Ngày 7/1, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước đối với 12 luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, trong đó có Luật Báo chí năm 2025. Với nhiều điểm mới mang tính đột phá, luật tập trung vào chuyển đổi số, kinh tế báo chí và siết chặt quản lý để chống "báo hóa" tạp chí.

Giới thiệu về luật mới, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cho biết Luật Báo chí 2025 gồm 4 Chương, 51 Điều (giảm 2 Chương và 10 Điều so với luật năm 2016). Điểm nhấn quan trọng là luật đã quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động và kinh tế báo chí nhằm đáp ứng yêu cầu thông tin trong kỷ nguyên mới.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy giới thiệu những điểm mới đột phá của Luật Báo chí 2025 tại buổi họp báo.

Luật chính thức bổ sung quy định về cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện và cơ quan báo chí trực thuộc với cơ chế tài chính đặc thù. Đặc biệt, không gian hoạt động của báo chí được mở rộng mạnh mẽ lên không gian mạng. Theo đó, các kênh nội dung và sản phẩm báo chí hoàn chỉnh trên nền tảng số báo chí quốc gia đều được công nhận là sản phẩm báo chí.

Để hỗ trợ báo chí phát triển, Luật quy định Nhà nước sẽ đầu tư nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu số và phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số. Cơ quan báo chí không chỉ đăng phát nội dung mà còn được tích hợp các dịch vụ trực tuyến để gia tăng giá trị.

Về hoạt động liên kết, luật cho phép cơ quan báo chí liên kết sản xuất nội dung, trừ các mảng nhạy cảm như thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng và đối ngoại. Chính phủ sẽ quy định chi tiết để minh bạch trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia liên kết.

Luật Báo chí 2025 tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho kinh tế báo chí với các nguồn thu mới như: Thu từ bán quyền đọc, nghe, xem (paywall) và cho phép khai thác tác phẩm; Thu từ hoạt động tài chính, phần vốn góp vào doanh nghiệp; Thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, đặt hàng, đấu thầu từ Nhà nước; Thu từ các chương trình, đề án, dự án và đăng bài nghiên cứu khoa học.

Nhà nước cũng quy định đầy đủ các phương thức giao nhiệm vụ, đặt hàng và hỗ trợ chi phí truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, văn hóa, truyền thông chính sách và các đối tượng đặc thù như đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa.

Nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, luật sửa đổi tên gọi 4 loại hình gồm: Báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh và truyền hình. Đáng chú ý, khái niệm "Tạp chí" được bổ sung để phân biệt rõ với "Báo", nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng "báo hóa" tạp chí.

Bên cạnh đó, luật cũng thể chế hóa quy định của Đảng về bổ nhiệm, miễn nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí, giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm.

Luật Báo chí 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Lệ Thanh