Chặn đứng hàng loạt tin độc hại

Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống xã hội. Tại Việt Nam, hàng chục triệu người sử dụng Internet và mạng xã hội mỗi ngày để cập nhật thông tin, trao đổi quan điểm và kết nối cộng đồng. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích to lớn, môi trường số cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị lợi dụng để lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc hoặc kích động dư luận.

Đặc biệt, mỗi khi đất nước bước vào những sự kiện chính trị quan trọng, không gian mạng thường trở thành mục tiêu mà các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị tìm cách khai thác để phát tán tin giả, gây hoang mang xã hội và làm suy giảm niềm tin của người dân.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, các chiến dịch tung tin sai lệch trên không gian mạng ngày càng tinh vi và có tổ chức. Không chỉ đơn thuần là những bài viết cá nhân, nhiều nội dung xuyên tạc được lan truyền thông qua các mạng lưới tài khoản ảo, hội nhóm kín hoặc các kênh truyền thông phi chính thống.

Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao A05 (Cục A05) và PA05 đóng vai trò như một “lá chắn thép” bảo vệ sự trong sạch của môi trường thông tin trước và trong Ngày hội non sông.

Trong giai đoạn chuẩn bị Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, một số đối tượng đã lợi dụng mạng xã hội để đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng về công tác nhân sự, bóp méo quy trình bầu cử hoặc suy diễn tiêu cực về lý lịch và phẩm chất của các cá nhân trong danh sách dự kiến ứng cử. Thậm chí, có trường hợp sử dụng công nghệ cắt ghép hình ảnh, video hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tạo ra các nội dung giả mạo nhằm lan truyền thông tin sai lệch.

Trước tình hình đó, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) cùng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) tại các địa phương đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ và kỹ thuật để giám sát, phân tích và phát hiện sớm các nguồn phát tán thông tin sai sự thật trên không gian mạng. Thông qua hệ thống theo dõi dữ liệu và các công cụ phân tích chuyên sâu, nhiều nội dung xuyên tạc đã được phát hiện ngay từ khi mới xuất hiện.

Tại nhiều địa phương, lực lượng công an đã kịp thời xác minh và xử lý các trường hợp cá nhân sử dụng mạng xã hội để đăng tải thông tin sai lệch liên quan đến công tác bầu cử. Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, lực lượng PA05 các địa phương đã xử lý hàng loạt vụ việc.

Điển hình, ngày 10/3, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng PA05 - Công an tỉnh Ninh Bình đã phát hiện một tài khoản Facebook đăng tải nội dung sai sự thật, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức và danh dự cá nhân, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự liên quan đến công tác bầu cử.

Qua xác minh, cơ quan Công an đã làm việc với ông M.H.T. Sau khi được tuyên truyền, giải thích quy định pháp luật, ông T. thừa nhận hành vi vi phạm, cam kết gỡ bỏ nội dung sai phạm và không tái phạm. Hiện cơ quan chức năng đang tiếp tục củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định.

Tại Lâm Đồng, lực lượng Công an cũng phát hiện hai trường hợp gồm N.Đ.T (SN 1969, trú tại phường 3 Bảo Lộc) và N.L (SN 1984, trú tại xã Hòa Bắc) có hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật liên quan đến công tác bầu cử.

Công an xã Hoà Bắc - Lâm Đồng làm việc với 2 trường hợp về hành vi đăng tải thông tin sai sự thật trên không gian mạng

Qua làm việc, N.Đ.T thừa nhận sử dụng tài khoản Facebook cá nhân tham gia một nhóm mạng xã hội và đăng tải thông tin sai sự thật. Trong khi đó, N.L sử dụng tài khoản Facebook cá nhân để đăng nội dung xúc phạm ứng cử viên đại biểu Quốc hội, đồng thời nhiều lần chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng về công tác nhân sự.

