Theo dự thảo do Bộ Phát triển Kỹ thuật số Nga công bố, các quy định mới về trí tuệ nhân tạo được xây dựng trong khuôn khổ chiến lược phát triển “Internet có chủ quyền”. Mục tiêu là tăng cường khả năng kiểm soát không gian số trong nước, hạn chế tác động từ bên ngoài và đảm bảo các hệ thống thuật toán vận hành phù hợp với các giá trị văn hóa - đạo đức được xác định ở cấp quốc gia.

Cơ quan này cho biết các đề xuất chính sách nhằm giảm thiểu nguy cơ người dùng bị tác động bởi các cơ chế thao túng nội dung hoặc các thuật toán có khả năng tạo ra thiên lệch và phân biệt đối xử trong môi trường số đang phát triển nhanh chóng.

Tăng quyền kiểm soát với AI 

Theo nội dung dự thảo, các công cụ trí tuệ nhân tạo nước ngoài như Claude, ChatGPT và Gemini có thể bị cấm hoặc hạn chế sử dụng tại Nga nếu không tuân thủ các quy định mới. Các chuyên gia pháp lý nhận định rằng những mô hình AI nước ngoài có liên quan đến việc truyền dữ liệu, truy vấn hoặc nội dung tương tác của người dùng ra ngoài lãnh thổ Nga sẽ thuộc diện điều chỉnh.

Các công cụ trí tuệ nhân tạo nước ngoài như Claude, ChatGPT và Gemini có thể bị cấm hoặc hạn chế sử dụng tại Nga nếu không tuân thủ các quy định mới.

Dự thảo cũng đưa ra ngưỡng quy mô người dùng để áp dụng các nghĩa vụ bổ sung. Cụ thể, các hệ thống AI có lượng người dùng lớn (ví dụ trên 500.000 lượt sử dụng mỗi ngày) có thể phải đáp ứng yêu cầu lưu trữ dữ liệu người dùng Nga trong nước trong một khoảng thời gian nhất định, được đề xuất là lên tới ba năm, nhằm đảm bảo khả năng giám sát và tuân thủ.

Các yêu cầu về lưu trữ dữ liệu nội địa và kiểm soát hạ tầng có thể tạo ra rào cản đáng kể đối với các công ty công nghệ quốc tế như OpenAI, Anthropic hay Google, vốn trước đây thường có lập trường thận trọng với các yêu cầu về nội địa hóa dữ liệu.

Trong bối cảnh đó, một số nền tảng AI từ Trung Quốc như Qwen hay DeepSeek có thể được xem là phương án thay thế trong trường hợp được triển khai trên hạ tầng nội bộ tại Nga, qua đó hạn chế việc dữ liệu bị truyền ra bên ngoài.

Động thái này phản ánh định hướng dài hạn của Nga trong việc giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây, đồng thời tăng cường kiểm soát dòng chảy dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu được xem là nhạy cảm. Nếu các doanh nghiệp nước ngoài không đáp ứng các yêu cầu mới về hạ tầng và lưu trữ, khả năng tiếp cận các dịch vụ AI quốc tế tại thị trường Nga có thể bị thu hẹp trong thời gian tới.

                                                                                            Thuý Hằng (Theo Reuters)