An toàn của trẻ trong kỷ nguyên mạng xã hội bùng nổ

Internet và mạng xã hội ngày nay đã trở thành phần tất yếu trong đời sống, học tập và giải trí của trẻ em. Tuy nhiên, song song với kho tri thức rộng mở, không gian mạng cũng ẩn chứa nhiều nguy cơ nếu trẻ thiếu kỹ năng tự bảo vệ.

09:43, 29/10/2025
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Theo thống kê, hơn 80% trẻ 12-13 tuổi và tới 93% trẻ 14-15 tuổi ở Việt Nam sử dụng Internet hàng ngày, dành trung bình 3-4 giờ cho các nền tảng như Zalo, Facebook, TikTok hay YouTube. Càng dành nhiều thời gian trực tuyến, trẻ càng dễ đối mặt với rủi ro bị đánh cắp thông tin cá nhân, lừa đảo, quấy rối, nghiện game online hay tiếp xúc với nội dung độc hại, tin giả và các “thử thách nguy hiểm”.

Số liệu từ Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cho thấy, năm 2024 ghi nhận 381 vụ xâm hại trẻ em qua mạng, chủ yếu dưới hình thức dụ dỗ, thao túng tâm lý, tống tiền bằng hình ảnh, buôn bán người hoặc lừa đảo “bắt cóc trực tuyến”. Cơ quan chức năng cũng đã gỡ hơn 7.200 đường dẫn độc hại, chặn 177.000 trang web xấu và xử lý 347 nhóm mạng xã hội với hơn nửa triệu thành viên. Những con số này cho thấy, cùng với cơ hội mở rộng tri thức, thế giới mạng cũng đang trở thành “mặt trận” đầy hiểm nguy.

Trong bức tranh đó, gia đình chính là “vắc-xin” đầu tiên giúp trẻ tự bảo vệ. Cha mẹ cần tìm hiểu các nền tảng, ứng dụng và trò chơi con yêu thích, thường xuyên trò chuyện, hướng dẫn con về an toàn mạng - từ việc không tiết lộ thông tin cá nhân, không trò chuyện với người lạ đến việc báo ngay khi gặp dấu hiệu bất thường. Thay vì cấm đoán, cha mẹ nên trở thành “bạn đồng hành kỹ thuật số”, cùng con nhận diện rủi ro, trang bị kỹ năng phòng tránh các chiêu thức lừa đảo trực tuyến.

Trường học cũng đóng vai trò then chốt. Việc tích hợp nội dung giáo dục an toàn mạng vào tiết sinh hoạt, ngoại khóa hoặc mời chuyên gia chia sẻ kỹ năng số giúp học sinh hiểu rõ hơn về hành vi ứng xử, đạo đức và trách nhiệm trên không gian mạng. Xây dựng văn hóa mạng học đường lành mạnh là bước nền cho thế hệ công dân số vững vàng.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng cần nỗ lực đồng bộ từ gia đình, nhà trường, xã hội và cơ quan quản lý. Bên cạnh việc triển khai hiệu quả Bộ Quy tắc ứng xử về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng (ban hành theo Quyết định số 88/QĐ-BTTTT ngày 21-1-2025), các cơ quan, tổ chức cần tăng cường phối hợp liên ngành, xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời tận dụng chính mạng xã hội để lan tỏa thông điệp về an toàn thông tin.

Những mô hình như “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến”, “Vaccine số” hay cuộc thi “Học sinh với an toàn thông tin” nên được mở rộng để trở thành sân chơi bổ ích, giúp trẻ rèn luyện kỹ năng số và nhận thức đúng đắn về văn hóa mạng.

Không gian mạng là môi trường học tập và sáng tạo không giới hạn, nhưng cũng chứa đựng nhiều thách thức. Khi gia đình - nhà trường - xã hội cùng chung tay xây dựng “lá chắn tri thức”, trẻ em sẽ được bảo vệ và trưởng thành trong thế giới số an toàn, lành mạnh, góp phần hình thành một thế hệ công dân số nhân văn, văn minh.

Trân trọng cảm ơn các đối tác Vietinbank, PETROVIETNAM, EVN, MB Bank, Agribank, SSI, FPT, VPBank, Gelex, Vietnam Airlines, VIX, BIDV, VIETTEL, OKX, VNPT và Napas đã đồng hành cùng Lễ mở ký "Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng" – nơi cam kết được chuyển hóa thành hành động, vì một không gian mạng an toàn, phát triển và nhân văn.

