Thị trường tài sản số đang từng bước trở thành một cấu phần mới của hệ thống tài chính toàn cầu, thu hút sự tham gia ngày càng lớn của nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức. Tuy nhiên, song hành với tiềm năng tăng trưởng là những thách thức không nhỏ liên quan đến công nghệ, an ninh mạng, tính minh bạch và cơ chế giám sát.

Trong bối cảnh Việt Nam từng bước nghiên cứu khung pháp lý cho lĩnh vực này, việc nhận diện rõ các yêu cầu về vận hành an toàn, bảo vệ nhà đầu tư và xây dựng niềm tin thị trường được xem là yếu tố then chốt để tài sản số có thể phát triển một cách lành mạnh và bền vững.

Phóng viên Tạp chí An ninh mạng đã có cuộc trao đổi với ông Huỳnh Quốc Nam, Trưởng bộ phận Kinh doanh sàn OKX Global, xoay quanh chủ đề này.

- Ông có thể chia sẻ một chút về tình hình hoạt động của các sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam hiện nay cũng như cơ chế vận hành của các sàn này? Đồng thời, ông có lời khuyên nào dành cho những nhà đầu tư muốn tham gia thị trường tài sản mã hóa khi mà trong thời gian qua đã xảy ra không ít vụ “lùa gà” gây thiệt hại cho nhà đầu tư?

Ông Huỳnh Quốc Nam: Đối với thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam thì trước hết có thể thấy đây vẫn là một thị trường rất mới mẻ. Trong thời gian vừa qua, chúng ta cũng đã chứng kiến khá nhiều vụ lừa đảo liên quan đến tài sản mã hóa. Theo góc nhìn cá nhân của tôi, đối với thị trường tiền mã hóa, nhà đầu tư cần phải chuẩn bị và trang bị cho mình kiến thức một cách rất kỹ lưỡng.

Lý do là bởi vì thị trường tài sản mã hóa mang tính công nghệ rất cao, do đó nhà đầu tư cần có nền tảng kiến thức vững chắc. Bên cạnh đó, nhà đầu tư tuyệt đối không nên tin vào những lời khuyên đầu tư tràn lan trên mạng nếu những thông tin đó chưa được kiểm chứng rõ ràng.

Ngoài ra, nhà đầu tư cũng cần kiểm tra xem tài sản của mình khi được lưu trữ trên sàn giao dịch có được kiểm toán đầy đủ hay không, nhằm hạn chế rủi ro tài sản bị các sàn giao dịch sử dụng sai mục đích ở bên ngoài.

Một yếu tố rất quan trọng nữa đối với nhà đầu tư là phải luôn giữ sự tỉnh táo. Thị trường tiền mã hóa tồn tại rất nhiều cạm bẫy, đi kèm với đó là các chương trình khuyến mãi hấp dẫn và những cam kết về tỷ suất lợi nhuận rất cao. Trước những yếu tố này, nhà đầu tư thực sự cần phải tỉnh táo bởi thị trường này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nhà đầu tư cần hết sức cẩn trọng và cân nhắc thật kỹ trước khi đưa ra quyết định đầu tư.

- Nhà đầu tư làm thế nào có thể nhận biết được sàn giao dịch nào là hợp pháp và uy tín?

Hiện tại, để nhận biết một sàn giao dịch tiền mã hóa uy tín, nhà đầu tư có thể dựa vào một số dấu hiệu cơ bản. Thứ nhất là về vấn đề giấy phép, sàn giao dịch tiền mã hóa đó bắt buộc phải được cấp phép hoạt động tại quốc gia hoặc khu vực sở tại. Đây là một yếu tố vô cùng quan trọng.

Thứ hai, sàn giao dịch tiền mã hóa cần phải đảm bảo được tính thanh khoản cũng như vấn đề bảo chứng tài sản. Bảo chứng tài sản đóng vai trò rất quan trọng, bởi nó giúp nhà đầu tư đảm bảo rằng tài sản của mình không bị sàn giao dịch sử dụng sai mục đích khi chưa có sự đồng ý. Do đó, nhà đầu tư cần thường xuyên kiểm tra các báo cáo kiểm toán định kỳ được công bố bởi sàn giao dịch để theo dõi và xác minh tình trạng tài sản của mình.

Nhà đầu tư cần tỉnh táo và trang bị kiến thức khi tham gia thị trường tiền mã hóa (Ảnh minh họa do AI tạo ra)

- Làm thế nào để nhà đầu tư có thể theo dõi được tài sản mã hóa của mình trên sàn? Ví dụ như trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư có thể theo dõi thông qua tài khoản của công ty chứng khoán, vậy với thị trường tiền mã hóa thì nhà đầu tư cần theo dõi thông tin ở đâu?

