Dữ liệu cá nhân bao gồm những thông tin như họ tên, ngày sinh, địa chỉ, số điện thoại, số căn cước, thông tin tài khoản ngân hàng, thói quen mua sắm, sở thích... Tất cả những thông tin này, dù tưởng chừng nhỏ nhặt lại có thể được tin tặc hoặc các đối tượng xấu sử dụng để:

• Lừa đảo tài chính: Tạo các cuộc gọi, tin nhắn giả mạo ngân hàng, công an, hoặc các tổ chức uy tín để chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
• Đánh cắp danh tính: Mở tài khoản giả mạo, vay tiền, hoặc thực hiện các hành vi phạm pháp khác dưới tên của bạn.
• Quấy rối, làm phiền: Gửi thư rác, tin nhắn quảng cáo không mong muốn, hoặc thậm chí là các nội dung độc hại.
• Thao túng tâm lý: Sử dụng thông tin về sở thích, thói quen của bạn để đưa ra những quảng cáo "nhắm mục tiêu" hoặc các chiêu trò lừa đảo tinh vi hơn.

Cẩn trọng với mỗi cú click chuột. Ảnh: Công an Hà Nội

Trong không gian mạng, rủi ro có thể đến từ những hành động tưởng chừng vô hại nhất. Hãy đặc biệt cảnh giác với:

• Các đường link lạ, không rõ nguồn gốc: Dù được gửi qua email, tin nhắn hay xuất hiện trên mạng xã hội, những đường link này có thể dẫn đến các trang web lừa đảo (phishing) được thiết kế giống hệt các trang uy tín để đánh cắp thông tin đăng nhập của bạn.
• Tải xuống tệp tin từ nguồn không tin cậy: Các tệp tin đính kèm email lạ, phần mềm "miễn phí" không rõ nguồn gốc có thể chứa mã độc (malware), virus, ransomware, âm thầm xâm nhập và đánh cắp dữ liệu trên thiết bị của bạn.
• Chia sẻ thông tin cá nhân quá mức trên mạng xã hội: Những thông tin như địa chỉ nhà, lịch trình du lịch, hay thậm chí là ảnh chụp giấy tờ tùy thân có thể bị kẻ xấu lợi dụng.
• Truy cập website không có chứng chỉ bảo mật (HTTPS): Hãy luôn kiểm tra xem trang web bạn đang truy cập có biểu tượng ổ khóa hoặc bắt đầu bằng "https://" hay không. Đây là dấu hiệu cho thấy trang web đã được mã hóa và an toàn hơn.

6 khuyến cáo quan trọng

Để tránh bị kẻ xấu lợi dụng dữ liệu cá nhân, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, CATP Hà Nội đã đưa ra 6 khuyến cáo nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân như sau:

Thứ nhất, kiểm tra kỹ lưỡng trước khi click: Luôn rà soát nguồn gốc của email, tin nhắn, đường link trước khi mở hoặc click vào. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy xóa bỏ ngay lập tức.

Thứ hai, sử dụng mật khẩu mạnh và duy nhất: Tạo mật khẩu phức tạp (bao gồm chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt) và sử dụng mật khẩu khác nhau cho mỗi tài khoản quan trọng. Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) bất cứ khi nào có thể.

Thứ ba, cập nhật phần mềm thường xuyên: Đảm bảo hệ điều hành, trình duyệt web và các ứng dụng trên thiết bị của bạn luôn được cập nhật phiên bản mới nhất để vá các lỗ hổng bảo mật.

Thứ tư, cài đặt phần mềm diệt virus và tường lửa đáng tin cậy: Đây là "lá chắn" đầu tiên giúp bảo vệ thiết bị của bạn khỏi các mối đe dọa trực tuyến.

Thứ năm, hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân: Suy nghĩ kỹ trước khi đăng tải bất kỳ thông tin nào lên mạng xã hội. Cài đặt quyền riêng tư chặt chẽ cho các tài khoản của bạn.

Thứ sáu, sao lưu dữ liệu định kỳ: Đề phòng trường hợp dữ liệu bị mất hoặc bị mã hóa bởi ransomware, bạn sẽ có bản sao lưu để phục hồi.

"Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là bảo vệ chính mình trong thế giới số. Mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, trang bị kiến thức để tự bảo vệ mình và những người xung quanh. Hãy là một người dùng Internet thông thái và cẩn trọng để không trở thành nạn nhân của những chiêu trò lừa đảo tinh vi", Phòng an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, CATP Hà Nội nhấn mạnh.

Trúc Dân