Đình Hiếu

Bình luận

Tin bài khác

Nhận diện rủi ro và xây dựng lá chắn bảo vệ trẻ em trên không gian mạng
16:11, 22/11/2025

Nhận diện rủi ro và xây dựng lá chắn bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Tại khóa tập huấn do Cục Báo chí tổ chức, Đại úy Đinh Thị Như Hoa - Trung tâm Huấn luyện, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, cảnh báo nhiều rủi ro trẻ em đang đối mặt trên môi trường mạng, đặc biệt từ nội dung độc hại, lừa đảo trực tuyến và xu hướng AI tạo sinh.

Xem thêm
Nguy cơ lừa đảo từ video AI: Vì sao 99% người dùng khó nhận biết?
15:01, 21/11/2025

Nguy cơ lừa đảo từ video AI: Vì sao 99% người dùng khó nhận biết?

Công nghệ AI đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để tạo ra video, hình ảnh giả mạo với độ chân thật cao để nhằm mục đích lừa đảo. Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng thư ký, Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, cho rằng người dân cần nâng cao cảnh giác và kiểm chứng thông tin từ nguồn chính thống.

Xem thêm
Đổi mật khẩu ngân hàng định kỳ: Biện pháp bắt buộc để bảo vệ tài khoản của bạn
08:37, 20/11/2025

Đổi mật khẩu ngân hàng định kỳ: Biện pháp bắt buộc để bảo vệ tài khoản của bạn

Mặc dù được xem là bất tiện, việc bắt buộc thay đổi mật khẩu định kỳ là một biện pháp quan trọng để ngăn chặn rủi ro bảo mật, bởi tài khoản ngân hàng luôn là mục tiêu ưu tiên của các cuộc tấn công mạng.

Xem thêm
Khi các biện pháp xác thực thông thường không còn đáng tin cậy
08:12, 18/11/2025

Khi các biện pháp xác thực thông thường không còn đáng tin cậy

Lừa đảo tài chính đang phát triển nhanh hơn nhiều so với khả năng bảo vệ của các biện pháp xác thực thông thường. Những công cụ xác thực từng được coi là "đủ mạnh" - như mật khẩu, mã OTP hay nhận diện khuôn mặt - giờ đây ngày càng dễ bị vượt qua khi tội phạm mạng sử dụng các công nghệ tinh vi hơn.

Xem thêm
Cyber Peace 2025: Trẻ em phải được đặt ở trung tâm của mọi giải pháp an toàn số
18:42, 15/11/2025

Cyber Peace 2025: Trẻ em phải được đặt ở trung tâm của mọi giải pháp an toàn số

Sáng 15/11, Trường PTLC Song ngữ Quốc tế Wellspring tổ chức Cyber Peace 2025 diễn ra tại Hà Nội với sự tham dự của đại diện nhiều bộ, ngành và các tổ chức Liên Hợp Quốc, nhằm thúc đẩy hợp tác đa ngành và tăng cường giải pháp bảo vệ trẻ em trước các rủi ro ngày càng gia tăng trên môi trường số.

Xem thêm
Nghịch lý: Không mật khẩu nhưng vẫn... có mật khẩu
07:53, 15/11/2025

Nghịch lý: Không mật khẩu nhưng vẫn... có mật khẩu

Trong khi thế giới công nghệ hướng tới một tương lai “không mật khẩu” nhằm giảm rủi ro và tối ưu trải nghiệm, thực tế triển khai lại phức tạp hơn nhiều. Khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế đang tạo nên nghịch lý khó hóa giải: một thế giới không mật khẩu, nhưng mật khẩu thì vẫn chưa thể biến mất.

Xem thêm
Mạng xã hội: Nhóm thu thập dữ liệu và hành vi người dùng nhiều nhất thế giới?
14:15, 13/11/2025

Mạng xã hội: Nhóm thu thập dữ liệu và hành vi người dùng nhiều nhất thế giới?

Theo giới chuyên gia, các ứng dụng mạng xã hội là nhóm thu thập dữ liệu cá nhân nhiều nhất thế giới. Đằng sau, mỗi bức ảnh được gắn vị trí, mỗi bài viết chia sẻ từ nguồn khác, mỗi đường link nhấn vào đều có thể tiết lộ danh tính, thói quen và hành vi người dùng.

Xem thêm