Một tòa án liên bang Mỹ vừa ra phán quyết buộc nền tảng Anna’s Archive phải bồi thường hơn 322 triệu USD cho Spotify cùng các hãng thu âm lớn. Đây được xem là một trong những vụ kiện vi phạm bản quyền có quy mô lớn nhất trong lĩnh vực nội dung số, đồng thời đặt ra nhiều vấn đề pháp lý mới liên quan đến scraping dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Vụ việc không chỉ phản ánh xung đột giữa nền tảng công nghệ và các "thư viện bóng tối", mà còn cho thấy dữ liệu đang trở thành chiến trường mới trong kỷ nguyên số.

"Càn quét" hàng chục triệu bài hát và cái giá 322 triệu USD

Theo hồ sơ vụ kiện, Anna’s Archive đã tiến hành thu thập dữ liệu quy mô lớn từ hệ thống của Spotify. Vào tháng 12/2025, nhóm này tuyên bố đã:

- Thu thập khoảng 256 triệu bản metadata

- Tải xuống 86 triệu file nhạc

- Tổng dung lượng dữ liệu lên tới 300TB

Không dừng lại ở việc sao chép, nền tảng này còn lên kế hoạch phát tán dữ liệu thông qua torrent, và trên thực tế đã phát hành hơn 2,8 triệu file nhạc vào đầu năm 2026.

Ngay sau đó vào tháng 1/2026, phía Spotify cùng các hãng thu âm lớn như Universal Music Group, Sony Music Entertainment và Warner Music Group đã đệ đơn kiện cáo buộc Anna’s Archive: vi phạm bản quyền hàng loạt; Vi phạm điều khoản sử dụng dịch vụ; Vượt qua các hệ thống bảo vệ nội dung (DRM).

Điểm đáng chú ý là tòa án không chỉ xem xét yếu tố bản quyền, mà còn áp dụng quy định trong Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số của Mỹ, (DMCA) liên quan đến hành vi vượt qua các biện pháp bảo vệ kỹ thuật. Cụ thể, mức phạt được tính khoảng 2.500 USD cho mỗi file bị truy cập trái phép, dựa trên hàng chục nghìn file làm bằng chứng, từ đó đưa tổng số tiền bồi thường lên tới hơn 322 triệu USD.

Theo báo cáo từ TorrentFreak, Anna’s Archive cũng bị yêu cầu phải tiêu hủy toàn bộ dữ liệu đã sao chép và trích xuất từ Spotify. Ngoài ra, tòa án còn ra lệnh cho các đơn vị đăng ký tên miền, nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ (hosting) và các nhà cung cấp dịch vụ internet phải chặn truy cập vào nhiều tên miền liên quan đến Anna’s Archive. Các tên miền bị ảnh hưởng bao gồm các đuôi như .org, .li, .se, .in, .pm, .gl, .ch, .pk, .gd và .vg.

Trong trường hợp Anna’s Archive thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bồi thường và xóa bỏ toàn bộ dữ liệu bị đánh cắp, các biện pháp chặn tên miền này có thể được xem xét dỡ bỏ.

Phán quyết được đưa ra dưới dạng "default judgment" do phía Anna’s Archive không tham gia bào chữa, đồng thời yêu cầu nền tảng này phải xóa toàn bộ dữ liệu vi phạm và chấm dứt hoạt động phân phối.

Ra mắt năm 2022, Anna’s Archive nhanh chóng trở thành một trong những "thư viện bóng tối" lớn nhất trên internet. Khác với các nền tảng nội dung thông thường, Anna’s Archive không tạo ra nội dung mà hoạt động như một công cụ tổng hợp và phân phối dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau.  Nhóm vận hành hoàn toàn ẩn danh, sử dụng hạ tầng phân tán và liên tục thay đổi tên miền để tránh bị chặn. Điều này khiến việc kiểm soát và xử lý pháp lý trở nên đặc biệt khó khăn.

Về phía mình, Anna’s Archive cho rằng họ đang xây dựng một "kho lưu trữ tri thức toàn cầu" nhằm bảo tồn dữ liệu trước nguy cơ bị kiểm soát hoặc biến mất. Tuy nhiên, các tổ chức bản quyền lại nhìn nhận đây là một trung tâm phân phối nội dung lậu quy mô lớn.

Trên thực tế, vụ kiện với Spotify không phải là lần đầu nền tảng này vướng vào tranh chấp pháp lý. Trước đó, Anna’s Archive từng bị cáo buộc thu thập trái phép dữ liệu thư viện và cung cấp nguồn dữ liệu cho các mô hình AI.

Không chỉ là bản quyền: Cuộc chiến dữ liệu trong kỷ nguyên AI

Giới chuyên gia cho rằng tác động của vụ kiện vượt xa ngành công nghiệp âm nhạc.

Vụ việc cho thấy xu hướng gia tăng của các hoạt động scraping dữ liệu quy mô lớn. Trong trường hợp này, dữ liệu bị thu thập không chỉ là file nhạc mà còn bao gồm lượng metadata khổng lồ - loại dữ liệu có giá trị cao trong phân tích và huấn luyện AI.

Nếu việc vượt qua hệ thống bảo vệ để thu thập dữ liệu bị coi là vi phạm pháp luật, nhiều mô hình AI hiện nay - vốn phụ thuộc vào dữ liệu thu thập từ internet - có thể đối mặt với rủi ro tương tự.

Vụ kiện cũng cho thấy các nền tảng số sẵn sàng sử dụng công cụ pháp lý mạnh tay để bảo vệ hệ sinh thái của mình, ngay cả khi họ không trực tiếp sở hữu toàn bộ nội dung.

Tuy nhiên, một câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: liệu Spotify và các hãng thu âm có thể thực sự thu hồi được khoản bồi thường 322 triệu USD hay không, khi danh tính của những người đứng sau Anna’s Archive vẫn chưa được xác định.

Những người ẩn danh đứng sau Anna's Archive vẫn chưa lộ diện (Nguồn: Internet)

Ranh giới mong manh giữa “lưu trữ” và “vi phạm”

Vụ việc giữa Spotify và Anna’s Archive phản ánh một xung đột ngày càng rõ rệt trong kỷ nguyên số.

Một bên coi dữ liệu là tài sản cần được bảo vệ bằng luật pháp và công nghệ. Bên còn lại xem việc thu thập và chia sẻ dữ liệu là cách để bảo tồn tri thức và văn hóa.

Tuy nhiên, khi hoạt động thu thập vượt qua các cơ chế bảo vệ và chuyển sang phân phối quy mô lớn, ranh giới này nhanh chóng bị xóa nhòa. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành "nhiên liệu" cho AI và nền kinh tế số, những vụ kiện như vậy nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng, mở ra một giai đoạn mới của các cuộc tranh chấp pháp lý xoay quanh quyền sở hữu và kiểm soát dữ liệu.

Thuý Hằng