Khi tự chủ công nghệ không chỉ là khẩu hiệu, đó là “sinh mệnh” của nền an ninh mạng quốc gia, vai trò của các doanh nghiệp như Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam - VNPT là xây dựng một “hệ sinh thái an ninh mạng toàn diện”, nơi các giải pháp “make in Việt Nam” phải hiểu rõ đặc thù dữ liệu và hành vi của chính người dùng Việt…
Kỷ nguyên số đang bước sang một giai đoạn mới, nơi an ninh mạng không còn là một khái niệm kỹ thuật thuần túy, mà trở thành điều kiện tiên quyết cho sự vận hành an toàn của chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là Generative AI, đã làm thay đổi sâu sắc cục diện không gian mạng, khi vừa mở ra cơ hội phát triển vượt bậc, vừa trở thành “vũ khí” nguy hiểm trong tay tội phạm mạng.
Thực tiễn cho thấy, AI đã bị lợi dụng để hạ thấp đáng kể rào cản kỹ thuật cho các cuộc tấn công mạng. Việc tạo ra mã độc biến thể, kịch bản lừa đảo tinh vi hay các chiến dịch tấn công có chủ đích giờ đây diễn ra với tốc độ và quy mô chưa từng có. Trong bức tranh đó, hai mối đe dọa nổi bật nhất hiện nay là ransomware quy mô lớn - với khả năng mã hóa toàn bộ hạ tầng doanh nghiệp, gây tê liệt hoạt động - và các cuộc tấn công chuỗi cung ứng, nơi tin tặc không tấn công trực diện mục tiêu mà xâm nhập thông qua đối tác, nhà cung cấp phần mềm, tạo ra hiệu ứng sụp đổ dây chuyền đặc biệt nguy hiểm.
Những thách thức này đặt ra một yêu cầu mang tính sống còn: tự chủ công nghệ an ninh mạng. Đây không chỉ là khẩu hiệu chiến lược, mà là sinh mệnh của an ninh mạng quốc gia. Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp công nghệ lớn trong nước, tiêu biểu là VNPT Cyber Immunity (VCI) - thương hiệu An ninh mạng của Tập đoàn VNPT, không dừng lại ở việc cung cấp giải pháp bảo vệ hệ thống, mà còn là xây dựng một hệ sinh thái an ninh mạng toàn diện, thấu hiểu đặc thù dữ liệu, hành vi và bối cảnh vận hành của người dùng Việt Nam.
AI phòng thủ và nền tảng bền bỉ cho an ninh mạng Việt Nam
Để đối phó với AI bị “vũ khí hóa” trong tay tội phạm mạng, VNPT Cyber Immunity xác định đầu tư vào AI phòng thủ (AI for Defense) là hướng đi tất yếu. AI được ứng dụng để phát hiện sớm các hành vi bất thường, tự động hóa quy trình giám sát và ứng cứu sự cố, từ đó giảm thiểu tối đa độ trễ - yếu tố quyết định trong các cuộc tấn công hiện đại. Một hệ sinh thái an ninh mạng tự chủ không chỉ giúp giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, mà còn đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ an toàn dữ liệu quốc gia trong mọi kịch bản.
Từ thực tiễn triển khai, VNPT Cyber Immunity định hình và tư vấn cho khách hàng, đối tác dịch chuyển chiến lược bảo mật theo năm trụ cột cốt lõi. Đó là chuyển dịch sang mô hình Zero Trust - “không bao giờ tin tưởng, luôn luôn xác thực”; đầu tư bài bản vào AI phòng thủ; thường xuyên tổ chức diễn tập thực chiến và nâng cao nhận thức an ninh mạng cho con người - mắt xích quan trọng nhất; ứng dụng bảo hiểm an ninh mạng như một công cụ tài chính giảm thiểu rủi ro; và xây dựng năng lực phục hồi sau thảm họa (Disaster Recovery), nhằm đảm bảo khả năng “đứng dậy” nhanh nhất sau sự cố.
 |
Xây dựng “hệ miễn dịch số” quốc gia từ nội lực công nghệ Việt
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc chuyển mình quan trọng trong hành trình phát triển của VNPT Cyber Immunity. Nếu như trước đây, VCI chủ yếu được biết đến với vai trò xây dựng “hệ miễn dịch số” vững chắc cho khối Chính phủ và doanh nghiệp lớn, thì từ giai đoạn này, định vị chiến lược được mở rộng sang một khái niệm mới: Cyber Wellness - An sinh số.
