Nếu giai đoạn 2021 - 2024 được coi là “kỷ nguyên của coin”, gắn với sự bùng nổ của các loại tiền điện tử mang tính đầu cơ cao, thì từ năm 2026, nhiều chuyên gia quốc tế nhận định thế giới đang bước sang “kỷ nguyên của token hóa”. Đây là giai đoạn blockchain gắn chặt hơn với các giá trị thực, khi hạ tầng công nghệ, dòng vốn tổ chức và khung pháp lý dần hoàn thiện.

Trong kỷ nguyên mới này, trọng tâm không còn là các đồng tiền số biến động mạnh, mà là việc đưa tài sản, dòng tiền và các hoạt động tài chính truyền thống lên blockchain, tạo ra một lớp hạ tầng tài chính minh bạch, có thể lập trình và giám sát theo thời gian thực.

Với Việt Nam, bối cảnh này mở ra một giai đoạn quan trọng, khi thị trường trong nước đã có mức độ chấp nhận tiền điện tử cao, trong khi hành lang pháp lý đang từng bước được định hình, tạo điều kiện để dòng vốn số gắn kết chặt hơn với nền kinh tế thực.

Stablecoin và token hóa tài sản thực: Chuẩn mực tài chính mới đang hình thành

Ảnh minh họa. Nguồn Internet.

Theo các báo cáo của Chainalysis, stablecoin đang nổi lên như mắt xích quan trọng nhất trong quá trình kết nối tài chính truyền thống với blockchain. Khác với các đồng tiền điện tử biến động mạnh, stablecoin được neo giá vào các tài sản ổn định, cho phép sử dụng trong thanh toán, chuyển tiền và quản lý thanh khoản với mức rủi ro thấp hơn.

Dữ liệu của Chainalysis cho thấy stablecoin hiện xử lý hàng nghìn tỷ USD giao dịch mỗi tháng, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của thị trường. Động lực chính thúc đẩy xu hướng này đến từ yếu tố pháp lý. Việc Mỹ thông qua GENIUS Act vào tháng 7/2025 đã đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt về dự trữ tài sản, minh bạch thông tin và tuân thủ chống rửa tiền (AML). Khi các quy định thực thi hoàn tất trong năm 2026, stablecoin lần đầu tiên có một khuôn khổ pháp lý rõ ràng tại thị trường tài chính lớn nhất thế giới.

Sự rõ ràng này đã thúc đẩy các tổ chức lớn nhập cuộc. Nhiều tập đoàn bán lẻ và ngân hàng thương mại, trong đó có Amazon và Walmart, đang nghiên cứu tích hợp stablecoin vào hệ thống thanh toán. Diễn biến này được đánh giá có thể tạo ra làn sóng cạnh tranh mới, gây sức ép đáng kể lên hạ tầng thanh toán truyền thống vốn tồn tại hàng thập kỷ.

Song song với stablecoin là xu hướng token hóa tài sản thực (Real World Assets - RWA). Cuối năm 2025, tổng giá trị trái phiếu kho bạc Mỹ được mã hóa đã vượt 8 tỷ USD, trong khi vàng mã hóa đạt khoảng 3,5 tỷ USD. Theo dự báo của Boston Consulting Group, quy mô RWA có thể đạt gần 19.000 tỷ USD vào năm 2033, tương đương khoảng 10% GDP toàn cầu.

Đáng chú ý, sự phát triển của RWA diễn ra song song với sự nhập cuộc chủ động của các cơ quan quản lý. Monetary Authority of Singapore đã đưa Dự án Guardian từ giai đoạn thí điểm sang vận hành thực tế cho các quỹ mã hóa. Tại Mỹ, SEC cho phép triển khai thí điểm mã hóa chứng khoán, trong khi Liên minh châu Âu xây dựng khung MiCA nhằm thống nhất luật chơi cho thị trường tài sản số.

Những động thái này cho thấy token hóa không còn là xu hướng bên lề, mà đang trở thành một phần trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường vốn tại nhiều nền kinh tế lớn.

Việt Nam trước ngưỡng cửa token hóa: Cơ hội đi kèm thách thức quản trị 

Trong các báo cáo gần đây, Chainalysis xếp Việt Nam vào nhóm thị trường tiền điện tử có mức độ chấp nhận cao trên toàn cầu. Giá trị giao dịch tiền điện tử tại Việt Nam năm 2025 ước vượt 220 tỷ USD, tăng khoảng 55% so với năm 2024. Cùng với Pakistan, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có thay đổi chính sách đáng chú ý nhất tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khi từng bước công nhận vị thế pháp lý của tài sản số và triển khai cơ chế thí điểm cấp phép sàn giao dịch.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của thị trường tiền số cũng đặt ra áp lực lớn đối với công tác quản lý. Trên phạm vi toàn cầu, số vụ tấn công ví cá nhân, gian lận đầu tư và rửa tiền thông qua tài sản số gia tăng mạnh trong những năm gần đây, với giá trị thiệt hại lên tới hàng trăm triệu USD mỗi năm.

Trước thực tế đó, các tổ chức quốc tế như FATF đã ban hành nhiều hướng dẫn liên quan đến thu hồi, tịch thu và quản lý tài sản tiền điện tử, đồng thời khuyến nghị các quốc gia tăng cường ứng dụng phân tích blockchain và mô hình hợp tác công - tư trong phòng, chống tội phạm tài chính.

Đối với Việt Nam, các chuyên gia cho rằng thách thức cốt lõi trong giai đoạn tới không nằm ở quy mô thị trường, mà ở năng lực quản trị rủi ro và bảo vệ niềm tin. Kiểm soát dòng vốn xuyên biên giới, phát triển đội ngũ chuyên gia an ninh và kiểm toán blockchain, cũng như xử lý triệt để các mô hình lừa đảo núp bóng tài sản số là những yêu cầu then chốt để thị trường phát triển bền vững.

Trong bối cảnh năm 2026 được coi là thời điểm bản lề của kỷ nguyên token hóa, việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực giám sát và bảo vệ nhà đầu tư được xem là điều kiện quan trọng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính số toàn cầu, thay vì chỉ dừng lại ở vai trò thị trường tiêu dùng.

Thu Uyên