Ảnh minh họa. Nguồn Internet

SQL Injection là gì và vì sao lại nguy hiểm?

SQL Injection (tiêm nhiễm câu lệnh SQL) là một kiểu tấn công vào cơ sở dữ liệu. Nói ngắn gọn và dễ hiểu: khi người dùng nhập dữ liệu vào một ô trên website (ví dụ ô đăng nhập, ô tìm kiếm), ứng dụng sẽ gửi yêu cầu xuống cơ sở dữ liệu để truy vấn thông tin. Nếu phần mềm kết hợp trực tiếp dữ liệu người dùng vào câu lệnh mà không xử lý an toàn, kẻ tấn công có thể "nhồi" thêm các đoạn lệnh độc hại vào vị trí nhập liệu.

Cửa sau trong ô nhập liệu

Hãy tưởng tượng bạn điền phiếu yêu cầu rút tiền tại quầy ngân hàng. Bạn viết: “Rút 1 triệu đồng”. Nhưng kẻ gian lén thêm vào phiếu của bạn một dòng nhỏ: “và chuyển toàn bộ số dư cho tài khoản này”. Nếu nhân viên ngân hàng không nhận ra dòng chữ bất thường này, họ sẽ xử lý cả hai yêu cầu.

SQL Injection hoạt động tương tự: hệ thống web tin tưởng dữ liệu người dùng nhập vào mà không kiểm tra, để kẻ gian “lách” thêm mệnh lệnh ẩn. Kết quả là thông tin bị lộ, thậm chí tài khoản có thể bị chiếm đoạt.

Hệ quả thường thấy: dữ liệu khách hàng (họ tên, số tài khoản, số căn cước, thậm chí cả mật khẩu đã được hệ thống mã hóa) bị lộ; trong trường hợp nghiêm trọng, kẻ tấn công có thể sửa hoặc xóa dữ liệu, thao túng giao dịch hoặc chiếm quyền điều khiển máy chủ chứa dữ liệu. Với ngành ngân hàng, nơi mọi thông tin nhạy cảm tập trung trong cơ sở dữ liệu, chỉ một lỗ hổng nhỏ cũng đủ gây lên hậu quả rất lớn.

Từ lộ lọt dữ liệu đến khủng hoảng hệ thống

Các tổ chức chuyên môn quốc tế như OWASP (Tổ chức Dự án Mở Toàn cầu về An ninh Ứng dụng) cảnh báo rằng, một cuộc tấn công SQLi thành công không chỉ làm lộ dữ liệu mà còn cho phép tin tặc sửa đổi, xóa hoặc thao túng toàn bộ cơ sở dữ liệu, dẫn đến gián đoạn dịch vụ hoặc chiếm quyền kiểm soát hoàn toàn hệ thống.

Nghiên cứu từ PortSwigger chỉ ra rằng, khai thác SQLi thường bắt đầu từ các điểm nhỏ như lỗi hiển thị thông báo. Nếu không được phát hiện sớm, hacker sẽ mở rộng tầm ảnh hưởng và dễ dàng leo thang thành mất kiểm soát hệ thống. Báo cáo của Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) nhấn mạnh: ngoài thiệt hại tài chính và chi phí phục hồi, doanh nghiệp còn chịu rủi ro uy tín và trách nhiệm pháp lý khi dữ liệu nhạy cảm bị rò rỉ.

Chính vì vậy, CISA, FBI và OWASP đều xếp SQL Injection vào nhóm lỗ hổng cần được ưu tiên rà soát, kiểm thử và vá lỗi trước khi phần mềm được đưa vào vận hành.

Các giải pháp về kỹ thuật và quản trị

Các biện pháp phòng ngừa đã được chứng minh gồm: sử dụng truy vấn có tham số (prepared statements) để tách biệt dữ liệu người dùng khỏi câu lệnh SQL; kiểm soát đầu vào (input validation); áp dụng nguyên tắc hạn chế quyền truy cập cho tài khoản kết nối cơ sở dữ liệu; mã hóa dữ liệu nhạy cảm; và thực hiện kiểm thử bảo mật định kỳ (SAST/DAST, penetration test). Đồng thời, triển khai tường lửa ứng dụng web (WAF) và hệ thống giám sát để phát hiện các mẫu truy vấn bất thường cũng có ý nghĩa quan trọng.

Một điểm đáng lưu ý từ CISA là việc chậm trễ cập nhật và vá lỗi phần mềm, framework hoặc hệ quản trị cơ sở dữ liệu là nguyên nhân phổ biến khiến hệ thống trở thành mục tiêu. Vì vậy, ngoài người dùng cá nhân cũng cần chủ động thường xuyên cập nhật ứng dụng của ngân hàng.

SQL Injection là lời nhắc mạnh mẽ: an toàn ngân hàng không chỉ là OTP hay mật khẩu mạnh, mà bắt đầu từ những dòng mã nguồn. Trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng tinh vi, mỗi tổ chức tài chính phải coi bảo mật ứng dụng là ưu tiên hàng đầu; người dùng cần nâng cao cảnh giác và tuân thủ tiêu chuẩn bảo mật mà tổ chức tài chính áp dụng nhằm giảm thiểu nguy cơ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng.