứng với sự dịch chuyển mang tính cấu trúc của môi trường truyền thông, kiên định các trụ cột của sự đáng tin và xác lập rõ giá trị độc nhất mà báo chí chuyên nghiệp mang lại - những giá trị mà công nghệ không thể thay thế - nhằm tránh nguy cơ đánh mất vai trò, sự phù hợp và niềm tin của công chúng.

Ông Nguyễn Trường Giang, quyền Giám đốc Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC)

Ở góc độ hạ tầng Internet, ông Nguyễn Trường Giang, quyền Giám đốc Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), cho biết Việt Nam đã đạt tỷ lệ chuyển đổi IPv6 lên tới 67,68%, dẫn đầu khu vực. Đây không chỉ là một số kỹ thuật mà còn mở ra không gian phát triển mới cho xã hội số và kinh tế số, đồng thời tư vấn kiến ​​trúc môi trường Internet an toàn và đáng tin cậy cho người dân và doanh nghiệp.

Ông cho biết, năm 2025 được xem là bước đột phá khi VNNIC Cung cấp ứng dụng AI trong giám sát và quản lý mạng, mở rộng chương trình giảm thiểu lạm dụng DNS để xử lý các hành vi sử dụng tên miền, đặc biệt là các vi phạm xuyên biên giới. Cùng với đó là việc phát triển đồng bộ các công nghệ bảo vệ và xác thực như DNSSEC, xác thực eKYC và xác thực trực tuyến RPKI. Hệ thống DNS quốc gia đạt mức SLA 99,999% và tiêu chuẩn ISO/IEC 27001:2022, được đánh giá cấp độ 5 - đạt mức cao nhất về an toàn thông tin. Song song với công nghệ, VNNIC tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, cung cấp phổ cập tên miền quốc gia “.vn” và xây dựng cộng đồng Internet chuyên gia thông qua các diễn đàn như VNNIC Internet Conference hay VNIX-NOG.

Ngày Internet 2025 không dừng lại ở tầng hạ tầng và chính sách mà vẫn đi sâu vào bảo vệ người dùng nhóm chịu tác động trực tiếp và nặng nề nhất. Theo ông Nguyễn Hữu Cường, đại diện VNPT Cyber ​​Immunity, trong bối cảnh lừa đảo trực tuyến và các hình thức tấn công dựa trên AI ngày càng tinh vi, các nhóm Yếu thế như người cao tuổi, trẻ em và người dùng phổ thông đang trở thành đối tượng dễ dàng tinh thương nhất. Rủi ro không chỉ ra từ thiếu công nghệ, mà còn từ khoảng trống về nhận diện nguy cơ và thiếu hỗ trợ cơ chế sau cố gắng.

Cách tiếp cận “hệ thống miễn phí” được nhấn mạnh như một giải pháp tổng hợp, kết hợp giữa công nghệ an toàn thông tin, nâng cao thức thức nhận và cơ chế chia sẻ rủi ro. Các giải pháp như VNPT S-Defender, VNPT Family Safe hay VNPT CyCare cho thấy người bảo vệ người dùng không thể là nỗ lực đơn lẻ, cần có sự chung tay của cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng.

Tọa đàm với chủ đề "Kiến tạo không gian số tin cậy: từ văn hóa số tử tế đến hạ tầng số vững mạnh".

Tọa đàm thảo luận xoay quanh bốn trụ cột của “Digital Trust”. Thứ nhất là niềm tin giữa con người với con người, ứng xử văn minh, tôn trọng, chia sẻ thông tin chính xác. Thứ hai là niềm tin từ nền tảng, đòi hỏi sự minh bạch, công bằng và trách nhiệm trong quản trị dữ liệu. Thứ ba là niềm tin từ công nghệ, nơi AI cần được phát triển theo hướng có đạo đức, hạ tầng số phải ổn định và dữ liệu phải được quản lý bền vững. Cuối cùng là niềm tin từ cộng đồng, khi doanh nghiệp, tổ chức và người dùng chung tay nuôi dưỡng một văn hóa số tử tế.

Trong bối cảnh người dùng liên tục bị cuốn vào vòng xoáy nguy hiểm, Internet Day 2025 có thể xem là điểm khởi động cho những cuộc đối thoại quan trọng. Tương lai của Internet Việt Nam an toàn, tin cậy sẽ phụ thuộc vào những cam kết và hành động được nuôi dưỡng, không chỉ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nền tảng mà chính người dùng.

Thu Uyên