Tuổi sinh viên là giai đoạn tiếp thu nền tảng kiến thức tốt nhất

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân - Giám đốc Trung tâm Huấn luyện, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an; Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân - Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia chia sẻ trong tọa đàm của chương trình Unitour.

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân - Giám đốc Trung tâm Huấn luyện, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an; Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân - Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia khẳng định, vai trò thanh niên trong mọi lĩnh vực đều là vai trò cốt yếu. Nhưng với lĩnh vực an ninh mạng, vai trò này càng quan trọng hơn. Sinh viên đang là lực lượng có điều kiện tiếp cận nhanh nhất với các công nghệ mới, có khả năng tiếp nhận tri thức thuận lợi nhất và đang ở trong giai đoạn học tập tích lũy nền tảng kiến thức quan trọng.

Ông cho biết, không gian mạng vốn  đã trở thành môi trường sống thực, nơi diễn ra mọi hoạt động của con người: kinh tế, xã hội, giao lưu tâm lý, tình cảm, tương tác, tiêu dùng và các hành vi dân sự khác.

“Chúng ta đều có một đời sống số. Và muốn đời sống số đó an toàn, lành mạnh, hiệu quả thì chúng ta phải có kiến thức, phải có kỹ năng”, ông nói. Trong đời sống thực, mỗi cá nhân đều phải tự trang bị năng lực bảo vệ mình. Trong đời sống số, điều đó càng trở nên cấp thiết.

Ông nhấn mạnh: sinh viên chính là thời điểm mỗi người có khả năng học nhiều nhất, tiếp thu hiệu quả nhất. Sau khi ra trường, con người có thể bổ sung kinh nghiệm, tích lũy thêm kỹ năng, nhưng nền tảng tri thức căn bản chính là giai đoạn sinh viên quyết định.

“Giai đoạn này các bạn không được phép lãng phí”, ông chia sẻ. Sinh viên phải dành tâm sức để trang bị kiến thức tốt nhất, bởi đó không chỉ là đầu tư cho tương lai cá nhân mà còn là sự chuẩn bị để đóng góp cho xã hội trong lĩnh vực an ninh mạng.

Cuộc thi Sinh viên An ninh mạng 2025 mở ra cơ hội nghề nghiệp tương lai

Chia sẻ về giá trị cụ thể cuộc thi Sinh viên An ninh mạng 2025 mang lại, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân nói rất rõ: điều đầu tiên cuộc thi hướng tới chính là các đội dự thi. Tuy số lượng đội thi và thí sinh thực sự vào vòng trong có thể rất ít, nhưng chính họ là những người được trải nghiệm trực tiếp với áp lực thử thách.

“Thi là thử thách. Khi vượt qua thử thách thì chính là các bạn bước lên một nấc thang mới”, ông nói. Sinh viên vượt qua kỳ thi này có thể xem như đã tích lũy được nền tảng và kỹ năng cần thiết, tương đương một bước có thể “tốt nghiệp sớm” trong lĩnh vực nghề nghiệp an ninh mạng. Và với năng lực đó, các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức bên ngoài sẵn sàng tiếp cận và tuyển dụng ngay.

Tuy số lượng người thi nhỏ, nhưng tác động mang lại không chỉ dành cho nhóm dự thi. Rất nhiều sinh viên ngoài cuộc thi, những người biết về cuộc thi, theo dõi cuộc thi cũng nhận thức được rằng, an ninh mạng hiện nay không còn là một câu chuyện kỹ thuật đơn thuần.

Hiện nay mọi doanh nghiệp đều nói về mô hình kinh doanh lấy dữ liệu làm trung tâm. Dữ liệu là nguyên liệu đầu vào của nền kinh tế số. Dữ liệu là nguyên liệu chiến lược. Trong dữ liệu, dữ liệu cá nhân là loại dữ liệu đặc biệt quan trọng.

Ông dẫn lại nguyên bản lịch sử: Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền năm 1948 đã đề cập tới quyền riêng tư như một quyền cơ bản. Nhưng cùng với sự phát triển công nghệ và sự bùng nổ của đời sống số, dữ liệu cá nhân vốn ban đầu chỉ được xem như một quyền phái sinh nhưng nay đang ngày càng trở thành một quyền độc lập.

Mỗi cá nhân ngày nay đều tích lũy lượng lớn dữ liệu cá nhân trong mọi giao dịch hàng ngày: mua bán, đặt vé máy bay, đặt chỗ, thanh toán, dịch vụ online. Và dữ liệu đó lan tỏa khắp thế giới thông qua không gian mạng.

Không phải ngẫu nhiên luật bảo vệ dữ liệu cá nhân được ban hành, từ ngày 1/1/2026, chỉ còn 2 tháng nữa luật sẽ chính thức có hiệu lực. Khi đó, rất nhiều dịch vụ mới, công việc mới, ngành nghề mới sẽ hình thành xoay quanh việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Mọi doanh nghiệp đều phải có bộ phận bảo vệ dữ liệu cá nhân, và để làm được nhiệm vụ đó, nhân lực phải có kiến thức pháp lý và kỹ thuật song hành. Đây chính là cơ hội nghề nghiệp rất lớn đối với sinh viên, đặc biệt là sinh viên an ninh mạng.

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân khẳng định: an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là pháp lý, là tuân thủ quy trình trong cơ quan, tổ chức; là truyền thông nâng cao nhận thức xã hội; và còn là cả yếu tố tâm lý xã hội.

Khi an ninh mạng là tổng hòa của tất cả các yếu tố trên, thì rõ ràng cần có sự tham gia rộng rãi của mọi ngành, mọi lĩnh vực, mọi lứa tuổi, và tất cả mọi người. Không có một lực lượng đơn lẻ nào có thể giải quyết mọi vấn đề an ninh mạng.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của truyền thông: toàn xã hội chỉ cần có nhận thức cơ bản đúng thì có thể giảm tới 95% nguy cơ. Đây là yếu tố then chốt giúp phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro lừa đảo, tấn công mạng và việc lợi dụng công nghệ để gây hại.

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân gửi tới sinh viên ba từ khóa đơn giản nhưng mang ý nghĩa cốt lõi: Niềm tin - Cảnh giác - Kiểm tra.

Ông nhấn mạnh: phải giữ niềm tin khi sử dụng mạng, vì nếu mất niềm tin sẽ rất nguy hiểm. Nhưng song hành với niềm tin phải là cảnh giác. Và cuối cùng là kiểm tra - để mọi hành động trong không gian mạng đều được chủ động, xác minh, và có kỷ luật.

Cuộc chiến bảo vệ không gian mạng không còn là nhiệm vụ của riêng lực lượng kỹ sư hay chuyên gia bảo mật, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Trong bối cảnh dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, lực lượng sinh viên - với lợi thế tiếp cận tri thức và công nghệ - đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vai trò và năng lực trong lĩnh vực an ninh mạng. Như thông điệp mà Đại tá Nguyễn Hồng Quân gửi gắm, để bước vào môi trường số an toàn và chủ động, mỗi người trẻ cần giữ Niềm tin, luôn Cảnh giác và biết Kiểm tra. Đây vừa là nền tảng bảo vệ chính mình, vừa là đóng góp trực tiếp cho nỗ lực bảo vệ môi trường số an toàn, lành mạnh cho xã hội.

Thu Uyên