Toàn cảnh tại buổi tham vấn "Sổ tay an ninh số"

Chiều 1/4/2026, tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Chương trình tham vấn lần thứ hai nhằm phục vụ xây dựng Sổ tay An ninh số dành cho nhà hoạch định chính sách do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc phối hợp (UNDP) phối với Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) và dự án Chống Lừa Đảo tổ chức.

Phát biểu khai mạc, Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, Chi hội trưởng Chi hội phía Nam - NCA cho biết, hiện nay không gian số đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống thanh niên, từ học tập, khởi nghiệp đến tiếp cận thông tin và cơ hội phát triển. Công nghệ mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đồng thời làm gia tăng các rủi ro an ninh số với mức độ phức tạp và tác động ngày càng rõ nét.

Theo Thiếu tướng, thanh niên là nhóm tiếp cận công nghệ sớm, sử dụng thường xuyên nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức trong bảo vệ danh tính và dữ liệu cá nhân trên không gian mạng. Những rủi ro này không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế hay sự cố kỹ thuật, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần, quyền riêng tư, nhân phẩm và cơ hội phát triển lâu dài của họ. Chính vì vậy, khi bàn về an ninh số cho thanh niên, cần tiếp cận một cách thân trọng và cân bằng.

“Vấn đề không phải cấm đoán hay hạn chế công nghệ, mà là quản trị rủi ro. Làm thế nào để nhận diện sớm, giảm thiểu từ đầu và tạo ra một môi trường số an toàn, có trách nhiệm cho thanh niên,” Thiếu tướng Lê Minh Mạnh nhấn mạnh.

Thiếu tướng, Tiến sĩ Lê Minh Mạnh - Chi hội trưởng Chi hội phía Nam, NCA phát biểu khai mạc

Cũng theo Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, việc xây dựng Sổ tay An ninh số dành cho nhà hoạch định chính sách về thanh niên được xem là bước đi cần thiết. Tuy nhiên, Sổ tay không phải là tài liệu hoàn chỉnh ngay từ đầu mà là một “công cụ chính sách mở”, được xây dựng thông qua tham vấn, trao đổi và kiểm chứng thực tiễn, nhằm bảo đảm tính đúng đắn và khả thi khi triển khai.

"Hiệp hội An ninh mạng quốc gia xác định vai trò là cầu nối, tạo không gian để các bên chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời tổng hợp các khuyến nghị chính sách một cách khách quan, phục vụ quá trình hoàn thiện Sổ tay", Thiếu tướng Lê Minh Mạnh nhấn mạnh.

Tại chương trình, bà Đỗ Lê Thu Ngọc - Trưởng phòng Tăng trưởng Bao trùm của UNDP tại Việt Nam - cho biết, kết quả tham vấn lần đầu tại Hà Nội đã chỉ ra một thực tế quan trọng, rủi ro số đối với thanh niên không chỉ đến từ các sự cố kỹ thuật mà còn gắn với những dữ liệu rất đời thường trong học tập, việc làm và tương tác hằng ngày. Đồng thời, khoảng cách giữa quy định và thực tiễn triển khai vẫn còn đáng kể.

“Buổi tham vấn hôm nay, hy vọng các đại biểu cùng rà soát và hoàn thiện các giải pháp. Thứ nhất, chuyển từ tư duy 'xử lý sự cố' sang 'chủ động phòng ngừa', tích hợp yếu tố an toàn ngay từ khâu thiết kế chính sách và hệ thống. Thứ hai, xây dựng cách tiếp cận tổng thể, thay vì tuân thủ rời rạc, cần có sự kết nối giữa chính sách thanh niên, bảo vệ dữ liệu và quản trị môi trường số”, bà Ngọc nhấn mạnh.

Bà Đỗ Lê Thu Ngọc - Trưởng phòng Tăng trưởng Bao trùm của UNDP tại Việt Nam phát biểu trực tuyến tại buổi tham vấn. Ảnh: Minh Dũng

Cũng theo theo đại diện UNDP, cách tiếp cận này phản ánh đúng thực tế khi hành trình số của thanh niên không nằm trong một lĩnh vực riêng lẻ, mà trải dài qua nhiều không gian và chịu sự điều chỉnh của nhiều cơ quan khác nhau.

Đáng chú ý, đây là thời điểm mang tính bước ngoặt khi Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân được triển khai, trong khi các công nghệ mới như AI đang phát triển nhanh chóng. Điều này đòi hỏi tư duy chính sách phải chuyển sang hướng chủ động và linh hoạt hơn.

“Sổ tay An ninh số không được định vị là tài liệu lý thuyết, mà là công cụ thực hành, giúp các cơ quan, tổ chức chuyển hóa quy định pháp luật thành quy trình và phương thức triển khai cụ thể. Các ý kiến đóng góp tại buổi tham vấn sẽ là đầu vào trực tiếp để hoàn thiện nội dung cũng như các chương trình đào tạo trong thời gian tới”, bà Ngọc gợi mở.

Tại buổi tham vấn, các thành viên tổ chức Chống Lừa Đảo lần lượt trình bày các tham vấn như: Các công cụ chính sách và mô hình thực hành; Xây dựng chiến lược và cơ chế bảo vệ số lấy thanh niên làm trung tâm; Kết nối pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân, chính sách thành niên và hợp tác quốc tế tội phạm mạng.

Các thành viên tổ chức Chống Lừa Đảo trình bày các tham vấn

Các tham luận không chỉ dừng lại ở khung lý thuyết mà đi sâu vào các kịch bản thực tiễn, phản ánh rõ những khoảng trống trong triển khai và nhu cầu cấp thiết phải đồng bộ hóa chính sách trong bối cảnh rủi ro số ngày càng gia tăng.

Đáng chú ý, nhiều ý kiến đóng góp thẳng thắn và có chiều sâu từ các đại biểu đã tập trung làm rõ tính khả thi của các giải pháp, nhận diện những điểm nghẽn trong quá trình thực thi, qua đó góp phần hoàn thiện nội dung và cách tiếp cận của “Sổ tay An ninh số” theo hướng thực chất, khả dụng và bám sát thực tiễn hơn.

Sỹ Đồng