Trong tổng thể 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp được đề ra, lực lượng Bộ Công an được giao giữ vai trò đặc biệt quan trọng, xuyên suốt nhiều lĩnh vực từ hoàn thiện thể chế, tăng cường thực thi pháp luật, phát triển công nghệ, đến hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực phòng chống tội phạm. Những nhiệm vụ này không chỉ mang tính nền tảng mà còn trực tiếp quyết định hiệu quả thực thi Chương trình trong thực tiễn.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, siết chặt xử lý hành vi xâm hại trẻ em

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Công an là tham mưu xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Cụ thể, Bộ được giao chủ trì nội luật hóa các quy định về hành vi xâm hại tình dục trẻ em và tán phát hình ảnh xâm hại trẻ em trên không gian mạng theo khuyến nghị của Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng. Nhiệm vụ này nhằm đảm bảo pháp luật Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, đồng thời tăng cường khả năng xử lý các hành vi vi phạm trong môi trường số vốn ngày càng phức tạp.

Không dừng lại ở đó, Bộ còn phải xây dựng các quy định thống nhất về thủ tục và thực thi pháp luật, phù hợp với Công ước, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để hình thành lực lượng hoặc đầu mối liên lạc 24/7 phục vụ điều tra tội phạm xâm hại trẻ em. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao khả năng phản ứng nhanh và phối hợp quốc tế trong các vụ việc xuyên biên giới.

Bên cạnh đó, Bộ cũng được giao chủ trì xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng (sửa đổi năm 2025), trong đó tập trung vào các quy định về xác thực tài khoản người dùng và quản lý trẻ em trên nền tảng mạng xã hội. Điều này góp phần tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho việc kiểm soát, phòng ngừa các nguy cơ đối với trẻ em trên không gian mạng.

Thúc đẩy các giải pháp công nghệ để bảo vệ trẻ em

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, Bộ Công an được giao vai trò thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và phổ cập các giải pháp an ninh mạng phục vụ bảo vệ trẻ em.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là đề xuất các chương trình, cơ chế nhằm thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam làm chủ công nghệ, phát triển các giải pháp hỗ trợ quản lý hoạt động của trẻ em trên môi trường mạng. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực tự chủ công nghệ mà còn tạo ra các sản phẩm phù hợp với đặc thù văn hóa, xã hội trong nước.

Bộ cũng có trách nhiệm khuyến khích doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet triển khai các gói dịch vụ, sản phẩm hỗ trợ bảo vệ trẻ em, thậm chí miễn phí hoặc ưu đãi nhằm tăng khả năng tiếp cận của người dân.

Đặc biệt, Bộ Công an chủ trì xây dựng nền tảng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng - một hệ sinh thái gồm các ứng dụng số đã được thẩm định, đảm bảo an toàn, lành mạnh. Đây sẽ là “không gian số an toàn” dành riêng cho trẻ em Việt Nam, góp phần định hướng nội dung và hành vi sử dụng Internet của trẻ.

Ngoài ra, Bộ còn nghiên cứu phát triển các giao thức kỹ thuật phục vụ xác thực tài khoản người dùng và các giải pháp nhận diện nạn nhân, nghi phạm trong các vụ việc xâm hại trẻ em thông qua dữ liệu hình ảnh, video. Đây là bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ vào công tác điều tra, phòng chống tội phạm.

Tăng cường quản lý nhà nước, yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ

Một điểm nhấn đáng chú ý là vai trò của Bộ Công an trong việc thiết lập cơ chế quản lý và buộc các doanh nghiệp, nền tảng công nghệ phải nâng cao trách nhiệm bảo vệ trẻ em.

Theo đó, Bộ sẽ thiết lập cơ chế yêu cầu các nền tảng xuyên biên giới xóa bỏ hoàn toàn thông tin xâm hại trẻ em, đồng thời cung cấp dữ liệu người dùng phục vụ điều tra khi có yêu cầu hợp pháp. Việc theo dõi, đánh giá mức độ tuân thủ của các nền tảng cũng được đặt ra nhằm đảm bảo tính ràng buộc.

