Trong vụ án Mr Pips, Cơ quan Cảnh sát điều tra làm rõ hành vi Rửa tiền thông qua Công ty Cổ phần Ngân Lượng do Nguyễn Hòa Bình (tức Shark Bình) làm Chủ tịch Hội đồng quản trị.
Dựng "sàn quốc tế" giả, vận hành như doanh nghiệp để chiếm đoạt tài sản
 |
| Mr Pips Phó Đức Nam và khối tài sản lớn thu được trong vụ án. |
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội vừa ban hành kết luận điều tra, đề nghị truy tố Phó Đức Nam (SN 1994, tức Mr Pips), Lê Khắc Ngọ (SN 1990, tức Mr Hunter) và 73 bị can khác trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có và trốn thuế. Theo kết luận điều tra, riêng Phó Đức Nam bị đề nghị truy tố về hai tội danh: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Rửa tiền; CQĐT xác định Nam giữ vai trò chủ mưu, chịu trách nhiệm đối với 738 vụ, tổng số tiền bị chiếm đoạt khoảng 1.301 tỷ đồng.
Bản chất vụ án, theo tài liệu điều tra, là một mô hình “sàn ảo” được dựng lên có chủ đích để dẫn dụ người tham gia nạp tiền rồi chiếm đoạt. Vỏ bọc được thiết kế theo dáng dấp của các sàn giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế, với tên gọi tiếng Anh, giao diện chuyên nghiệp, biểu đồ giao dịch, tài khoản đầu tư và đội ngũ tư vấn hoạt động bài bản, nhằm tạo cho người tham gia cảm giác đang bước vào một môi trường đầu tư thật.
Theo kết luận điều tra, từ năm 2018, Phó Đức Nam quen biết một người quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ tên Uran, sau đó cùng bàn bạc việc tạo lập, quản lý các trang web kết nối với ứng dụng giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế. Tuy nhiên, CQĐT xác định các nền tảng này không có tính năng đối ứng ra thị trường quốc tế, mà thực chất do nhóm của Nam điều hành. Nói cách khác, đây không phải nền tảng trung gian kết nối nhà đầu tư với thị trường thật, mà là một hệ thống giả lập, nơi kết quả thắng - thua nằm trong sự kiểm soát của bên vận hành.
Điểm đáng chú ý là mô hình này không vận hành theo kiểu lừa đảo chộp giật, mà được tổ chức như một doanh nghiệp. Tại Việt Nam, Nam và Ngọ thuê văn phòng, tuyển nhân viên, dựng vỏ bọc công ty tư vấn, môi giới để tiếp cận khách hàng. Theo kết luận điều tra, để phục vụ đường dây, Nam chỉ đạo mở 85 công ty “ma”, phân chia thành các bộ phận như marketing, chăm sóc khách hàng, support, vận hành... tạo thành một dây chuyền khép kín từ tìm kiếm khách hàng, dẫn dụ nạp tiền, hỗ trợ tâm lý đến xử lý nghi ngờ.
Chính cấu trúc này khiến nhiều người sập bẫy. Với không ít nạn nhân, việc một đơn vị có văn phòng, có nhân viên, có tên công ty đứng ra giao dịch dễ tạo cảm giác đây là tổ chức làm ăn thật, có quy trình và đáng tin cậy. Nhưng theo CQĐT, đó chỉ là lớp vỏ để che giấu bản chất chiếm đoạt tài sản. Trong phần tài liệu điều tra đã được công bố, cơ quan công an xác định các đối tượng đã lừa nhiều khách hàng trong hàng chục vụ việc; riêng số liệu một phần hành vi được nêu trong nội dung anh/chị cung cấp là 41 vụ, tổng số tiền nạn nhân nạp vào sàn hơn 59 tỷ đồng, trong đó bị chiếm đoạt hơn 55,8 tỷ đồng. Còn ở quy mô toàn vụ án, CQĐT xác định thiệt hại lên tới khoảng 1.301 tỷ đồng.