Cyber Wellness được tiếp cận như chăm sóc sức khỏe số cho toàn xã hội. Một quốc gia chỉ thực sự an toàn khi mỗi cá nhân, mỗi hộ gia đình đều được bảo vệ trên không gian mạng. Theo đó, các giải pháp an ninh mạng không chỉ dành cho tổ chức lớn, mà được thiết kế chuyên biệt cho những nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, người dân ở vùng sâu, vùng xa, thông qua các dịch vụ tích hợp sẵn trên thuê bao di động và đường truyền Internet hộ gia đình.
Chiến lược này xuất phát từ thực tế: các cuộc tấn công mạng thường nhắm vào “mắt xích yếu nhất”, vốn là các đơn vị cấp cơ sở với hạ tầng công nghệ mỏng và nguồn nhân lực chuyên trách hạn chế. Từ năm 2025, chiến lược “An toàn thông tin cấp cơ sở” của VNPT được triển khai nhằm đưa các giải pháp bảo mật chuyên sâu xuống tận xã, phường, các chi nhánh nhỏ và đơn vị thực thi tại địa phương. Thay vì những hệ thống cồng kềnh, các sản phẩm an toàn thông tin được cung cấp dưới dạng dịch vụ (SaaS) tinh gọn, dễ vận hành nhưng vẫn đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia.
Việc phủ sóng an toàn thông tin đến cấp cơ sở không chỉ giúp “vá” những điểm yếu tồn tại lâu nay, mà còn tạo dựng một mạng lưới phòng thủ vệ tinh rộng khắp, đảm bảo rằng không một đơn vị nào bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số. Đây chính là nền móng cho một nền an ninh mạng quốc gia tự chủ và bền vững.
Trong bối cảnh Chính phủ đang hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, VNPT Cyber Immunity xác định Cyber Wellness (An sinh số) sẽ là mũi nhọn phát triển trọng tâm trong những năm tới.
Điểm khác biệt trong cách tiếp cận của VNPT Cyber Immunity nằm ở việc xây dựng một “mạng lưới an toàn” đa lớp. Bên cạnh các sản phẩm kỹ thuật cho hộ gia đình và cá nhân, VNPT đã hợp tác chiến lược với Tổng Công ty Bảo hiểm BIDV (BIC) để triển khai Bảo hiểm An ninh mạng - một bước đi mang tính đột phá. Theo đó, công nghệ an ninh mạng đóng vai trò phòng ngừa và bảo vệ, trong khi bảo hiểm cung cấp cơ chế bù đắp rủi ro tài chính khi sự cố xảy ra. Sự kết hợp này hình thành một hệ sinh thái an sinh số khép kín, giúp người dân và các đơn vị yếu thế có thêm một tầng bảo vệ vững chắc, không chỉ về mặt kỹ thuật mà cả về kinh tế.
Song song với đó, chiến lược Cyber Global được xác định là lời khẳng định cho năng lực “Make in Vietnam” trong lĩnh vực an ninh mạng. Với nguồn nhân lực chất lượng cao, có tư duy và kỹ năng không thua kém các cường quốc công nghệ, mục tiêu của VNPT khi vươn ra thị trường quốc tế là xuất khẩu tri thức thông qua dịch vụ giám sát và ứng cứu sự cố (MSSP), khẳng định tiêu chuẩn sản phẩm Việt Nam qua các bài kiểm thử quốc tế khắt khe, đồng thời học hỏi, cập nhật xu hướng tấn công mới để làm giàu thêm “hệ miễn dịch số” trong nước.
 |
Một lợi thế chiến lược khác của VNPT Cyber Immunity nằm ở sự cộng hưởng giữa an toàn thông tin và hạ tầng viễn thông. Với mạng lưới phục vụ hơn 30 triệu khách hàng, VNPT không chỉ cung cấp kết nối, mà còn cung cấp sự an tâm. Hệ sinh thái Cyber Wellness được đồng bộ hóa hoàn toàn với các dịch vụ viễn thông sẵn có, tích hợp sẵn các lớp bảo vệ trên đường truyền Internet và thuê bao di động, giúp người dùng được bảo vệ tự nhiên và xuyên suốt trong mọi trải nghiệm số.
