Đại sứ AI - lựa chọn khác biệt để chạm tới niềm tin

Trung tá Nguyễn Tiến Cường, Trưởng Phòng 3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Tổng thư ký niềm tin số phát biểu tại Hội nghị.

Phát biểu tại Hội nghị, Trung tá Nguyễn Tiến Cường, Trưởng Phòng 3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Tổng thư ký niềm tin số khẳng định, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là một năm triển khai hoạt động thường niên mà còn là năm hình thành nền tảng vận hành cho Liên minh trong dài hạn. Theo Trung tá, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, niềm tin đang trở thành yếu tố bị tổn thương nghiêm trọng nhất trong không gian mạng.

Ông cho rằng, không thể có một không gian số an toàn, lành mạnh nếu thiếu niềm tin; càng không thể phát triển xã hội số, chính phủ số hay kinh tế số nếu niềm tin tiếp tục bị bào mòn bởi tin giả, thông tin sai lệch, thao túng cảm xúc và các hành vi gây hại trên môi trường mạng. Khi niềm tin không còn, không gian số sẽ trở nên khô cằn, lạnh lẽo, thiếu nhân văn giống như một “miền sa mạc” nơi con người không tìm thấy sự kết nối hay cảm giác an toàn.

Chính từ nhận thức đó, Liên minh Niềm tin số xác định sứ mệnh của mình không chỉ dừng lại ở việc khuyến nghị chính sách hay kêu gọi tuân thủ quy định, mà là kiến tạo, dẫn dắt và bảo vệ niềm tin số bằng những cách tiếp cận mới. Trong sáu chương trình hành động được công bố cho năm 2026, chương trình xây dựng Đại sứ AI Niềm tin số được coi là điểm nhấn mang tính đột phá.

Theo Trung tá Nguyễn Tiến Cường, trong thời gian gần đây, nhiều cơ quan, tổ chức đã bắt đầu sử dụng AI để truyền tải thông điệp. Tuy nhiên, Liên minh Niềm tin số không lựa chọn cách tiếp cận thuần túy kỹ thuật. Thay vào đó, Liên minh đặt ra một tham vọng lớn hơn: sử dụng AI như một “thực thể xã hội”, có khả năng tạo ảnh hưởng bằng cảm xúc, chạm tới con người, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong không gian số hiện nay.

Đại sứ AI vì thế được định hình trước hết là một “nghệ sĩ”. Theo lý giải của Trung tá, chỉ có nghệ thuật mới đủ sức lay động cảm xúc, khơi gợi sự đồng cảm và tạo ra kết nối bền vững với cộng đồng. Đại sứ AI không chỉ là một công cụ truyền thông, mà sẽ là một hình ảnh được cộng đồng yêu mến, tin tưởng, có khả năng hiện diện thường trực và đồng hành cùng xã hội bất cứ

Niềm tin số cần cả hệ sinh thái cùng hành động

Để hiện thực hóa ý tưởng Đại sứ AI Niềm tin số, Liên minh Niềm tin số đã xây dựng một lộ trình phát triển nhiều giai đoạn. Trước hết, Đại sứ AI sẽ được kiến tạo như một “AI thần tượng” một hình tượng có khả năng thu hút sự quan tâm, yêu mến của cộng đồng. Từ nền tảng đó, Đại sứ AI sẽ từng bước hình thành đời sống, phong cách và cá tính riêng, có khả năng giao lưu, tương tác cùng các nghệ sĩ thật và các thành viên khác của Liên minh.

Ở giai đoạn tiếp theo, Đại sứ AI sẽ trở thành gương mặt đại diện cho các chương trình, chiến dịch truyền thông của Liên minh Niềm tin số, trước hết là những chiến dịch trong năm 2026. Ban Điều hành cho biết, Đại sứ AI không hoạt động đơn lẻ mà sẽ đồng hành cùng các cơ quan, tổ chức, nghệ sĩ, người có ảnh hưởng và nhà sáng tạo nội dung những thành viên nòng cốt của Liên minh.

Trong năm 2026, Đại sứ AI dự kiến tham gia vào nhiều nhóm hoạt động khác nhau. Trong đó, Đại sứ AI sẽ đóng vai trò truyền tải các thông điệp về kiểm tra, xác thực thông tin, hỗ trợ cộng đồng phân tích tin giả và thông tin sai lệch. Đồng thời, Đại sứ AI cũng được kỳ vọng xuất hiện trong các chương trình tương tác, gameshow, hoạt động truyền thông số, lớp học kỹ năng và các chương trình nghệ thuật, nhằm tạo ra sự kết nối gần gũi, liên tục với người dùng.

Bên cạnh chương trình Đại sứ AI, Liên minh tiếp tục triển khai chương trình Tiến trình Người có ảnh hưởng tích cực - một chương trình đã được công bố trong năm 2025 và bước sang năm 2026 sẽ được cụ thể hóa bằng việc xây dựng bộ tiêu chuẩn hành vi cho người có ảnh hưởng trên không gian mạng, cùng với chương trình đánh giá và tôn vinh các ảnh hưởng tích cực. Song song đó là các hoạt động nâng cao nhận thức và kỹ năng cho cộng đồng, được triển khai trên phạm vi toàn quốc, gắn với thực tiễn địa phương.

Một trụ cột quan trọng khác trong Chương trình hành động 2026 là chương trình chống tin giả và kiểm chứng thông tin. Theo Liên minh, trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, xã hội chưa bao giờ phải đối diện với nhiều câu hỏi về tính xác thực của thông tin như hiện nay. Không một tổ chức đơn lẻ nào có thể đối phó với tin giả, do đó việc huy động cộng đồng tham gia kiểm chứng, cảnh báo và chia sẻ thông tin là yếu tố then chốt.

Các hoạt động như gameshow về giả mạo, triển lãm số, lớp học trực tuyến và các nền tảng hỗ trợ cộng đồng báo cáo, kiểm tra thông tin sẽ được triển khai trong năm 2026. Đại sứ AI Niềm tin số được xác định là một trong những gương mặt trung tâm, góp phần đưa các hoạt động này đến gần hơn với người dùng.

Bên cạnh đó, Liên minh cũng tiếp tục phát triển chiến dịch “Không Một Mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến” trong năm 2026, đặc biệt tập trung vào bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Từ kinh nghiệm triển khai năm 2025, Liên minh đặt mục tiêu đóng gói chương trình để có thể mở rộng tới các địa phương, với sự tham gia của lực lượng công an, ngành giáo dục và các cơ quan chuyên môn. Việc tạo ra các không gian an toàn, tiện lợi và đáng tin cậy để trẻ em có thể chia sẻ, tìm kiếm hỗ trợ được xem là ưu tiên hàng đầu.

Trung tá Nguyễn Tiến Cường nhấn mạnh rằng, sáu chương trình hành động của năm 2026 đều mang tính tham vọng và chỉ có thể hiện thực hóa nếu có sự đồng hành của toàn bộ thành viên Liên minh. Trong đó, sáng kiến Đại sứ AI Niềm tin số không chỉ là một thử nghiệm công nghệ, mà là thông điệp rõ ràng về cách tiếp cận của Liên minh: đặt con người, cảm xúc và giá trị nhân văn vào trung tâm của chuyển đổi số.

Theo Liên minh, niềm tin số không thể được kiến tạo hay bảo vệ nếu thiếu các tổ chức tiên phong, các cá nhân đáng tin cậy, các giải pháp công nghệ có trách nhiệm và các sáng kiến cộng đồng. Chính vì vậy, việc xây dựng Đại sứ AI được xem như một bước đi nhằm kết nối các yếu tố đó lại với nhau, tạo ra một điểm hội tụ cho các nỗ lực chung.

Hội nghị toàn thể lần thứ I của Liên minh Niềm tin số khép lại với kỳ vọng rằng, từ năm 2026, các chương trình hành động đặc biệt là sáng kiến Đại sứ AI sẽ góp phần tạo ra những chuyển biến thực chất trên không gian mạng, từng bước khôi phục và củng cố niềm tin, vì một môi trường số an toàn, lành mạnh và nhân văn hơn cho xã hội.

Thu Uyên