Nền chính trị- tư tưởng, nền thể chế và nền quản trị không đứng ngoài tăng trưởng, mà chính là điều kiện để tăng trưởng diễn ra một cách bền vững và có chất lượng.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” được Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra với tinh thần: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Đây là một thông điệp có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu tăng trưởng cao không còn là một lựa chọn mang tính khuyến nghị, mà trở thành đòi hỏi khách quan từ chính nhu cầu phát triển đất nước và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của cả dân tộc.

Điều đáng chú ý là phát biểu của Tổng Bí thư trọng tâm được đặt ra tạo dựng một mô hình tăng trưởng đủ sức đưa nền kinh tế đi nhanh hơn nhưng vẫn đứng vững, phát triển mạnh hơn nhưng không làm suy yếu nền tảng dài hạn.

Tăng trưởng cao, nhưng phải là tăng trưởng thực chất

Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất.

Nội dung cốt lõi đầu tiên được Tổng Bí thư nhấn mạnh là nguyên tắc tăng trưởng thực chất. Theo đó, không thể đánh đổi chất lượng và tính bền vững để lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần. Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với chất lượng tăng trưởng, dựa trên tăng năng suất các nhân tố tổng hợp, nâng cao chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh quốc gia và giá trị gia tăng thực chất.

Với mục tiêu “hai con số” không đồng nghĩa với việc thúc ép nền kinh tế chạy theo tốc độ bằng mọi giá. Nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng GDP mà xem nhẹ chất lượng, hiệu quả và độ bền vững, nền kinh tế có thể đạt được thành tích ngắn hạn nhưng sẽ phải trả giá đắt trong trung và dài hạn.

Điểm nhấn đặc biệt trong phát biểu là yêu cầu mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn. Nói cách khác, Việt Nam không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng đầu vào, lao động giá rẻ hay đầu tư dàn trải để theo đuổi tăng trưởng cao. Muốn đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên, mô hình tăng trưởng phải thay đổi theo hướng hiệu quả hơn, thông minh hơn, dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh thực chất.

Cùng với đó, Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tăng trưởng hôm nay không làm tổn hại nền tảng phát triển của ngày mai, không làm suy giảm nguồn lực dành cho thế hệ tương lai. Đây là một thông điệp có tính cảnh báo rõ ràng đối với tư duy chạy theo thành tích, tăng trưởng bằng mọi giá hoặc phát triển thiếu tính toán dài hạn.

Không để tăng trưởng cao phá vỡ ổn định vĩ mô và làm lẵng phí nguồn lực

Bên cạnh yêu cầu tăng trưởng thực chất, Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra nguyên tắc thứ hai mang tính nền tảng: kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Đây được xác định là điều kiện tiên quyết, là trụ cột quyết định khả năng vận hành linh hoạt, an toàn và hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế.

Chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác phải được điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ, vừa hỗ trợ tăng trưởng hợp lý, vừa củng cố niềm tin thị trường, ổn định kỳ vọng và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài.

Nếu, tăng trưởng cao nhưng để lạm phát gia tăng, mất cân đối lớn kéo dài, thị trường thiếu niềm tin hay sức chống chịu của nền kinh tế suy yếu thì đó không phải tăng trưởng bền vững. Muốn đi nhanh, trước hết nền kinh tế phải giữ được thế đứng vững.

Nguyên tắc thứ ba được nêu ra là tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư nhằm gia tăng hiệu quả đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây là chỉ dấu quan trọng cho thấy tư duy tăng trưởng trong giai đoạn mới không chấp nhận tình trạng phân tán nguồn lực, đầu tư dàn trải, hiệu quả thấp và lãng phí kéo dài.

Theo tinh thần phát biểu, việc sử dụng nguồn lực phải tuân thủ nguyên tắc khoa học, có hạch toán kinh tế - xã hội rõ ràng, bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn. Các dự án được lựa chọn phải có tác động chiến lược đối với toàn bộ nền kinh tế, tạo ra giá trị gia tăng thực chất và góp phần củng cố các kết cấu hạ tầng then chốt của quốc gia.

Từ đây có thể thấy, câu chuyện tăng trưởng “hai con số” là yêu cầu tổng thể đối với chất lượng điều hành, năng lực phân bổ nguồn lực, hiệu quả đầu tư và tầm nhìn phát triển quốc gia. Thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm là rất rõ: Việt Nam phải tăng trưởng nhanh hơn, nhưng nhất thiết phải bằng một nền kinh tế khỏe hơn, một mô hình phát triển hiệu quả hơn và một tư duy quản trị chặt chẽ hơn.

Thu Uyên