Đối với doanh nghiệp, mô hình Managed Security Services (MSS) được thiết kế nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn lực an ninh mạng chuyên trách. Bằng cách kết hợp hạ tầng nội địa vững chắc với các công nghệ bảo mật hàng đầu thế giới, hệ thống giám sát an ninh mạng 24/7 đạt chuẩn quốc tế nhưng được vận hành bởi đội ngũ chuyên gia Việt Nam am hiểu sâu sắc bối cảnh trong nước. Việc tối ưu hóa chi phí thông qua hạ tầng tập trung giúp doanh nghiệp tập trung hoàn toàn vào hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Đặc biệt, lợi thế về hạ tầng truyền dẫn cho phép VNPT triển khai lớp phòng thủ ngay tại cửa ngõ mạng (Gateway), tích hợp sâu các giải pháp chống tấn công DDoS vào hệ thống ISP. Cách tiếp cận này giúp phát hiện và ngăn chặn các luồng truy cập độc hại từ xa, trước khi chúng chạm tới hệ thống khách hàng, đảm bảo băng thông và sự ổn định cho các dịch vụ số.
Tự chủ công nghệ - nền tảng của chủ quyền số
Tại VNPT Cyber Immunity, tự chủ công nghệ không phải một khẩu hiệu xa vời mà được định lượng bằng những con số cụ thể. Hiện nay, hơn 90% danh mục sản phẩm cốt lõi của VNPT Cyber Immunity được phát triển và làm chủ hoàn toàn công nghệ lõi bởi đội ngũ chuyên gia Việt Nam.
Các giải pháp như VNPT Cloud WAF, VNPT IoT Guard, VNPT Smart IR hay VNPT DNS Protection đều mang hàm lượng trí tuệ Việt trên 90%, thể hiện rõ quan điểm: Để bảo vệ chủ quyền số quốc gia, cần sở hữu những “vũ khí” do chính người Việt chế tạo.
Sản phẩm “Make in VietNam” của VNPT Cyber Immunity không chỉ là một công cụ kỹ thuật, mà là lời cam kết về sự an toàn tuyệt đối được xây dựng từ bàn tay và khối óc của người Việt, vì một Việt Nam hung cường và tự chủ trên không gian mạng.
Chiến lược phát triển sản phẩm của VNPT Cyber Immunity được định hình theo công thức 4-3-2-1, kết hợp giữa nội lực, công nghệ tương lai, hợp tác toàn cầu và giá trị tinh thần. Cách tiếp cận này đảm bảo mỗi sản phẩm vừa mang bản sắc Việt, vừa đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế.
Trong giai đoạn tới, VNPT Cyber Immunity được xác định không chỉ là nhà cung cấp giải pháp kỹ thuật, mà là thực thể chiến lược đồng hành cùng sự thịnh vượng quốc gia. Vai trò đó được thể hiện qua bốn trụ cột: “Lá chắn quốc gia” trong Chính phủ số; Người dẫn dắt hệ sinh thái Make in VietNam vươn tầm quốc tế; “Thao trường” đào tạo nguồn nhân lực an ninh mạng chất lượng cao; và Phổ cập an ninh mạng cho toàn dân thông qua Cyber Wellness.
Sự kết hợp của bốn trụ cột này đang từng bước hình thành một “hệ miễn dịch số” quốc gia bền vững, nơi an ninh mạng không chỉ là phòng thủ, mà trở thành động lực thúc đẩy niềm tin số, tạo nền tảng cho Việt Nam phát triển tự chủ, an toàn và vươn xa trên không gian mạng toàn cầu.
Phạm Lê