Trong giai đoạn 2021-2025, các đơn vị BĐBP đã chủ trì, phối hợp với lực lượng Công an các cấp triệt phá thành công 51 chuyên án về mua bán người, bắt 189 đối tượng phạm tội mua bán người; giải cứu, tiếp nhận, sàng lọc, xác định 197 nạn nhân; khởi tố 48 vụ/178 đối tượng.

Trong những năm gần đây, Internet và điện thoại thông minh đã xâm nhập sâu vào đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số nơi vùng sâu, vùng xa, mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng mở ra không gian cho tội phạm công nghệ cao hoạt động. Tình trạng này xuất hiện rõ rệt ở các khu vực biên giới, nơi địa hình phức tạp, trình độ tiếp cận pháp luật - công nghệ của người dân còn hạn chế, khiến việc nhận diện thủ đoạn gian lận, lừa đảo trực tuyến, chiếm đoạt tài sản gặp nhiều khó khăn. 

Các loại tội phạm công nghệ cao hiện nay rất đa dạng, từ lừa đảo trực tuyến qua mạng xã hội, website giả mạo, ứng dụng tuyển dụng “việc nhẹ lương cao”, đến các mô hình lừa đảo đầu tư ảo, cho vay tín dụng đen qua ứng dụng số, giả danh cán bộ, thậm chí hình thức xuyên quốc gia lợi dụng vị trí vùng biên giới để che giấu dấu vết. Tội phạm này thường sử dụng mạng máy tính, thiết bị di động, mã độc và công cụ kỹ thuật số để đánh cắp thông tin, chiếm đoạt tài sản hoặc dụ người dân tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật. 

Đặc thù khu vực biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số tạo ra những “điểm yếu” dễ bị khai thác: hạ tầng số chưa đồng bộ, thiếu đơn vị hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ, kiến thức sử dụng công nghệ và nhận diện rủi ro hạn chế, cùng với khoảng cách địa lý khiến việc tiếp cận các dịch vụ cảnh báo, tư vấn và hỗ trợ pháp lý trở nên chậm trễ hơn so với trung tâm. Điều này khiến những người ở khu vực này dễ trở thành mục tiêu của kẻ xấu khi bị dụ dỗ qua các lời mời việc làm không rõ ràng, vay vốn nhanh hay đầu tư trên nền tảng ảo.

Trước thực tế đó, giải pháp không chỉ đơn thuần là truy bắt tội phạm sau khi sự việc xảy ra, mà cần tiếp cận đa chiều. Công tác tuyên truyền pháp luật và kỹ năng số phải được tăng cường ngay từ cơ sở, giúp người dân nâng cao khả năng tự bảo vệ trước các chiêu trò tinh vi. Đồng thời, lực lượng chức năng cần phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, ngân hàng, nhà mạng để phát hiện sớm các hành vi đáng ngờ, vô hiệu hóa trang web/ứng dụng giả mạo và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.

Ngoài ra, việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, đường dây nóng hỗ trợ cộng đồng và đào tạo đội ngũ cán bộ phục vụ tại chỗ sẽ là “lá chắn” quan trọng, nhất là ở những nơi xa trung tâm. Mô hình kết hợp giữa tuyên truyền, giám sát kỹ thuật, phối hợp quốc tế và phát triển hạ tầng số sẽ không chỉ hạn chế tội phạm công nghệ cao mà còn giúp đồng bào dân tộc thiểu số an tâm hơn khi bước vào kỷ nguyên số hóa sâu rộng.

Thanh Huyền (tổng hợp)