Bên lề Hội thảo và Triển lãm Internet Day diễn ra mới đây, Tạp chí An ninh mạng Việt Nam đã có cuộc trao đổi với ông Lê Hoài Nam, Phó Giám đốc Công ty TNHH Viettel IDC, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Điện toán đám mây và Trung tâm dữ liệu Việt Nam (VNCDC), về các thách thức, giải pháp và vai trò của doanh nghiệp công nghệ trong việc xây dựng một môi trường số an toàn, tin cậy và bền vững.

Theo ông Lê Hoài Nam, an toàn trên không gian số không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là câu chuyện về tư duy, trách nhiệm và cách thức ứng xử của cả nhà phát triển công nghệ, doanh nghiệp lẫn người dùng. Khi các hoạt động trên Internet ngày càng gắn chặt với đời sống xã hội, việc xây dựng các nền tảng số tích hợp, có khả năng kiểm soát rủi ro và đảm bảo độ tin cậy trở thành yêu cầu bắt buộc.

Trong cuộc trao đổi dưới đây, ông Lê Hoài Nam phân tích thách thức nổi bật hiện nay, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm hướng tới một không gian số an toàn, minh bạch và hiệu quả hơn cho cộng đồng.

- Gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) được nhắc đến rất nhiều với những tác động mạnh mẽ tới đời sống xã hội. Bên cạnh các mặt tích cực, AI cũng đặt ra không ít thách thức, đặc biệt trong môi trường số. Theo ông, AI đang ảnh hưởng như thế nào đến vấn đề an toàn của các nền tảng số và dịch vụ số?

Ông Lê Hoài Nam: Hiện nay hầu hết các hoạt động của chúng ta đều dựa trên các nền tảng số và dịch vụ số. Chính vì vậy, việc sử dụng các nền tảng này một cách hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm đang đặt ra thách thức rất lớn đối với mỗi cá nhân, mỗi tổ chức cũng như toàn xã hội. Sự kiện Internet Day năm nay tập trung vào vấn đề an toàn trên không gian mạng, không gian Internet, và theo tôi, đây là một diễn đàn khá đầy đủ khi kêu gọi sự minh bạch thông tin, sử dụng dữ liệu an toàn và đảm bảo độ tin cậy cao trong môi trường mạng.

Lời kêu gọi này không chỉ dành cho các nhà cung cấp dịch vụ, các nhà phát triển công nghệ mà còn hướng tới người dùng và các cộng đồng, nhằm cùng nhau xây dựng một môi trường số an toàn. Đặc biệt, trong bối cảnh AI phát triển rất nhanh, tác động của nó là vô cùng lớn. Chúng ta đều thấy AI tạo ra nhiều sản phẩm với nội dung phong phú, đa dạng, tuy nhiên độ tin cậy của những nội dung này lại là vấn đề rất đáng quan ngại. Nhiều tin tức giả đã và đang gây xáo động đến hoạt động của con người cũng như đời sống xã hội. Bên cạnh đó, không ít sản phẩm do AI tạo ra có chất lượng còn rất thấp so với kỳ vọng của cộng đồng.

Vì vậy, khi sử dụng AI, chúng ta cần có những định hướng rõ ràng, cần có sự chi phối và kiểm soát AI, thay vì chạy theo AI một cách thụ động. Năm nay cũng có rất nhiều chủ đề rộng liên quan đến việc ứng dụng AI trong phát triển nội dung, báo chí cũng như các ứng dụng phục vụ xã hội. Với vai trò là một trong những đơn vị cung cấp nền tảng và dịch vụ số cho cộng đồng, chúng tôi ý thức rất rõ câu chuyện xây dựng các tổ chức hoạt động minh bạch, tin cậy và bền vững trên nền tảng số, đặc biệt là hướng tới việc ứng dụng AI với chất lượng cao hơn, mang lại những giá trị thực và tích cực hơn cho xã hội.

- Tham dự sự kiện Internet Day, doanh nghiệp Viettel IDC của ông đã đưa ra những giải pháp gì để đảm bảo một môi trường số an toàn, tin cậy cho cơ quan, tổ chức và người dùng?

Trước hết, về mặt công nghệ, chúng tôi lựa chọn và ứng dụng những công nghệ mới nhất, đã được cộng đồng công nghệ đánh giá cao về độ tin cậy và mức độ an toàn đối với dữ liệu. Song song với đó, chúng tôi cũng tự phát triển các công cụ nhằm kiểm soát tốt hơn những công nghệ được áp dụng, từ đó chủ động hơn trong quá trình vận hành. Cuối cùng, mục tiêu là đưa ra các dịch vụ có độ tin cậy cao, đáp ứng được yêu cầu của người dùng cũng như mang lại giá trị tích cực cho xã hội.

Các giải pháp mới tập trung trước hết vào hạ tầng nền tảng, đặc biệt là hạ tầng trung tâm dữ liệu - những nền tảng bền vững phục vụ cho các hệ thống tính toán hiệu năng cao và hạ tầng AI. Đây là lớp hạ tầng số cốt lõi. Ở các lớp nền tảng phía trên, như điện toán đám mây, chúng tôi hướng tới việc phổ cập và mở rộng khả năng tiếp cận cho người dùng. Để làm được điều đó, chúng tôi kết hợp giữa các nền tảng tự phát triển với các nền tảng của những tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới, nhằm cung cấp dịch vụ đa dạng, linh hoạt và phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của người dùng.

- So với trước đây, hạ tầng mới có những điểm khác biệt như thế nào?

Trước đây, các nền tảng thường được thiết kế riêng rẽ, khá rời rạc và việc tích hợp giữa các hệ thống gặp rất nhiều khó khăn. Hiện nay, các nhà phát triển và các nhà cung cấp dịch vụ như chúng tôi đã xây dựng những nền tảng tích hợp, trong đó kết hợp cả AI và các giải pháp bảo mật, an toàn thông tin trên cùng một nền tảng. Điều này giúp dịch vụ trở nên an toàn và tin cậy hơn cho người dùng.

Trước kia, do các nền tảng rời rạc, chúng ta buộc phải kết nối chúng với nhau, và chính trong quá trình kết nối đó nảy sinh nhiều vấn đề như thiếu ổn định, mất an toàn hoặc khó kiểm soát. Còn hiện nay, khi tất cả các tính năng và kết nối được tích hợp trong một nền tảng thống nhất, mức độ an toàn và độ tin cậy đã được nâng lên rõ rệt.

Trung tâm Dữ liệu Viettel IDC tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam Plus)

- Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay trong việc đảm bảo an toàn trên không gian mạng là gì?

Có thể nói, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở tư duy. Đó là tư duy của các nhà phát triển công nghệ, tư duy của người dùng và tư duy của cả cộng đồng. Những yếu tố này tác động rất lớn đến việc sử dụng và ứng dụng các dịch vụ trên mạng, liệu chúng có đạt được độ tin cậy, chất lượng và hiệu quả như người dùng kỳ vọng hay không. Đồng thời, các nhà phát triển công nghệ sẽ định hướng sản phẩm, dịch vụ của mình như thế nào trong tương lai và họ có thực sự làm chủ được quá trình phát triển công nghệ đó hay không.

Đây chính là những thách thức mà chúng tôi nhận diện và đặt ra cho giai đoạn tới, nhằm đồng hành cùng cộng đồng người dùng và cộng đồng công nghệ hướng tới những bước đi an toàn, tin cậy và minh bạch hơn.

- Trước những thách thức đó, theo ông cần có những giải pháp gì?

Để giải quyết những vấn đề này, bên cạnh các giải pháp về công nghệ, chúng tôi cho rằng cần đẩy mạnh công tác truyền thông và nâng cao nhận thức cho người dùng. Việc “giáo dục” người dùng giúp họ hiểu rõ hơn và có khả năng đưa ra những lựa chọn độc lập, đúng đắn là rất quan trọng. Đồng thời, tất cả các sản phẩm và dịch vụ đều cần được đánh giá theo các tiêu chuẩn quốc tế, nhằm đảm bảo chất lượng, cũng như mức độ an toàn và tin cậy cho người sử dụng trên môi trường mạng.

- Luật An ninh mạng vừa được thông qua có yêu cầu các doanh nghiệp xác thực địa chỉ IP của người dùng. Theo ông, quy định này có gây khó khăn cho doanh nghiệp hay là một biện pháp cần thiết để bảo vệ người dùng?

Thực tế, việc định danh địa chỉ IP trên không gian mạng không phải là một vấn đề mới. Tuy nhiên, khi triển khai trên diện rộng, có thể công tác truyền thông chưa đầy đủ nên nhiều người cảm thấy lo ngại hoặc căng thẳng. Theo quan điểm của tôi, việc minh bạch địa chỉ IP trên môi trường mạng là cần thiết, nhằm phục vụ cho công tác quản lý và xử lý không gian mạng theo hướng minh bạch và tin cậy hơn, từ đó góp phần bảo vệ người dùng một cách hiệu quả hơn.

- Xin cảm ơn ông về trao đổi này!

Xem thêm:

Đăng Khoa