AI xịn, lừa cũng xịn, làm gì để không "sập bẫy" dịp cận Tết?

Người dân có kiến thức về AI và mua sắm trực tuyến sẽ hạn chế bị lừa đảo dịp cận Tết
Người dân có kiến thức về AI và mua sắm trực tuyến sẽ hạn chế bị lừa đảo dịp cận Tết (ảnh dùng AI tạo ra)

Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là công nghệ deepfake, các hình thức lừa đảo trực tuyến đang ngày càng trở nên tinh vi, khó nhận biết và gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho xã hội. Đáng lo ngại hơn, thời điểm cận Tết Nguyên đán - mùa cao điểm của mua sắm, chi tiêu và giao dịch trực tuyến, cũng là “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng xấu lợi dụng tâm lý chủ quan, bận rộn của người dân nhằm thực hiện hành vi lừa đảo. Trước thực trạng đó, việc nâng cao nhận thức cộng đồng, trang bị kỹ năng phòng ngừa rủi ro trên không gian mạng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Nhằm góp phần lan tỏa thông điệp sử dụng Internet an toàn, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an và hỗ trợ truyền thông của Tạp chí An ninh mạng Việt Nam và VCCorp, ngày 29/1 tới đây, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp cùng TikTok Việt Nam tổ chức tọa đàm với chủ đề “Vui Tết an toàn - không lo Deepfake”. Sự kiện sẽ diễn ra từ 13h30 đến 16h tại TikTok Creator House, B1R6, Vincom Mega Mall Royal City, Hà Nội, hứa hẹn trở thành một diễn đàn trao đổi chuyên sâu, thiết thực và giàu tính lan tỏa trong cộng đồng.

Tọa đàm quy tụ sự tham gia của các chuyên gia đến từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), đại diện Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, cùng chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý, giáo dục. Bên cạnh đó, sự kiện còn có sự góp mặt của hơn 20 KOL và nhà sáng tạo nội dung (creator) nổi bật trên nền tảng TikTok - những người có sức ảnh hưởng lớn tới cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Sự kết hợp giữa chuyên môn an ninh mạng và khả năng lan tỏa nội dung sáng tạo được kỳ vọng sẽ mang lại hiệu quả truyền thông mạnh mẽ, gần gũi và dễ tiếp cận với công chúng.

Nội dung chính của tọa đàm tập trung làm rõ bản chất của công nghệ deepfake, những thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay cũng như các xu hướng tội phạm mạng mới xuất hiện trong thời gian gần đây. Các chuyên gia sẽ phân tích những tình huống thực tế, từ việc giả mạo khuôn mặt, giọng nói người thân để vay tiền, lừa chuyển khoản, cho đến việc giả danh doanh nghiệp, cơ quan chức năng nhằm chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, các chiêu trò lợi dụng tâm lý dịp Tết như khuyến mãi “sốc”, quà tặng cuối năm, hay thông báo trúng thưởng giả mạo sẽ được mổ xẻ cụ thể, giúp người tham dự nhận diện rõ ràng hơn các dấu hiệu rủi ro.

Không chỉ dừng lại ở góc độ kỹ thuật, tọa đàm còn tiếp cận vấn đề từ khía cạnh tâm lý – xã hội, làm rõ lý do vì sao con người dễ “sập bẫy” lừa đảo, nhất là trong những thời điểm cảm xúc chi phối mạnh như cuối năm. Chuyên gia tâm lý, giáo dục sẽ chia sẻ cách rèn luyện tư duy phản biện, thói quen kiểm chứng thông tin và kỹ năng tự bảo vệ bản thân cũng như gia đình trên môi trường số.

Tọa đàm Vui Tết an toàn - Không lo Deepfake do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp với TikTok Việt Nam tổ chức, Tạp chí An ninh mạng Việt Nam và VCCorp bảo trợ truyền thông
Tọa đàm "Vui Tết an toàn - Không lo Deepfake" do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp với TikTok Việt Nam tổ chức, Tạp chí An ninh mạng Việt Nam và VCCorp bảo trợ truyền thông

Với sự tham gia của các KOL và creator TikTok, sự kiện hướng tới mục tiêu không chỉ “nói cho biết” mà còn “nói để lan tỏa”. Thông qua việc đồng sáng tạo nội dung, chia sẻ câu chuyện thực tế và kinh nghiệm cá nhân, các nhà sáng tạo sẽ góp phần truyền tải thông điệp “Vui Tết an toàn - không lo Deepfake” tới hàng triệu người dùng, đặc biệt là nhóm đối tượng trẻ, những người thường xuyên sử dụng mạng xã hội và các nền tảng số.

Trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển với tốc độ nhanh chóng, việc chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ đúng đắn cho cộng đồng chính là “lá chắn” quan trọng nhất để mỗi người dân có thể đón Tết vui vẻ, an tâm và không trở thành nạn nhân của deepfake hay các hình thức lừa đảo trực tuyến.        

Theo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia năm 2025 với 60.000 người dùng trên cả nước, tỷ lệ người dùng từng bị lừa đảo trực tuyến là 0,18% (tức là cứ 555 người thì có một người đã bị lừa đảo). Mặc dù tỷ lệ này giảm 0,45% so với năm 2024, nhưng thiệt hại do lừa đảo trực tuyến gây ra năm 2025 vẫn lên tới hơn 6000 tỷ đồng.

Xem thêm:

Đăng Khoa