Bộ cũng chỉ đạo việc xác thực tài khoản người dùng thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, áp dụng cho các lĩnh vực từ viễn thông, Internet đến tài chính, thương mại điện tử. Đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu tình trạng ẩn danh - một trong những nguyên nhân khiến tội phạm mạng gia tăng.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet và công cụ tìm kiếm sẽ phải triển khai các biện pháp ngăn chặn trẻ em tiếp cận nội dung độc hại, trong đó có việc kích hoạt mặc định chế độ “tìm kiếm an toàn”.

Đối với mạng xã hội, Bộ yêu cầu phải có cơ chế xác thực tài khoản, xây dựng chế độ riêng cho người dưới 16 tuổi và chủ động lọc nội dung không phù hợp. Những yêu cầu này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường mạng lành mạnh hơn cho trẻ em.

Hiện đại hóa hệ thống, đẩy mạnh truyền thông để nâng cao nhận thức xã hội

Trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ, Bộ Công an đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cấp các hệ thống phục vụ bảo vệ trẻ em.

Bộ được giao nâng cấp “Mạng lưới ứng cứu, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng”, nhằm đa dạng hóa các kênh tiếp nhận thông tin, tăng khả năng phối hợp xử lý giữa các cơ quan. Đồng thời, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về cơ sở dữ liệu liên quan đến tài liệu xâm hại trẻ em (CSAM) để áp dụng phù hợp tại Việt Nam.

Ngoài ra, Bộ còn tham gia vào việc phát triển hệ thống trợ lý ảo “Người đồng hành số” - một công cụ hỗ trợ trẻ em nhận diện nguy cơ, học kỹ năng an toàn và gửi tin báo khi cần thiết.

Không chỉ dừng lại ở khía cạnh kỹ thuật và pháp lý, Bộ Công an còn được giao nhiệm vụ chủ trì nhiều hoạt động truyền thông quy mô lớn.

Trong đó, đáng chú ý là việc thành lập Tiểu ban truyền thông để điều phối các hoạt động tuyên truyền trên phạm vi toàn quốc. Bộ cũng trực tiếp triển khai chương trình “Không một mình” hàng năm, nhằm nâng cao nhận thức xã hội và huy động sự tham gia của gia đình, nhà trường, cộng đồng.

Đặc biệt, Bộ sẽ phối hợp với các tổ chức, cá nhân có ảnh hưởng trên mạng xã hội để lan tỏa thông điệp bảo vệ trẻ em, tạo ra các nội dung truyền thông phù hợp với giới trẻ.

Nâng cao năng lực lực lượng chuyên trách,  mở rộng hợp tác quốc tế

Một trong những nhiệm vụ cốt lõi của Bộ Công an là nâng cao năng lực cho lực lượng chuyên trách trong phòng chống tội phạm xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.

Bộ sẽ tổ chức đào tạo, tập huấn thường xuyên cho điều tra viên, trinh sát, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để nâng cao kỹ năng xử lý các vụ án có yếu tố xuyên biên giới.

Song song đó, lực lượng chức năng sẽ chủ động áp dụng các biện pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa.

Chương trình cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương. Bộ Công an được giao kiện toàn “Mạng lưới ứng cứu, bảo vệ trẻ em”, đồng thời xây dựng hệ thống đầu mối thường trực trên toàn quốc.

Ở cấp độ quốc tế, Bộ tiếp tục đóng vai trò đầu mối trong hợp tác với các tổ chức như INTERPOL, ASEANAPOL, UNODC, đảm bảo xử lý hiệu quả các vụ việc liên quan đến tội phạm xuyên quốc gia.

Ngoài ra, Bộ còn tham gia vận động nguồn lực quốc tế, xây dựng báo cáo quốc gia và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em trong môi trường số.

Cuối cùng, Bộ Công an chịu trách nhiệm tổ chức kiểm tra liên ngành, đánh giá việc triển khai Chương trình, đồng thời thực hiện sơ kết, tổng kết định kỳ.

Bộ cũng nghiên cứu đề xuất các hình thức khen thưởng, vinh danh những cá nhân, tổ chức có đóng góp nổi bật, qua đó tạo động lực thúc đẩy toàn xã hội tham gia bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Với việc được giao hàng loạt nhiệm vụ trải dài trên nhiều lĩnh vực, Bộ Công an không chỉ là lực lượng thực thi mà còn đóng vai trò điều phối, kết nối và dẫn dắt trong triển khai Chương trình. Qua đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, giúp trẻ em Việt Nam phát triển toàn diện và trở thành những công dân số trong tương lai.

Lệ Thanh