Một mắt xích rất đáng chú ý trong kết luận điều tra là dòng tiền đi qua hệ thống trung gian thanh toán. Theo CQĐT, để phục vụ hoạt động nhận tiền của nhà đầu tư, Phó Đức Nam và đồng phạm đã sử dụng tài khoản ví tại các công ty trung gian thanh toán, trong đó có Công ty CP Ngân Lượng, để gắn với các sàn forex và nhận tiền từ người tham gia. Đây là chi tiết làm vụ án không chỉ dừng ở hành vi dựng “sàn ảo”, mà còn mở rộng sang quá trình luân chuyển, che giấu dòng tiền sau khi chiếm đoạt.
 |
| Nguyễn Hòa Bình (tức Shark Bình). |
Theo thông tin từ cơ quan chức năng công bố ngày 18/3, tại Công ty CP Ngân Lượng, ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) giữ cương vị Chủ tịch HĐQT. CQĐT cáo buộc rằng từ khoảng tháng 6/2020, khi Công ty Ngân Lượng nhận được các công văn xác minh của cơ quan công an liên quan đến những ví nhận tiền đầu tư vào các sàn forex của Phó Đức Nam, ông Bình cùng một số nhân viên đã biết các sàn này có dấu hiệu vi phạm pháp luật nhưng vẫn để hệ thống ví tiếp tục hoạt động nhằm hưởng lợi từ phí giao dịch. Trên cơ sở đó, CQĐT đề nghị truy tố ông Nguyễn Hòa Bình về tội Rửa tiền trong vụ án này.
Kết luận điều tra còn nêu nhóm liên quan tại Ngân Lượng bị cáo buộc đã không cung cấp thông tin ví thật của các sàn khi có yêu cầu xác minh, mà sử dụng dữ liệu của ví khác để thay thế, đồng thời điều chỉnh thông tin giao dịch theo hướng số tiền rút bằng hoặc thấp hơn số tiền nạp nhằm hợp thức hóa hồ sơ gửi cơ quan chức năng. Theo CQĐT, quá trình trao đổi dữ liệu này được thực hiện qua Telegram giữa các cá nhân liên quan; sau đó hồ sơ được hoàn thiện và gửi lại cơ quan điều tra. CQĐT xác định trong giai đoạn từ 15/6/2020 đến 23/9/2022, có 150 bị hại chuyển tiền vào các tài khoản ví Ngân Lượng với tổng số tiền hơn 213 tỷ đồng.
Vụ án Mr Pips cho thấy tội phạm lừa đảo tài chính số đã chuyển sang cấp độ chuyên nghiệp hóa và công nghiệp hóa. Chúng dựng cả một hệ sinh thái giả, sàn giao dịch giả, doanh nghiệp bình phong, đội ngũ tư vấn, bộ phận chăm sóc khách hàng, hệ thống thanh toán trung gian và cơ chế xử lý nghi ngờ. Khi bẫy được dựng đủ tinh vi, người dùng rất dễ nhầm lẫn giữa một “nền tảng đầu tư” và một “hệ thống chiếm đoạt tài sản”. Nhìn từ góc độ an toàn thông tin và an toàn tài chính số, đây là mô hình lừa đảo đặc biệt nguy hiểm vì kết hợp cùng lúc công nghệ, thao túng tâm lý và vỏ bọc pháp nhân.
Cảnh báo mạnh về thủ đoạn lừa đảo tài chính số đang ngày càng tinh vi
Trong bối cảnh không gian số ngày càng mở rộng, lừa đảo tài chính không còn xuất hiện dưới bộ mặt thô ráp như trước. Nó khoác áo công nghệ, nói ngôn ngữ đầu tư, vận hành theo logic doanh nghiệp và len vào đời sống bằng chính những khát vọng làm giàu của con người. Vì vậy, cảnh giác không còn là lời khuyên mang tính phòng thân, mà phải trở thành kỹ năng công dân số.
Một cú nhấp chuột thiếu kiểm chứng, một lần chuyển tiền vì tin vào “chuyên gia”, một quyết định nạp tiền vì hy vọng lãi lớn có thể khiến nhiều người đánh đổi bằng cả khoản tích lũy nhiều năm. Đó là lý do vụ án này không chỉ nên được nhìn như một vụ hình sự lớn, mà còn phải được xem là lời cảnh tỉnh sâu sắc về an toàn tài chính trên môi trường số.
 |
Thu Uyên