Trong thời đại số, việc học tập không chỉ là nội dung bài giảng mà còn là trang bị cho học sinh khả năng bảo vệ bản thân trước tội phạm công nghệ cao.

Điện thoại thông minh vốn là thiết bị học tập hữu ích, nhưng cũng trở thành “cửa ngõ” cho kẻ xấu tấn công tâm lý người trẻ. Các vụ “bắt cóc online” thường bắt đầu chỉ bằng một cú video call, tin nhắn mạng xã hội hoặc lời mời “nhận học bổng nhanh”.

Trước đó, một nữ sinh viên 19 tuổi ở Hà Nội bị kẻ xấu giả danh công an gọi video, yêu cầu chị tự nhốt mình vào khách sạn để “chờ làm việc”. Gia đình nhận tin báo phải chuyển tiền chuộc nếu không sẽ bị bán sang Campuchia. Gia đình may mắn phát hiện kịp thời và phản ứng đúng lúc. Hay như nam sinh 20 tuổi tại Hà Tĩnh nhận cuộc gọi giả danh công an, bị ép chuyển tiền 300 triệu đồng. Công an xã Kỳ Anh đã giải cứu kịp thời. 

Không chỉ tiền mất mà các em còn bị cô lập, bị thao túng tâm lý, mất kết nối với gia đình. Điều này khiến điện thoại trở thành “vật trung gian” nguy hiểm nếu không được quản lý trong môi trường học đường.

Trước thực tế đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã đề nghị các trường tiến hành thu điện thoại và các thiết bị thu,phát sóng trước tiết học đầu tiên mỗi ngày, chỉ trả lại sau giờ tan trường hoặc khi kết thúc buổi học. Trong trường hợp giáo viên yêu cầu sử dụng thiết bị số hỗ trợ bài giảng, học sinh được phép mang theo nhưng bắt buộc giáo viên quyết định cách sử dụng và không được buộc toàn lớp sử dụng đồng bộ. Việc quản lý được tiến hành theo lớp học để thuận tiện hơn, kết hợp tuyên truyền với phụ huynh về kỹ năng sử dụng thiết bị số, và bố trí đường dây nóng nhận phản ánh về an ninh học đường.

Việc siết chặt thiết bị cá nhân tại trường không chỉ giúp nâng cao hiệu quả học tập mà còn giảm bớt cơ hội cho tội phạm công nghệ cao lợi dụng. Điện thoại trong tay học sinh có thể bị kẻ gian truy cập qua mạng xã hội, dụ dỗ tham gia “nhiệm vụ” vô lý hoặc ứng dụng giả mạo rồi dẫn đến tình huống bị bắt cóc online. Một chuyên gia an ninh mạng cảnh báo rằng các em tân sinh viên, học sinh vùng xa nhà hiện là nhóm dễ trở thành nạn nhân nhất. 

Nhà trường và phụ huynh cần phối hợp giáo dục kỹ năng số, nhận diện chiêu trò như giả danh công an/Viện kiểm sát, yêu cầu chuyển tiền, đóng học bổng “nhanh”, bắt xe tới khách sạn… Trong tình huống nghi ngờ, gia đình phải xác minh qua trường hoặc cơ quan công an trước khi chuyển tiền hay cung cấp thông tin cá nhân.

Thanh Huyền