Kiện toàn tổ chức, hoàn thiện chính sách và định hình "an ninh công nghệ"

Ông Vũ Ngọc Sơn - Trưởng Ban Nghiên cứu, tư vấn, phát triển công nghệ và Hợp tác quốc tế của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phát biểu tại buổi gặp gỡ Báo chí.

Phát biểu tại buổi gặp mặt tri ân các cơ quan báo chí, ông Vũ Ngọc Sơn - Trưởng Ban Nghiên cứu, tư vấn, phát triển công nghệ và Hợp tác quốc tế của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) cho biết, vừa qua, Hiệp hội đã có những điều chỉnh quan trọng về nhân sự nhằm tăng cường năng lực điều hành và triển khai nhiệm vụ. Việc bổ sung các Phó Chủ tịch mới và kiện toàn một số ban chuyên môn như Ban Chính sách - Pháp luật, Ban Truyền thông nhằm chuẩn bị cho khối lượng công việc lớn trong năm 2026.

Theo ông Vũ Ngọc Sơn, năm 2025 vừa qua đánh dấu sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Bộ Công an đối với lĩnh vực an ninh mạng. Điều này đặt ra yêu cầu phải đưa chính sách vào thực tiễn một cách hiệu quả, thay vì chỉ dừng ở khung pháp lý. Luật An ninh mạng và các văn bản liên quan sẽ bước vào giai đoạn triển khai sâu rộng. Tuy nhiên, ông Vũ Ngọc Sơn nhấn mạnh, Luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi có hướng dẫn cụ thể, có chương trình hành động đồng bộ và bảo đảm thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân trong quá trình thực thi.

Một nội dung đáng chú ý là cách tiếp cận mới mang tên “an ninh công nghệ”. Nếu trước đây, trọng tâm là an ninh cho sản phẩm hoặc sản phẩm phục vụ an ninh, thì nay yêu cầu đặt ra là bảo đảm an ninh ngay trong bản thân công nghệ được sử dụng. Công nghệ có phụ thuộc hay không? Có nguy cơ bị khai thác, cài cắm hay không? Có tạo ra rủi ro về chủ quyền dữ liệu hay không? Đây là những câu hỏi sẽ ngày càng được đặt ra trong quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Song song với đó, Hiệp hội sẽ thúc đẩy xây dựng cơ chế đánh giá, kiểm định sản phẩm an ninh mạng một cách khách quan. Trong bối cảnh thị trường xuất hiện nhiều giải pháp tự công bố chất lượng, việc hình thành hệ thống tiêu chuẩn độc lập không chỉ giúp doanh nghiệp cạnh tranh minh bạch mà còn tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp an ninh.

Phát triển công nghiệp an ninh và mở rộng quyền trên không gian số

Theo ông Vũ Ngọc Sơn, sau sự kiện Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, vị thế của Việt Nam trong hợp tác quốc tế về an ninh mạng đã có bước chuyển đáng kể. Việt Nam không còn chỉ được nhắc đến như một trong những quốc gia bị tấn công mạng nhiều, mà đang từng bước trở thành điểm kết nối hợp tác khu vực.

Định hướng lớn trong giai đoạn tới là phát triển công nghiệp an ninh, đây là một ngành vừa bảo đảm an ninh quốc gia, vừa tạo giá trị kinh tế. Việc triển khai khu công nghiệp an ninh tại Hưng Yên được xem là bước đi cụ thể nhằm hình thành hệ sinh thái tập trung cho các doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là doanh nghiệp an ninh mạng. Đây là chiến lược xây dựng một ngành công nghiệp mới có năng lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh công nghệ toàn cầu biến động nhanh, các công nghệ mới như mật mã hậu lượng tử, trí tuệ nhân tạo trong an ninh mạng đang đặt ra yêu cầu phải hợp tác và chuyển giao công nghệ. Ông Vũ Ngọc Sơn nhìn nhận, AI là xu hướng tất yếu nhưng để ứng dụng sâu trong hệ thống an ninh mạng trọng yếu vẫn còn thách thức về chi phí, độ chính xác và mức độ tin cậy. Công nghệ chỉ thực sự được triển khai khi đạt hiệu quả cả về kỹ thuật và kinh tế.

Ở tầm chiến lược, mục tiêu không chỉ là bảo vệ không gian mạng trong phạm vi lãnh thổ, mà là mở rộng sự hiện diện của sản phẩm và dịch vụ số Việt Nam ra khu vực và quốc tế. “Không gian mạng không có cột mốc biên giới. Nếu chúng ta không làm chủ nền tảng, dữ liệu và công nghệ, thì không thể nói đến chủ quyền số”, ông Sơn nhấn mạnh. Theo đó, ba trụ cột được Hiệp hội xác định trong năm 2026 gồm: chính sách - pháp luật; công nghệ - hợp tác quốc tế; đào tạo và nâng cao nhận thức cộng đồng. Bên cạnh việc đào tạo chuyên gia, Hiệp hội sẽ đẩy mạnh các chương trình phổ cập kiến thức an ninh mạng cho người dân, học sinh, sinh viên; chuẩn bị sẵn sàng nội dung đào tạo về giao dịch tài sản số khi hành lang pháp lý hoàn thiện.

Tại buổi gặp mặt, ông Vũ Ngọc Sơn đã khẳng định vai trò không thể thay thế của báo chí trong việc truyền tải chính sách, lan tỏa nhận thức và thúc đẩy thị trường an ninh mạng phát triển bền vững. Theo ông, mở rộng không gian số phải đi đôi với bảo vệ và giữ vững không gian đó. Nếu mở rộng mà không giữ được, nguy cơ “mất chủ quyền số” sẽ trở thành hiện hữu.

Toàn cảnh phiên gặp gỡ Báo chí Xuân Bính Ngọ 2026.

Năm 2026 là năm của quyết tâm định vị Việt Nam như một trung tâm hợp tác, phát triển và làm chủ công nghệ an ninh mạng trong khu vực. Ba trụ cột chiến lược là hoàn thiện chính sách, thúc đẩy công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực, nếu được triển khai đồng bộ sẽ tạo nền tảng để Việt Nam chuyển từ vị thế “đối phó rủi ro” sang “kiến tạo hệ sinh thái an ninh”. Mở rộng đến đâu phải giữ được đến đó; phát triển đến đâu phải kiểm soát được đến đó. Đây không chỉ là mục tiêu của Hiệp hội xã hội, nghề nghiệp, mà theo ông Vũ Ngọc Sơn, còn là yêu cầu mang tính chiến lược đối với quốc gia trong kỷ nguyên số.

Thu Uyên