Sau khi được lực lượng Công an giải thích các quy định pháp luật, cả hai đã nhận thức rõ hành vi vi phạm, gỡ bỏ toàn bộ nội dung sai phạm và viết cam kết không tái diễn. Công an tỉnh Lâm Đồng hiện đang tiếp tục củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định.

Tại TP Đà Nẵng, ngày 14/3, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp Công an xã Điện Bàn Tây mời làm việc với bà T.T.L về hành vi đăng tải bình luận tiêu cực liên quan đến công tác bầu cử trên Facebook. Qua làm việc, bà L thừa nhận do thiếu hiểu biết pháp luật nên đăng tải nội dung chưa phù hợp, vô tình tiếp tay cho các trang mạng lan truyền thông tin sai lệch. Sau khi được nhắc nhở, bà đã tự giác gỡ bỏ nội dung và cam kết không tái phạm.

Theo đại diện Cục A05, một số đối tượng đã lợi dụng không gian mạng để tung tin sai lệch liên quan đến công tác nhân sự phục vụ bầu cử, xuyên tạc tiêu chuẩn, điều kiện của người ứng cử hoặc bịa đặt, suy diễn tiêu cực về lý lịch, phẩm chất của một số cá nhân trong danh sách dự kiến ứng cử.

Đáng chú ý, một số trường hợp còn sử dụng công nghệ AI để cắt ghép hình ảnh, âm thanh, tạo video giả nhằm lan truyền thông tin sai lệch, gây nhiễu loạn môi trường thông tin và tác động tiêu cực đến dư luận xã hội.

Chung tay bảo vệ môi trường thông tin mạng "sạch và an toàn"

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sự kiện chính trị quan trọng của đất nước; là dịp để cử tri cả nước phát huy quyền làm chủ, trực tiếp lựa chọn những đại biểu xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.

Tuy nhiên, mỗi khi đất nước bước vào các sự kiện chính trị trọng đại, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị thường gia tăng hoạt động chống phá trên không gian mạng. Các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn như tung tin sai sự thật, bóp méo quy trình bầu cử, cắt ghép hình ảnh, video hoặc lợi dụng danh nghĩa “tự do ngôn luận” để phát tán thông tin xuyên tạc.

Không gian mạng vì thế trở thành một “mặt trận mềm” trong chiến lược “diễn biến hòa bình”, nơi các đối tượng tìm cách gây hoài nghi trong xã hội, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính trị.

Để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, an toàn và đúng pháp luật, bên cạnh sự nỗ lực của các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng an ninh mạng, mỗi người dân cũng cần nâng cao ý thức khi tham gia môi trường số.

Việc kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, không tiếp tay lan truyền tin giả và chủ động báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện thông tin sai lệch chính là những hành động thiết thực góp phần xây dựng một môi trường thông tin lành mạnh.

Khi lực lượng chuyên trách như Cục A05 và các phòng PA05 phát huy vai trò nòng cốt, kết hợp với sự chung tay của toàn xã hội, không gian mạng sẽ trở thành một “phòng tuyến vững chắc”, góp phần bảo vệ sự trong sạch của môi trường bầu cử và củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị.

Trước ngày 15/3, Cục A05 đã có nhiều khuyến cáo với người dân cần thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, đặc biệt đối với các vấn đề chính trị - xã hội quan trọng như công tác bầu cử.

Người dân nên theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống, kiểm chứng kỹ trước khi đăng tải hoặc chia sẻ. Khi phát hiện thông tin có dấu hiệu xuyên tạc, kích động hoặc sai sự thật, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xác minh, xử lý.

Việc xây dựng một môi trường thông tin lành mạnh trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân. Khi mỗi công dân trở thành một “người gác cổng thông tin”, góp phần ngăn chặn tin giả và thông tin sai lệch, cuộc bầu cử sẽ diễn ra dân chủ, an toàn và thực sự là ngày hội của toàn dân.

Theo quy định tại Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội có thể bị xử phạt hành chính từ 10 đến 20 triệu đồng; trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Sỹ Đồng