Sau một năm triển khai, Nghị quyết 57 đã đi qua giai đoạn khởi động. Hệ thống tổ chức thực hiện được hình thành, nhận thức chính sách được lan tỏa trong toàn bộ hệ thống chính trị, nhiều chương trình và kế hoạch hành động được ban hành từ Trung ương đến địa phương. Bước sang năm 2026, vấn đề đặt ra không còn là định hướng hay tuyên bố chính sách, mà là khả năng chuyển hóa các chủ trương lớn thành kết quả thực chất, đo lường được bằng hiệu quả kinh tế  xã hội và mức độ thụ hưởng của người dân, doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 57 cần được nhìn nhận như một khuôn khổ chiến lược tổng thể, đòi hỏi sự hợp lực của toàn bộ hệ thống chính trị, từ chỉ đạo ở tầm chiến lược đến năng lực tổ chức thực thi ở từng cấp, từng ngành.

Tăng tốc thực thi gắn với yêu cầu bảo đảm chủ quyền số

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển ngay từ giai đoạn “khởi động, chạy đà” sang giai đoạn tăng tốc triển khai, với phương châm xuyên suốt: “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”.

Điểm cốt lõi trong chỉ đạo của Tổng Bí thư nhận định cần sự thay đổi cách tiếp cận triển khai chính sách. Theo đó, hiệu quả của Nghị quyết 57 phải được đánh giá bằng sản phẩm đầu ra và giá trị mang lại cho nền kinh tế - xã hội, thay vì số lượng văn bản hay báo cáo tiến độ. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu chuyển từ cách làm theo kế hoạch sang cách làm theo mục tiêu; từ theo dõi tiến độ sang đánh giá hiệu quả; từ thực hiện hình thức sang thực hiện đến cùng.

Yêu cầu xuyên suốt được Tổng Bí thư nhấn mạnh là trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu. Trong giai đoạn tăng tốc, việc bố trí nguồn lực cho hạ tầng số, dữ liệu, công nghệ chiến lược và nhân lực chất lượng cao cần được thực hiện có trọng tâm, đồng thời kiểm soát chặt chẽ để tránh đầu tư phân tán, dàn trải, kém hiệu quả. Đây được coi là điều kiện then chốt để bảo đảm Nghị quyết 57 không rơi vào tình trạng “nhiều chương trình nhưng ít kết quả”.

Trong đó, vấn đề an toàn thông tin, an ninh mạng và chủ quyền số được xác lập như điều kiện nền tảng để Nghị quyết 57 được triển khai bền vững. Quan điểm này được Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an, nhiều lần nhấn mạnh khi bàn về tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Theo Bộ trưởng, bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và chủ quyền số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là yếu tố cấu thành năng lực quản trị quốc gia trong môi trường số.

Khi dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược, các cơ sở dữ liệu quốc gia, nền tảng số và hệ thống định danh điện tử được kết nối, chia sẻ ở quy mô lớn, thì an ninh mạng gắn trực tiếp với hiệu lực quản lý nhà nước, niềm tin của người dân và môi trường phát triển của doanh nghiệp. Do đó, bảo vệ chủ quyền số cần được tiếp cận như một nhiệm vụ tổng hợp, kết hợp giữa năng lực kỹ thuật, khung pháp lý và cơ chế phối hợp liên ngành, thay vì chỉ dừng lại ở các giải pháp phòng thủ đơn lẻ.

Nhìn từ chỉ đạo của người đứng đầu Đảng đến quan điểm của lực lượng nòng cốt bảo vệ an ninh quốc gia, có thể thấy một trục triển khai thống nhất của Nghị quyết 57: phát triển nhanh nhưng phải kiểm soát rủi ro; thúc đẩy đổi mới nhưng gắn với kỷ luật và trách nhiệm; chuyển đổi số phải đi cùng an toàn và bền vững.

