 |
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Công văn 3276 yêu cầu các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán chấn chỉnh toàn diện hoạt động thanh toán trong bối cảnh các hành vi gian lận, lừa đảo và thanh toán bất hợp pháp qua tài khoản, thẻ ngân hàng, ví điện tử có xu hướng gia tăng và ngày càng tinh vi.
Theo NHNN, các đơn vị cần quán triệt, tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến mở và sử dụng tài khoản thanh toán, hoạt động thẻ ngân hàng, ví điện tử; đồng thời đảm bảo an ninh, an toàn, bảo mật trong cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến. Việc kiểm soát chặt chẽ từ khâu cung ứng dịch vụ được xem là tuyến phòng thủ đầu tiên nhằm hạn chế rủi ro phát sinh.
Đáng chú ý, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm quy định về kiểm tra, kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của lệnh thanh toán. Trong đó, thông tin về số hiệu và tên tài khoản thanh toán của khách hàng phải được thể hiện đầy đủ, chính xác trên chứng từ nhằm hạn chế tình trạng giả mạo, nhầm lẫn hoặc lợi dụng sơ hở để thực hiện hành vi gian lận.
Song song với đó, cơ quan quản lý yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình nội bộ liên quan đến việc phát triển và quản lý các đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT). Các tổ chức phải đảm bảo thực hiện đầy đủ quy trình nhận biết, xác minh thông tin ĐVCNTT, bao gồm loại hình kinh doanh, giấy tờ pháp lý, thông tin định danh và người đại diện hợp pháp. Dữ liệu này cần được cập nhật thường xuyên nhằm phục vụ công tác quản lý và giám sát.
Một nội dung quan trọng khác là việc phân loại ĐVCNTT theo mức độ rủi ro. Trên cơ sở đó, các tổ chức cần tăng cường theo dõi, kiểm tra và áp dụng biện pháp quản lý phù hợp đối với từng nhóm đối tượng. NHNN cũng yêu cầu cập nhật thường xuyên bộ tiêu chí nhận diện các dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo dựa trên dữ liệu thực tế trong quá trình vận hành hệ thống thanh toán.
Các trường hợp có dấu hiệu vi phạm phải được tổng hợp, báo cáo đầy đủ lên Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO). Đồng thời, các đơn vị cần chủ động đối chiếu, xác minh thông tin trong hệ thống này để kịp thời phát hiện các chủ thể nằm trong danh sách cảnh báo và có biện pháp xử lý phù hợp.
NHNN cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường giám sát giao dịch trên toàn hệ thống, bao gồm cả giao dịch tại quầy, trên nền tảng ngân hàng số và qua các đơn vị chấp nhận thanh toán. Việc phát hiện sớm các giao dịch bất thường, đáng ngờ sẽ giúp ngăn chặn kịp thời các hành vi như thanh toán khống, chuyển tiền trái phép, lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật và quản trị rủi ro, công tác truyền thông tới khách hàng cũng được đặt ra như một nhiệm vụ quan trọng. Các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán được yêu cầu tăng cường cảnh báo về các phương thức, thủ đoạn gian lận phổ biến; hướng dẫn khách hàng bảo mật thông tin cá nhân, tránh bị lộ lọt dữ liệu khi giao dịch trực tuyến.
Đặc biệt, NHNN nhấn mạnh việc nghiêm cấm các hành vi cho thuê, cho mượn, mua bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng, ví điện tử hoặc sử dụng các phương tiện này để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật như rửa tiền, lừa đảo hay tài trợ các hoạt động bất hợp pháp.
Động thái siết chặt quản lý lần này cho thấy cơ quan điều hành đang gia tăng kiểm soát đối với lĩnh vực thanh toán số - khu vực có tốc độ phát triển nhanh nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện quy trình, nâng cao giám sát đến tăng cường nhận thức người dùng được kỳ vọng sẽ góp phần bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và củng cố niềm tin vào các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.
Thu Hương
Bình luận