Từ năm 2021 đến nay, các cơ quan chức năng của tỉnh đã tiếp nhận, phát hiện, điều tra 13 vụ với 41 bị can về tội phạm mua bán người và mua bán người dưới 16 tuổi, tăng 7 vụ so với giai đoạn 2016-2020. Điều đáng nói là đối tượng thực hiện hành vi mua bán người ngày càng trẻ hóa (dưới 40 tuổi), trong đó nam giới chiếm tỉ lệ 74,35%; nữ giới chiếm tỉ lệ 25,64%.

Tuy nhiên, tình hình tội phạm mua bán người ra nước ngoài chủ yếu dưới hình thức ép buộc, cưỡng bức lao động tại Campuchia. Nạn nhân bị mua bán trong nước chủ yếu là nữ giới, bị lừa dối, ép buộc đưa đến các cơ sở kinh doanh thuộc lĩnh vực ngành nghề kinh doanh có điều kiện, nhưng núp bóng, trá hình các hình thức kích dục, có tính chất mại dâm như karaoke, massage…

Tội phạm trẻ hóa, thủ đoạn tinh vi, nạn nhân ngày càng trẻ

Qua số liệu thống kê cho thấy, nạn nhân là nam giới chiếm tỷ lệ 47% (18/39 nạn nhân), nữ giới 20/39 nạn nhân, chiếm 53%. Nạn nhân đa số ở độ tuổi từ 16 đến dưới 18 tuổi, chiếm 53%. Tình trạng mua bán người dưới 16 tuổi vẫn diễn ra khá phức tạp, chiếm 6/13 vụ án khởi tố mới trong giai đoạn 2021-2025, số nạn nhân là người dưới 16 tuổi chiếm 9/38 nạn nhân (chiếm tỷ lệ 24%).

Nguyên nhân cơ bản của tội phạm mua bán người trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk là do tình trạng thiếu việc làm, kinh tế gia đình của một số người còn nhiều khó khăn… Bên cạnh đó, người dân ở vùng sâu, vùng xa do thiếu thông tin, thiếu hiểu biết về phương thức, thủ đoạn của các đối tượng nên dễ trở thành mục tiêu cho các đối tượng mua bán người nhắm tới.

Loại tội phạm này mang lại nguồn thu bất hợp pháp khá cao, khiến không ít người đã dùng mọi thủ đoạn để thực hiện hành vi của mình, thậm chí  lôi kéo, dụ dỗ bạn bè, người thân tham gia vào các đường dây tội phạm này, nhất là mua bán người ra nước ngoài, cả các đường dây, tổ chức tội phạm hoạt động xuyên quốc gia…

Ảnh minh họa

Chủ động truyền thông, nâng sinh kế để chặn từ gốc

Để đạt được những chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống mua bán người, nhất là việc mua bán người ra nước ngoài, thời gian qua, công tác phòng, chống mua bán người đã được cả hệ thống chính trị của tỉnh vào cuộc.

Nhận thức của xã hội về loại tội phạm này cũng được nâng cao. Các cơ quan chức năng đã nâng cao trách nhiệm, nhất là đẩy mạnh công tác truyền thông để nâng cao ý thức cảnh giác của người dân trong phòng ngừa hoạt động mua bán người.

Hành lang pháp lý về công tác phòng, chống mua bán người đến nay đã cơ bản đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc triển khai công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người, kể cả việc mua bán ra nước ngoài.

Các cơ quan chức năng đã có sự phối hợp chặt chẽ hơn trong công tác tuyên truyền pháp luật, chia sẻ thông tin có liên quan đến tình hình và đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung, mua bán người nói riêng. Hợp tác quốc tế trên lĩnh vực đấu tranh phòng, chống mua bán người ngày càng được mở rộng và cơ bản đáp ứng các điều lệ quốc tế.

Tỉnh Đắk Lắk nhận định, thời gian tới đây, lợi dụng chủ trương hợp nhất một số tỉnh và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, trong khi chờ sắp xếp, ổn định bộ máy, nhất là ở cấp cơ sở, tội phạm mua bán người, các chiêu trò lừa đảo ra nước ngoài làm “việc nhẹ, lương cao” rất dễ gia tăng.

Vì vậy, lãnh đạo tỉnh đề nghị các cơ quan chức năng phát huy những kết quả đã đạt được, thời gian tới, thực hiện tốt công tác truyền thông và phòng ngừa xã hội; thực hiện có hiệu quả chính sách phát triển kinh tế - xã hội, nhất là tại khu vực nông thôn, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn.

Đồng thời giải quyết tốt các vấn đề lao động, việc làm cho nhóm đối tượng có nguy cơ cao là nạn nhân của tội phạm mua bán người; triển khai hiệu quả công tác phòng ngừa nghiệp vụ của các lực lượng chuyên trách theo chức năng nhiệm vụ; tập trung đấu tranh, khẩn trương truy tố, xét xử tội phạm mua bán người; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trên lĩnh vực an ninh trật tự; đẩy mạnh hợp tác quốc tế về phòng, chống mua bán người…

Trần Thanh Hưng