Trong thị trường tiền mã hóa hiện nay, có một cơ chế gọi là Proof of Reserves, hay còn gọi là “Bảo chứng tài sản”. Cơ chế này cho phép nhà đầu tư kiểm tra xem tài sản của mình khi gửi trên sàn giao dịch có thực sự được bảo chứng đầy đủ hay không.

Ví dụ, nếu một nhà đầu tư gửi 1.000 USD lên sàn giao dịch, thì sàn sẽ có công cụ để nhà đầu tư kiểm tra xem số tiền này có được ghi nhận đầy đủ trên hệ thống hay không. Nếu trên hệ thống chỉ thể hiện 900 USD, trong khi nhà đầu tư đã nạp 1.000 USD, thì phần chênh lệch 100 USD đó là dấu hiệu cho thấy tài sản không được bảo chứng theo tỷ lệ 1:1 và có thể đã bị sử dụng vào mục đích khác.

Chính vì vậy, các sàn giao dịch tiền mã hóa nói chung, và sàn OKX nói riêng, đều triển khai chức năng bảo chứng tài sản để nhà đầu tư có thể kiểm chứng tài sản của mình bất kỳ lúc nào. Điều này nhằm đảm bảo rằng tài sản của nhà đầu tư luôn được giữ nguyên trên sàn và không bị sử dụng sai mục đích.

Các báo cáo bảo chứng tài sản này thường được công bố hàng tuần và được kiểm toán liên tục, qua đó giúp tạo dựng niềm tin để nhà đầu tư có thể an tâm hơn khi tham gia thị trường.

- Trong thời gian tới, khi Việt Nam tiến tới công nhận và hợp thức hóa tài sản số, theo ông thì sẽ có những vấn đề gì cần lưu ý?

Đối với các sàn giao dịch tài sản mã hóa trong thời gian tới, yếu tố công nghệ sẽ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Hiện nay, Việt Nam vẫn chưa có một sàn giao dịch tiền mã hóa chính thức nào, do đó vấn đề công nghệ cần được đặc biệt chú trọng.

Các sàn giao dịch phải đảm bảo hệ thống có thể vận hành ổn định, trơn tru 24/7 và 365 ngày trong năm mà không xảy ra gián đoạn. Đây là một yếu tố then chốt, vì chỉ cần hệ thống gặp sự cố cũng có thể ảnh hưởng rất lớn đến nhà đầu tư.

Yếu tố thứ hai là vấn đề nhân lực. Theo quan điểm cá nhân của tôi, các sàn giao dịch tại thị trường Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan an ninh mạng trong nước để cùng nhau đào tạo nguồn nhân lực chất lượng. Mục tiêu là xây dựng đội ngũ chuyên viên an ninh mạng đủ năng lực, giúp nhà đầu tư yên tâm hơn khi tham gia thị trường và hạn chế các hình thức lừa đảo trên môi trường trực tuyến.

Cuối cùng là vấn đề hệ sinh thái. Việc xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh cho thị trường tiền mã hóa tại Việt Nam là vô cùng cần thiết. Điều này bao gồm sự hợp tác với các đối tác như ngân hàng, cổng thanh toán, cũng như các dự án chất lượng, nhằm giúp thị trường tiền mã hóa vận hành trơn tru và bền vững hơn.

Ngoài ra, cần có một bộ tư liệu và các chương trình đào tạo dành cho nhà đầu tư, giúp họ hiểu rõ hơn về thị trường và tránh được những hình thức lừa đảo từ bên ngoài.

- Câu hỏi cuối cùng liên quan đến vấn đề nguồn nhân lực cho việc vận hành các công ty startup trong lĩnh vực tài sản tiền mã hóa. Theo ông, nguồn nhân lực hiện nay tại Việt Nam đã đáp ứng được nhu cầu hay chưa? Nếu chưa thì cần có những giải pháp và chính sách gì từ phía Nhà nước?

Hiện tại, tại Việt Nam cũng đã xuất hiện một số dự án blockchain, tuy nhiên số lượng vẫn còn khá hạn chế. Cá nhân tôi rất mong rằng trong tương lai sẽ có thêm nhiều dự án chất lượng và uy tín được triển khai.

Vấn đề nhân lực hiện nay là một trong những yếu tố rất quan trọng đối với sự phát triển của thị trường. Theo quan điểm cá nhân của tôi, chính quyền tại Việt Nam có thể phối hợp với các đơn vị quốc tế và các doanh nghiệp trong lĩnh vực tiền mã hóa, chẳng hạn như OKX hoặc Tether, để cùng xây dựng các chương trình đào tạo bài bản.

Thông qua sự hợp tác này, các doanh nghiệp có thể chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn về đào tạo chuyên môn, an ninh mạng và vận hành hệ thống, từ đó giúp Việt Nam xây dựng được đội ngũ nhân sự chất lượng cao, đáp ứng được nhu cầu phát triển của thị trường tài sản số trong tương lai.

- Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Xem thêm:

Đăng Khoa