Washington đã chính thức bước vào tình trạng đóng cửa chính phủ một phần từ nửa đêm ngày 31/01/2026 sau khi ngân sách cho hàng loạt cơ quan liên bang hết hạn. Dù Thượng viện đã thông qua gói cứu trợ lưỡng đảng, nhưng sự bế tắc tại Hạ viện đã khiến bộ máy hành chính rơi vào trạng thái tê liệt, bộc lộ những rạn nứt cấu trúc sâu sắc trong quản trị quốc gia.

Washington trong tình trạng đóng cửa đang là thử thách mới cho an ninh mạng năm 2026. Ảnh minh hoạ.

Tại sao lần đóng cửa này lại nguy hiểm hơn?

Thông thường, việc đóng cửa chính phủ được coi là những gián đoạn thủ tục tạm thời. Tuy nhiên, giả định đó đang trở nên rủi ro hơn bao giờ hết. Khi việc thiếu hụt kinh phí bắt nguồn từ những bất đồng chính sách gay gắt (đặc biệt là về an ninh nội địa và cải cách nhập cư) thay vì chỉ là vấn đề kỹ thuật ngân sách, thời gian giải quyết sẽ trở nên vô chừng.

Hệ lụy rõ ràng nhất nằm ở An ninh mạng. Trong đợt đóng cửa kéo dài cuối năm 2025, Bộ Quốc phòng (DoD) đã phải thực hiện một bước đi đầy tranh cãi: Rút hàng tỷ USD từ quỹ Nghiên cứu và Phát triển (R&D) để trả lương cho quân nhân. 

Ngân sách R&D là nguồn phổ biến nhất mà các cơ quan có thể huy động một cách hợp pháp hoặc “sáng tạo” khi không còn nguồn kinh phí nào khác. Điều này làm xáo trộn các kế hoạch nghiên cứu, trì hoãn chu kỳ phát triển sản phẩm, đình chỉ việc xét duyệt tài trợ và chậm triển khai các công nghệ mới nổi mà nhiều tổ chức đang kỳ vọng. 

Việc “giật gấu vá vai” này không chỉ vi phạm luật phân bổ ngân sách liên bang mà còn trực tiếp bóp nghẹt sự đổi mới. Khi ngân sách R&D bị cắt giảm, các chương trình đánh giá lỗ hổng, nghiên cứu tình báo đe dọa và phát triển công cụ phòng thủ AI sẽ bị đình trệ, làm suy yếu toàn bộ hệ sinh thái hợp tác công - tư.

Dù các cơ quan như CISA (Cơ quan An ninh Cơ sở hạ tầng và An ninh mạng) vẫn hoạt động để ứng phó sự cố, nhưng các hoạt động mang tính chủ động sẽ bị dừng lại. Việc săn lùng mối đe dọa (threat hunting), thắt chặt hệ thống và diễn tập liên ngành đều bị cắt giảm.

Tình hình càng tồi tệ hơn khi CISA đã rơi vào tình trạng “rắn mất đầu” gần một năm qua. Việc Thượng viện liên tục trì hoãn phê duyệt ông Sean Plankey vào vị trí Giám đốc khiến các quyết định chiến lược bị chậm trễ. Trong an ninh mạng, sự thiếu vắng lãnh đạo đồng nghĩa với việc các cuộc tấn công sẽ vẫn bị phát hiện, nhưng thường là quá muộn và với ít tài nguyên để ngăn chặn hơn.

Không có ngoại lệ cho việc tuân thủ CMMC

Nhiều người lầm tưởng rằng khi chính phủ đóng cửa, các yêu cầu về tuân thủ bảo mật cũng sẽ tạm thời “đóng băng”. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Các nhà thầu quốc phòng và doanh nghiệp cung ứng dịch vụ cho chính phủ vẫn phải gánh vác toàn bộ trách nhiệm về an ninh mạng. Dù các hoạt động giám sát có thể chậm lại và việc giải đáp thắc mắc bị trì hoãn, nhưng nghĩa vụ thực thi không hề biến mất, nó chỉ đang tích tụ lại như một áp lực chờ ngày bùng nổ.

Nghịch lý này càng trở nên gay gắt hơn khi năm 2026 chính là thời điểm bản lề để Chứng chỉ Mô hình Trưởng thành An ninh mạng (CMMC 2.0) chuyển mình từ lộ trình sang thực thi bắt buộc. 

Trong Giai đoạn 1 (từ tháng 11/2025 đến tháng 11/2026), các nhà thầu Cấp độ 1 và 2 buộc phải hoàn tất tự đánh giá và xác nhận trên hệ thống SPRS như một 'giấy thông hành' để duy trì hoạt động kinh doanh. Bước sang Giai đoạn 2 từ tháng 11/2026, yêu cầu sẽ còn khắt khe hơn với chứng nhận bắt buộc từ bên thứ ba.

Việc chính phủ tê liệt lúc này chỉ khiến các doanh nghiệp “đơn độc” hơn trong việc tìm kiếm hướng dẫn, trong khi những cuộc thanh tra hậu đóng cửa chắc chắn sẽ diễn ra với thái độ gắt gao và quyết liệt hơn bao giờ hết.

Kẻ thù không “đóng cửa” theo Chính phủ

Các nhóm tội phạm mạng và các quốc gia thù địch vốn luôn 'canh chừng' lịch trình chính trị của Mỹ như những thợ săn thực thụ. Việc chính phủ đóng cửa chính là một tín hiệu yếu điểm, phơi bày tình trạng thiếu hụt nhân sự và sự xao nhãng của bộ máy lãnh đạo, tạo nên một kịch bản lý tưởng mà các đối thủ sẽ không bỏ lỡ cơ hội để khai thác triệt để.

Lịch sử cho thấy, các giai đoạn đóng cửa luôn đi kèm với sự gia tăng đột biến của các chiến dịch lừa đảo (phishing) mạo danh cơ quan chính phủ và tấn công mã độc tống tiền (ransomware) vào các đơn vị y tế, đô thị. 

Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công hiện nay có quy mô lớn hơn, nhanh hơn và tinh vi hơn bao giờ hết. Trong khi đó, nhiều tổ chức đang vận hành với đội ngũ IT tinh giản sau nhiều năm thắt chặt chi phí, khiến hệ thống chịu áp lực lớn hơn ngay tại thời điểm các mối đe dọa có năng lực mạnh hơn. 

Nếu đợt đóng cửa kéo dài hoặc lặp lại theo chu kỳ ngắn, tác động tích lũy sẽ rất khó khắc phục: nỗ lực hiện đại hóa đình trệ, nợ kỹ thuật gia tăng, nhân sự kiệt sức và các giải pháp tạm thời sẽ âm thầm trở thành rủi ro vĩnh viễn.

Đợt đóng cửa chính phủ này rồi sẽ kết thúc, nhưng điều quan trọng là những gì nó đã phơi bày. An ninh mạng không phải là một năng lực tĩnh, mà là một kỷ luật vận hành phải duy trì được hiệu quả ngay cả trong những thời điểm áp lực và hỗn loạn nhất. Những tổ chức trụ vững nhất không phải là những đơn vị cầu mong sóng yên biển lặng, mà là những nơi đã xây dựng hệ thống để sẵn sàng ứng phó với mọi cơn bão.

Lệ Thanh (theo Forbes)