Chính phủ Áo lên kế hoạch cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 14 tuổi

Malaysia "siết" các ông lớn mạng xã hội

Sau Australia, Pháp xem xét siết mạng xã hội để bảo vệ trẻ em

Thế giới siết chặt mạng xã hội để bảo vệ trẻ em: Từ lệnh cấm đến quy định kỹ thuật số

Ý trình dự luật kiểm soát phương thức phân phối nội dung trên các nền tảng mạng xã hội. Ảnh minh họa

Động thái pháp lý này của Ý diễn ra trong bối cảnh các nền tảng số đang phải đối mặt với làn sóng giám sát ngày càng khắt khe trên toàn châu Âu. Đáng chú ý, dự luật được đưa ra ngay sau một phán quyết quan trọng tại Mỹ vào tháng trước. Trong phán quyết đó, tòa án đã kết luận Meta và Google có hành vi thiếu trách nhiệm khi thiết kế các nền tảng mạng xã hội gây hại cho sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.

Đứng sau dự luật là sự ủng hộ mạnh mẽ từ Đảng Dân chủ (PD) đối lập với yêu cầu các tập đoàn công nghệ phải thực hiện hai thay đổi mang tính bước ngoặt. Trước hết, các nền tảng phải chấm dứt việc tự động thu thập hồ sơ và phác họa chân dung người dùng (profiling) theo mặc định, đảm bảo rằng mọi hoạt động phân tích hành vi hay sở thích cá nhân không được phép diễn ra nếu thiếu sự đồng ý chủ động. Song song đó, yêu cầu về tính minh bạch cũng được thắt chặt, buộc các nhà cung cấp dịch vụ phải công khai cơ chế vận hành của thuật toán, giúp người dùng hiểu rõ vì sao những nội dung cụ thể lại được lựa chọn để ưu tiên hiển thị trên dòng thời gian của họ.

Thượng nghị sĩ Antonio Nicita của Đảng Dân chủ, người từng là thành viên của cơ quan giám sát truyền thông Ý (Agcom), đã đưa ra những nhận định sắc bén về cơ chế vận hành của mạng xã hội hiện nay. Ông khẳng định: “Mỗi khi chúng ta mở một mạng xã hội, một thuật toán sẽ quyết định những gì chúng ta thấy. Điều này không hề ngẫu nhiên, mà nhằm mục đích giữ chân người dùng dán mắt vào màn hình càng lâu càng tốt”.

Nội dung dự luật nhấn mạnh một quan điểm quan trọng: Thiết kế hệ thống phân phối nội dung không đơn thuần là một chi tiết kỹ thuật mà là một sự lựa chọn chiến lược của tập đoàn. "Thiết kế thuật toán là một lựa chọn của doanh nghiệp và nó dẫn đến những hệ quả cụ thể", bản dự thảo luật nêu rõ. Qua đó, dự luật tìm cách quy trách nhiệm pháp lý trực tiếp cho các công ty về các tác động xã hội mà thiết kế hệ thống của họ gây ra.

Mặc dù các thành viên trong liên minh bảo thủ của Thủ tướng Giorgia Meloni hiện chưa đưa ra bình luận chính thức, Thượng nghị sĩ Nicita vẫn bày tỏ sự lạc quan về khả năng nhận được sự ủng hộ xuyên suốt giữa các đảng phái.

Theo ông Nicita, đây là một vấn đề mang tính lưỡng đảng bởi hiện nay hầu hết các bên đều thống nhất về việc cần thiết phải cấm các hành vi gây hại nhất định đối với người vị thành niên. Ông nhấn mạnh thêm rằng, vấn đề cốt lõi cần được giải quyết không phải là nội dung trên mạng xã hội mà chính là cách thức thiết kế thuật toán.

Bên cạnh dự luật siết chặt thuật toán, một đề xuất riêng biệt khác cũng đang gây chú ý. Đảng Liên minh (League party) thuộc liên minh cầm quyền đã đề nghị ban hành lệnh cấm hoàn toàn mạng xã hội đối với trẻ em dưới 14 tuổi.

Động thái này của Ý tương đồng với các xu hướng kiểm soát mạnh mẽ hơn đối với người trẻ đang được thông qua hoặc thảo luận tại nhiều quốc gia khác trên thế giới, cho thấy một sự thay đổi lớn trong cách các nhà lập pháp tiếp cận và định hình không gian mạng trong tương lai.

Lệ Thanh (theo Reuters)