Hơn 45.000 hạ tầng mạng độc hại bị vô hiệu hóa trong chiến dịch an ninh mạng quốc tế Synergia III. Ảnh minh hoạ.

Cú đấm thép vào hạ tầng tội phạm mạng

Chiến dịch mang tên Synergia III được triển khai từ ngày 18/7/2025 đến 31/1/2026, với sự tham gia của lực lượng thực thi pháp luật từ 72 quốc gia và vùng lãnh thổ. Kết quả ban đầu cho thấy 94 đối tượng đã bị bắt giữ, trong khi 110 cá nhân khác vẫn đang nằm trong diện điều tra.

Theo INTERPOL, trong suốt quá trình triển khai chiến dịch, tổ chức này đã chuyển hóa dữ liệu thu thập được thành thông tin tình báo có khả năng thực thi, đồng thời hỗ trợ hợp tác xuyên biên giới và cung cấp hỗ trợ tác chiến cho các cơ quan thực thi pháp luật tại các quốc gia thành viên.

Các cuộc điều tra ban đầu đã dẫn đến nhiều hoạt động phối hợp giữa lực lượng chức năng các nước, bao gồm khám xét các địa điểm nghi vấn và triệt phá các hoạt động mạng độc hại. Tổng cộng 212 thiết bị điện tử và máy chủ đã bị thu giữ trong chiến dịch.

Dù nhiều cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục được triển khai, báo cáo sơ bộ từ các quốc gia thành viên đã phác họa nên một bức tranh đa dạng và phức tạp về thủ đoạn của tội phạm mạng trong giai đoạn hiện nay. 

Tại Macao, lực lượng chức năng đã xác định hơn 33.000 website lừa đảo núp bóng các sòng bạc ảo hoặc mạo danh cổng thông tin chính thức của ngân hàng, chính phủ và các dịch vụ thanh toán. Nạn nhân bị dụ nạp tiền vào các trang web này hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân và dữ liệu thẻ tín dụng.

Ở Togo, cảnh sát đã bắt giữ 10 nghi phạm điều hành một đường dây lừa đảo từ khu dân cư. Một số đối tượng chuyên thực hiện các hành vi tấn công kỹ thuật như chiếm quyền tài khoản mạng xã hội, trong khi những kẻ khác thực hiện các hình thức kỹ nghệ xã hội (social engineering) như lừa đảo tình cảm (romance scam) và tống tiền bằng ảnh nóng (sextortion). Sau khi chiếm quyền tài khoản, các đối tượng tiếp cận bạn bè của nạn nhân, giả danh chủ tài khoản để tạo mối quan hệ tình cảm giả hoặc lừa người quen chuyển tiền.

Tại Bangladesh, cảnh sát đã bắt giữ 40 nghi phạm và thu giữ 134 thiết bị điện tử liên quan đến nhiều hình thức tội phạm mạng, bao gồm lừa đảo vay tiền, lừa đảo tuyển dụng, đánh cắp danh tính và gian lận thẻ tín dụng.

Ông Neal Jetton, Giám đốc Cục Phòng chống tội phạm mạng của INTERPOL, cho biết tội phạm mạng đang ngày càng tinh vi và gây thiệt hại lớn hơn.

“Tội phạm mạng trong năm 2026 tinh vi và có sức hủy diệt lớn hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, Chiến dịch Synergia III là minh chứng rõ ràng cho những gì hợp tác toàn cầu có thể đạt được. INTERPOL sẽ tiếp tục đứng ở tuyến đầu của cuộc chiến này, kết nối các cơ quan thực thi pháp luật và chuyên gia từ các hãng bảo mật nhằm triệt phá các mạng lưới tội phạm, ngăn chặn các mối đe dọa mới nổi và bảo vệ nạn nhân trên toàn thế giới”, ông nói.

Trong chiến dịch này, INTERPOL cũng phối hợp chặt chẽ với các đối tác trong khu vực tư nhân như Group-IB, Trend Micro và S2W. Việc khối doanh nghiệp bảo mật trực tiếp tham gia truy vết tội phạm và định vị các máy chủ độc hại đã minh chứng cho hiệu quả của mô hình phối hợp công - tư. Khi quyền lực pháp lý được cộng hưởng với nguồn dữ liệu khổng lồ và công nghệ phân tích từ các doanh nghiệp, khả năng phản ứng trước các mối đe dọa mạng xuyên quốc gia sẽ trở nên nhanh chóng và chính xác hơn.

Chia sẻ dữ liệu - “lá chắn” mới trước mạng lưới tội phạm mạng toàn cầu

Nhìn từ danh sách 72 quốc gia tham gia, có thể thấy một xu hướng tất yếu: An ninh mạng không còn là chuyện riêng của một quốc gia. Sự góp mặt của các quốc gia Đông Nam Á như Singapore, Malaysia hay Philippines trong chiến dịch này cho thấy họ đã sẵn sàng mở cửa dữ liệu để nhận lấy sự bảo vệ chung.

Đối với Việt Nam, dù chưa nằm trong danh sách các quốc gia tham gia trực tiếp vào giai đoạn này của Chiến dịch Synergia III, nhưng thực tế, những thủ đoạn tội phạm bị INTERPOL phanh phui lại có sự tương đồng đáng báo động với tình hình an ninh mạng trong nước thời gian qua. Các kịch bản như giả mạo website chính phủ, ngân hàng, lừa đảo việc làm hay tống tiền bằng ảnh nóng vốn không còn xa lạ với người dùng Internet tại Việt Nam.

Sự thành công của Synergia III cho thấy một thực tế khách quan: Sức mạnh của lực lượng thực thi pháp luật không chỉ nằm ở công cụ tác chiến, mà nằm ở hành lang chia sẻ dữ liệu. Chúng ta không thể chống lại những "siêu mạng lưới" tội phạm bằng những "ốc đảo" thông tin cô lập. Việc sớm tham gia sâu hơn vào các cơ chế điều phối như Synergia III sẽ giúp Việt Nam không chỉ tiếp cận được nguồn tin tình báo sớm mà còn xây dựng được "hàng rào bảo mật" từ xa, ngăn chặn các mối đe dọa ngay từ khi chúng chưa chạm tới biên giới số quốc gia.

Lệ Thanh