Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại Đại hội Đảng XIV (ảnh: báo điện tử Chính phủ)

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là “bộ ba động lực” mà Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đề cập trong phần tham luận tại Đại hội Đảng XIV, diễn ra vào sáng 22/1.

Theo Bộ trưởng, “bộ ba động lực” này mang tính quyết định đối với mô hình tăng trưởng của đất nước. Bộ trưởng nhấn mạnh rằng Việt Nam không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào các động lực truyền thống như tài nguyên, lao động giá rẻ hay đầu tư dàn trải. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, con đường duy nhất để tăng trưởng nhanh và bền vững là nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng, mà hạt nhân chính là tri thức và công nghệ.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, khoa học công nghệ là nền tảng ban đầu của bộ ba động lực. Đây là nơi tạo ra tri thức mới, công nghệ mới, giải pháp mới cho các bài toán phát triển. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở nghiên cứu, khoa học công nghệ sẽ khó phát huy hết vai trò. Vì vậy, đổi mới sáng tạo chính là “cầu nối” quan trọng, giúp biến tri thức thành sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh và giá trị kinh tế cụ thể. Đổi mới sáng tạo không chỉ diễn ra trong phòng thí nghiệm mà phải thấm sâu vào doanh nghiệp, cơ quan quản lý và toàn xã hội.

Ở trụ cột thứ ba, chuyển đổi số được Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng coi là “chất xúc tác” làm gia tăng tốc độ và quy mô tác động của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhờ chuyển đổi số, các ý tưởng mới có thể được triển khai nhanh hơn, lan tỏa rộng hơn và với chi phí thấp hơn. Chuyển đổi số cũng giúp tối ưu hóa quản trị, minh bạch hóa hoạt động của khu vực công và tư, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia.

Bộ trưởng nhấn mạnh rằng điểm mới trong tư duy phát triển hiện nay là xem khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như một chỉnh thể thống nhất, chứ không phải ba lĩnh vực tách rời. Khi ba yếu tố này kết hợp chặt chẽ, chúng sẽ tạo ra lực đẩy đủ mạnh để Việt Nam đạt được tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao.

Mỗi bộ ngành, địa phương có ít nhất một trung tâm đổi mới sáng tạo

Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Hòa Lạc

Từ tư duy đó, người đứng đầu Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất một giải pháp mang tính đột phá: mỗi bộ, ngành và địa phương phải có ít nhất một trung tâm đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là nơi hội tụ các nguồn lực về con người, công nghệ, dữ liệu và vốn, đóng vai trò đầu mối triển khai “bộ ba động lực” vào thực tiễn. Các trung tâm này không chỉ hỗ trợ nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới mà còn kết nối doanh nghiệp, startup, viện nghiên cứu và trường đại học, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Theo Bộ trưởng, khi mỗi bộ ngành và địa phương đều có một trung tâm đổi mới sáng tạo, đổi mới sáng tạo sẽ không còn là khái niệm xa vời mà trở thành hoạt động thường xuyên, gắn với giải quyết các vấn đề cụ thể của từng ngành, từng vùng. Đây cũng là cách để phát huy tối đa tiềm năng nội sinh, tránh tình trạng phát triển manh mún, thiếu liên kết.

Nhìn về dài hạn, “bộ ba động lực” mà Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề cập không chỉ là giải pháp kinh tế, mà còn là chiến lược phát triển quốc gia. Khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính, Việt Nam có cơ sở để tạo ra bước nhảy vọt về năng suất, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa khát vọng vươn lên nhóm nước thu nhập cao trong kỷ nguyên số.

Xem thêm: