Luật An ninh mạng chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 đã quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân nhằm bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi sử dụng Internet.
Quyền được bảo vệ thông tin cá nhân và dữ liệu trên môi trường mạng
Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng số đã khiến dữ liệu cá nhân trở thành một trong những tài sản quan trọng nhất của mỗi cá nhân trong xã hội số. Thông tin như số điện thoại, tài khoản ngân hàng, địa chỉ, hình ảnh cá nhân hay dữ liệu định danh đều có thể trở thành mục tiêu của các hành vi thu thập, mua bán hoặc khai thác trái phép trên Internet.
 |
Luật An ninh mạng cùng các quy định pháp luật liên quan đã đặt ra nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân của người sử dụng Internet. Theo đó, mọi tổ chức, cá nhân không được thu thập, sử dụng, phân tích hoặc phát tán thông tin cá nhân của người khác khi chưa được sự đồng ý hoặc không đúng mục đích theo quy định của pháp luật.
Trong thực tế, nhiều vụ việc lộ lọt dữ liệu cá nhân đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng như lừa đảo tài chính, mạo danh tài khoản mạng xã hội hay phát tán thông tin riêng tư. Vì vậy, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số, mà còn là quyền lợi chính đáng của mỗi người dân khi tham gia môi trường mạng.
Bên cạnh đó, các nền tảng cung cấp dịch vụ trên Internet cũng có trách nhiệm bảo đảm an toàn thông tin cho người dùng, ngăn chặn các hành vi tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu hoặc khai thác trái phép thông tin cá nhân.
Các chuyên gia an ninh mạng cho rằng, trong bối cảnh dữ liệu trở thành “tài nguyên mới” của nền kinh tế số, việc bảo vệ thông tin cá nhân cần được coi là một trong những yếu tố cốt lõi để xây dựng niềm tin số và bảo đảm an toàn cho người dùng Internet.
Quyền bảo vệ danh dự, uy tín và yêu cầu xử lý thông tin sai sự thật
Không gian mạng mang lại khả năng lan truyền thông tin nhanh chóng và rộng rãi. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường dễ phát sinh các hành vi như tung tin giả, bịa đặt thông tin hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân và tổ chức.
Theo quy định của pháp luật về an ninh mạng, mỗi cá nhân có quyền được bảo vệ danh dự, uy tín và hình ảnh của mình trên môi trường mạng. Việc đăng tải hoặc chia sẻ thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín của người khác có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Người dân khi phát hiện thông tin sai lệch liên quan đến mình có quyền yêu cầu cá nhân hoặc tổ chức đăng tải nội dung đó thực hiện đính chính hoặc gỡ bỏ thông tin. Đồng thời, người bị ảnh hưởng cũng có thể phản ánh tới các nền tảng mạng xã hội hoặc cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc phát tán tin giả hoặc bôi nhọ cá nhân trên mạng xã hội đã gây ra những tác động tiêu cực đối với xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của cá nhân và tổ chức. Do đó, việc tăng cường nhận thức của người dân về trách nhiệm khi đăng tải thông tin trên Internet cũng là yếu tố quan trọng để hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật.
Bên cạnh các biện pháp xử lý của cơ quan chức năng, người sử dụng Internet cũng cần nâng cao ý thức khi tham gia môi trường mạng, đặc biệt là kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ và tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Xây dựng môi trường mạng an toàn từ nhận thức của mỗi công dân số
Cùng với quá trình chuyển đổi số quốc gia, số lượng người dân tham gia Internet tại Việt Nam ngày càng tăng nhanh. Không gian mạng không chỉ là nơi trao đổi thông tin mà còn là môi trường phát triển kinh tế số, xã hội số và chính phủ số.
Trong bối cảnh đó, mỗi người dùng Internet vừa là đối tượng được pháp luật bảo vệ, vừa là chủ thể góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh. Việc hiểu rõ quyền của mình theo quy định của Luật An ninh mạng giúp người dân chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân, danh dự và quyền lợi hợp pháp khi tham gia các hoạt động trên Internet. Một không gian mạng an toàn là bắt đầu từ nhận thức và trách nhiệm của mỗi người dùng.
Khi mỗi cá nhân trở thành một “công dân số có trách nhiệm”, tuân thủ pháp luật và tôn trọng các chuẩn mực ứng xử trên môi trường mạng, không gian số sẽ trở thành một môi trường an toàn, tin cậy và bền vững cho toàn xã hội.
Thu Uyên