Ba trụ cột không thể tách rời trong triển khai Nghị quyết 57

Làm rõ tinh thần triển khai Nghị quyết 57 trong giai đoạn tiếp theo, ông Nguyễn Huy Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cho rằng điểm then chốt của giai đoạn 2026-2030 là đưa các chính sách ra khỏi phạm vi thí điểm, tuyên bố, để đi vào nền kinh tế, tạo ra giá trị thực chất và bền vững.

Theo ông Nguyễn Huy Dũng, năm 2025 chủ yếu tập trung vào hoàn thiện thể chế, xây dựng nền móng pháp lý và hạ tầng ban đầu. Từ năm 2026, trọng tâm phải chuyển sang đánh giá tác động của chính sách đối với tăng trưởng, năng suất và đời sống xã hội. Đây là bước chuyển từ tư duy triển khai theo kế hoạch sang tư duy triển khai theo kết quả, hoàn toàn phù hợp với yêu cầu “lan tỏa kết quả” mà Tổng Bí thư đã đặt ra.

Nghị quyết 57 xác lập ba trụ cột lớn gồm khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Huy Dũng, ba trụ cột này không tồn tại tách biệt, mà cấu thành một chỉnh thể thống nhất. Khoa học - công nghệ tạo nền tảng tri thức và công nghệ trong trung và dài hạn; đổi mới sáng tạo là động lực chuyển hóa tri thức thành sản phẩm và dịch vụ; còn chuyển đổi số là công cụ để tổ chức lại hoạt động của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội. Sự thiếu đồng bộ ở bất kỳ trụ cột nào cũng có thể làm suy giảm hiệu quả tổng thể của Nghị quyết.

Một điểm nhấn quan trọng trong cách tiếp cận triển khai là mô hình hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Theo đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, dẫn dắt thị trường và đặt hàng; các cơ sở đào tạo, nghiên cứu tạo ra tri thức và công nghệ; doanh nghiệp là lực lượng trung tâm thương mại hóa và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Mô hình này được coi là hạt nhân để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thay cho cách làm rời rạc, manh mún vốn tồn tại trong nhiều giai đoạn trước.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, chuyển đổi số được nhìn nhận như quá trình tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tiêu thụ. Khi dữ liệu và nền tảng số được tích hợp xuyên suốt các khâu từ giống, canh tác, quản lý vùng trồng đến thu hoạch, chế biến và truy xuất nguồn gốc, giá trị nông sản không chỉ được đo bằng sản lượng, mà bằng chất lượng, thương hiệu và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong tiến trình đó, người nông dân được xác định là chủ thể trung tâm, vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là tác nhân trực tiếp của chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Sau một năm triển khai, có thể thấy Nghị quyết 57 đang từng bước được cụ thể hóa theo hướng lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo, trong đó chuyển đổi số không phải là mục tiêu tự thân, mà là phương tiện để nâng cao năng suất, tái cấu trúc sản xuất và mở rộng không gian tăng trưởng.

Giai đoạn 2026-2030 vì vậy mang ý nghĩa bản lề. Thành công của Nghị quyết 57 sẽ không được đánh giá bằng số lượng nền tảng, chương trình hay dự án được triển khai, mà bằng khả năng cải thiện năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và mở rộng mức độ thụ hưởng của người dân.

Trong chỉnh thể đó, yêu cầu tăng tốc hành động của Tổng Bí thư Tô Lâm, quan điểm coi an ninh mạng và chủ quyền số là điều kiện tiên quyết của Bộ trưởng Lương Tam Quang, cùng cách tiếp cận triển khai dựa trên ba trụ cột gắn kết theo phân tích của Nguyễn Huy Dũng, đã tạo nên một logic phát triển tương đối hoàn chỉnh cho Nghị quyết 57.

Nếu được thực hiện nhất quán, có trọng tâm và được giám sát bằng các tiêu chí hiệu quả rõ ràng, Nghị quyết 57 không chỉ là động lực cho chuyển đổi số, mà còn có thể góp phần định hình mô hình tăng trưởng mới, bền vững hơn cho Việt Nam trong thập niên tới.

Thu Uyên